TTO - Các chuyên viên đông y đã nghiên cứu và đưa ra chẩn đoán về lý do cái bị tiêu diệt của vua Gia Long thời gian đương tuổi 58.

Bạn đang xem: Vua của các vị vua




Thái y viện triều Nguyễn cũng gian khổ thừa nhận bất lực. Một vài tư liệu của nước ngoài cho thấy vua giấu kín bệnh tình của mình, và kín đáo nhờ những bác sĩ tây y khám chữa nhưng cũng ko qua khỏi.

"Việc khủng của dương thế đã định rồi"

Các sử gia hậu nạm đều nhận định rằng vua Gia Long là vị vua âu sầu nhất triều Nguyễn. 25 năm bôn ba viễn xứ, ăn uống mật ở gai, bao phen đói lạnh, lắm thời gian cận kề cái chết. 18 năm có tác dụng vua thì buộc phải lo hạn chế và khắc phục hậu quả ngay sát 300 năm nội chiến, tái dựng vương vãi triều và thống tuyệt nhất một tổ quốc rộng lớn.

Gánh nặng này đã bào mòn sức lực của vị vua vốn là 1 trong những võ tướng mạo tráng cường. Châu bản triều Nguyễn khắc ghi việc chăm sóc sức khỏe đơn vị vua của Thái y viện cho thấy thêm bệnh tình của vua trở phải trầm trọng từ tháng 10 Kỷ Mão - năm Gia Long lắp thêm 18 (tức mon 11-1819).

Sách Đại nam giới thực lục sẽ chép lại tương đối đủ diễn biến những ngày cuối đời của vua. Ngày 18-11 năm Kỷ Mão, vua không được khỏe. Hoàng thái tử băn khoăn lo lắng mời khắp những danh y cùng trao đổi chữa dịch cho vua.

Ngày 3-12, vua triệu hoàng thái tử, các hoàng tử thuộc hai đại thần Lê Văn Duyệt, Phạm Đăng Hưng vào hầu. Bày ấn ngọc, cờ, gươm làm việc trên án đá quý trước giường ngự, vua nói cùng với hoàng thái tử: "Đấy là cơ nghiệp gian truân của trẫm, nay giao mang lại con, nhỏ nên cẩn thận giữ gìn".



Vua Gia Long mất vì dịch gì?

Việc quan tâm sức khỏe vua Gia Long do Thái y viện và những quan ngự y thực hiện rất kỹ càng và nghiêm cẩn, được lưu lại trong châu bản triều Nguyễn như là "ngự dược nhật ký".

Trung chổ chính giữa lưu trữ nước nhà 1 ở thành phố hà nội còn giữ giàng được 94 tờ châu phiên bản ghi lại câu hỏi này, từ thời điểm ngày 15 tháng giêng đến ngày 15 tháng chạp Kỷ Mão, năm Gia Long 18, năm ở đầu cuối nhà vua tại thế.

Hội Đông y thừa Thiên Huế vì hai vị bác sĩ Lê Quý Ngưu với Thích Tuệ trọng tâm đã dịch những châu bạn dạng sang quốc ngữ với in thành sách "Ngự dược nhật cam kết trong châu phiên bản triều Nguyễn". Những lương y cho biết thêm do tài liệu mất mát cùng ghi chép ko đầy đủ, nên tới thời điểm này vẫn chưa biết vua Gia Long bỏ mình vì bệnh gì.

Theo bác sĩ Phan Tấn sơn (Hội Đông y quá Thiên Huế), châu bạn dạng ngự dược nhật ký cho biết các quan ngự y chỉ chữa bệnh cho vua theo triệu bệnh mà ko trị cội bệnh.

Mặc mặc dù châu bạn dạng không ghi bên vua bị bệnh gì, tuy nhiên qua mô tả ngự mạch và ngự phương, những ngự y đã điều động trị chứng "tì - thận dương hư" là bệnh dịch ở gan, thận cùng lá lách, có tương quan đến tì vị.

Lương y Lê Quý Ngưu thì mang đến rằng có thể vua Gia Long bị tiêu chảy nhiều năm ngày, mất nước trong người, dẫn cho suy kiệt nhưng mà băng hà. Triệu hội chứng tiêu chảy, mà lại do vì sao gì dẫn đến, ví dụ điển hình do lao ruột hoặc nhiễm ký sinh trùng, có nghĩa là gốc bệnh, thì thời đó ngần ngừ được phải bệnh dễ cũng thành khó trị.

Đông y bó tay

Ngự dược nhật cam kết cũng cho biết ngoài thuốc của những ngự y Thái y viện, công ty vua còn dùng cả thuốc của rất nhiều thầy lang bên phía ngoài dâng lên.

Đó là lang y Nguyễn Văn Thành, tín đồ ở xóm Quan Chiêm, che Hà Trung (Thanh Hóa), dâng loại thuốc "Hồng thăng đơn" cho vua dùng. Lang y Nguyễn Ngọc Thiền dâng bí thuốc bôi lên vị trí ngứa ngoại trừ da.

Ngoài ra, còn có một vị danh y từ khu vực miền bắc tên là Nguyễn quang quẻ Lượng, biệt danh là nai lưng Quang Chiếu, được quan liêu Tổng trấn Bắc thành Lê chất tiến cử vào kinh nhằm chữa bệnh cho vua Gia Long vào tháng 11 Kỷ Mão.

Xem thêm: Thích Chân Quang Lý Thường Kiệt, Video Thích Chân Quang

TS Nguyễn Thị Dương (Viện nghiên cứu Hán Nôm) đã phát hiện tại một tư liệu quý hiếm liên quan đến bài toán chẩn trị bệnh cho vua Gia Long.Đó là nhì tờ phiến của danh y Nguyễn quang đãng Lượng tấu trình về bệnh dịch trạng vua, sau thời điểm thăm đi khám chẩn mạch. Ông sẽ phân tích kỹ vì sao và đưa đi ra ngoài đường hướng trị liệu cầm thể.

Trong tờ phiến vật dụng nhất, Nguyễn quang Lượng tâu: "Chứng bệnh dịch đi lỏng khi mới phát tác, cần sử dụng phương bình thường là đỡ; căn bệnh đã lâu ngày thì phần lớn do tì thận hỏa lỗi hàn khiến nên...Nay thần phỏng đoán, trị chứng tiết tả lâu ngày ko ngoài việc trị tì thận mang lại khá lên rồi mới bước đầu dùng phép bổ dưỡng tì...

Mối quan hệ tình dục giữa tì với thận bởi vậy càng đề xuất xin (nhà vua) máu chế ẩm thực, chăm chú chuyện sinh hoạt thì việc điều trị chứng đi bên cạnh không phải lo lắng gì nữa". Vào ngự dược nhật cam kết cũng chép rằng vua tất cả triệu bệnh tiêu chảy.

Đối chiếu với ngự dược nhật ký, TS Nguyễn Thị Dương cho biết thêm thêm đơn thuốc của lương y Nguyễn quang Lượng dưng lên vào thời điểm tháng 11 dường như không được Thái y viện tiến hành ngay, mà mãi tới bên tới ngày cuối đời của Gia Long new thấy ghi hai bài thuốc mà ông đề cập.

Trong tờ phiến sản phẩm công nghệ hai, danh y Nguyễn quang Lượng dự đoán đến tiết lập xuân (ngày 21 mon chạp) căn bệnh vua vẫn phát nặng. Quả nhiên đến ngày 19 mon chạp thì vua băng hà.

Sau khi vua qua đời, những quan ngự y gồm bao gồm ngự y Nguyễn Tiến Hậu, phó ngự y Đoàn Đức Hoảng và trong cả cai bạ doanh Quảng Đức là è cổ Vân Đại vào hầu thuốc, đều bị bắt giam vào ngục. Nhưng danh y Nguyễn quang đãng Lượng được miễn tội.



Tây y cũng bất lực

Trong khi đó, một số trong những tài liệu của phương tây thì cho rằng vua Gia Long cố gắng giấu bệnh lý của mình. Sử gia Wynn Gadkar Wilcox (Đại học Western Connecticut State, Mỹ) trong cuốn "Việt Nam cùng phương Tây - bí quyết tiếp cận mới" (NXB Đại học Cornell, 2010), bật mí rằng vua Gia Long đã kín triệu chưng sĩ Treillard của tàu buôn Henri (Pháp) vào cung nhằm điều trị căn bệnh cho mình.

Lúc đó, Treillard đang sở hữu theo một nghệ thuật y học new của phương tây về tiêm phòng bệnh dịch đậu mùa. Treillard cũng đang chữa bệnh dịch cho hoàng đàn bà (con gái vua) lắp thêm chín là Ngọc Nguyệt. Treillard cùng với bác sĩ J. M. Despiau, một bạn Pháp gần gũi vua Gia Long, đã kín đáo điều trị mang đến nhà vua trong khoảng bốn tháng.

Vì kín đáo nên trong các sách sử của triều đình như Đại nam thực lục dù cho có chép diễn biến sức khỏe mạnh của vua, vẫn không ghi gì về bài toán này. Sau tứ tháng kín điều trị, bác bỏ sĩ Treillard đã lên tàu Henri tránh Huế vào thời điểm đầu tháng 11-1819 về lại Pháp. Sức khỏe nhà vua yếu dần dần đi với hai mon sau thì qua đời.

Cả Đông y lẫn Tây y gần như đã khoanh tay trước căn bệnh của vua Gia Long. Tính mệnh của ông hoàng đầu triều đã dừng lại ở con số 58, quá trẻ so với một vị vua xuất thân là võ tướng.


Ngự dược nhật ký cho biết thêm sức khỏe mạnh của vua ban đầu bất ổn từ thời điểm ngày 4-10 Kỷ Mão, các phiên bản tấu của Thái y viện đầy đủ ghi: "tì thận chưa an, tì thận chưa được điều hòa".

Từ ngày 12 mon 10, bài toán thăm khám diễn ra hằng ngày, có ngày khám cho hai, ba lần. Sức mạnh vua đã dần dần khá lên. Đến đầu tháng 11 âm lịch, lời châu phê của vua trong bạn dạng tấu ngày 6-11: "dương khí ban đầu sinh trưởng...".

Đầu tháng 12, lời tấu của những quan ngự y: "mạch giảm dần...". Từ ngày 4 mon chạp trở đi, những ngự ý phần nhiều tấu: "mạch hơi phù, mạch sút dần", tuy vậy lời châu phê của vua thì ngược lại: mức độ khỏe bước đầu tốt lên, sẽ thấy xuất sắc lên rồi. Từ ngày 7 mon chạp, không thấy vua châu phê nữa.

Ngày 14 tháng chạp, ngự y tấu: "Thân thể chúa thượng đã khoan hòa, ăn đã ngon, ngủ thấy ổn định...". Vậy mà lại chỉ năm ngày sau, ngày 19 tháng chạp, vua băng hà.


--------------------------------

Đây là ngôi trường hợp tuyệt nhất của vua chúa Việt Nam, mộ phi tần nằm ngay bên cạnh mộ hoàng đế, không một sự phân biệt. Nhưng phù hợp mộ vua và thê thiếp được táng lộ thiên? thắc mắc đó đã không ít người dân hậu vậy đặt ra.

Kỳ tới: nơi ở đặc biệt"và nghi ngờ táng lộ thiên


*
bí ẩn nghìn thu Thiên lâu lăng - Kỳ 1: giấc mộng nghìn thu giữa trùng sơn

TTO - Thiên thọ lăng là quần thể lăng tẩm hoàng gia, trong số đó có lăng chiêu mộ của vị vua khai lập triều Nguyễn với niên hiệu Gia Long, nằm tại vị trí đầu mối cung cấp sông Hương, giữa một vùng sơn thủy hùng tráng nhưng mà sử sách ghi là "vạn niên mèo địa".