Việt nam cổ đại

     

Dân tộc Việt Nam luôn luôn tự hào về lịch sử dân tộc hơn 4000 năm dựng nước và giữ nước của dân tộc. Tuy nhiên, nạm hệ trẻ ngày nay phần nhiều đều nông cạn về lịch sử của thiết yếu mình. Điển hình là trong kỳ thi tuyển chọn sinh đh 2011, bao gồm đến hàng chục ngàn bài thi lịch sử dân tộc bị điểm 0. Đây là tín hiệu thông báo cho ngành giáo dục nói chung và câu hỏi dạy và học môn học này nói riêng. Chúng ta trẻ ngày nay phần đông đều bị ảnh hưởng bởi “làn sóng du nhập văn hóa” ít nhiều nhất là từ Trung Quốc. Điều này chưa phải là điều xấu, mặc dù một người vn biết rành về lịch sử Trung Quốc hơn lịch sử Việt nam là vấn đề cần được xem xét và bốn duy một bí quyết nghiêm túc. Để tiện đến việc tìm hiểu và tra cứu, tôi xin phép vắn tắt về lịch sử vẻ vang Việt nam qua nội dung bài viết Tóm lược lịch sử dân tộc Việt nam qua các thời đại.

Bạn đang xem: Việt nam cổ đại

Thời chi phí sử

Thời đồ đá cũ : con tín đồ đã ở từ hàng nghìn ngàn thời gian trước ở lãnh thổ vn với những di tích của nền văn hóa Sơn Vi.

Thời đồ vật đá new : khoảng từ 5700-15000 năm trước, vượt trội với nền văn hóa hòa bình và Bắc sơn với nền đương đại lúa nước.

Thời thiết bị đồng-đá : khoảng tầm 3500-4000 năm trước, tiêu biểu với nền văn hóa truyền thống Phùng Nguyên.

Thời vật dụng đồng : cách đó khoảng 3000 năm trước, vượt trội với nền văn hóa truyền thống Đồng Đậu, văn hóa Gò Mun.

Thời vật sắt : khoảng tầm 1200 TCN, tiêu biểu vượt trội với nền văn hóa Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo.

Thời Hồng Bàng (2879 TCN – 208 TCN)

Nước Xích Quỷ : có thể coi đấy là một nhà nước “liên bang” lỏng lẻo của những bộ tộc người việt cổ, sinh sống sinh sống vùng Lĩnh Nam. Tương truyền Đế Minh là cháu 3 đời của Viêm đế (tức Thần Nông) trong những lúc đi xuống phía dưới Nam đã kết hôn với cùng 1 vị tiên con gái và sinh được một bạn con thương hiệu là Lục Tộc. Đế Minh phong cho con trưởng là Đế Nghi làm cho vua phương Bắc, phong cho con thứ là Lục Tộc làm vua phương Nam đem hiệu là kinh Dương Vương, thương hiệu nước là Xích Quỷ. Do vậy Kinh Dương Vương đó là thủy tổ của dân tộc Việt. Kinh Dương vương lấy phụ nữ vua Động Đình hồ là Long phụ nữ và sinh được một người con trai tên là Sùng Lãm. Sau ghê Dương vương vãi truyền ngôi lại mang đến Sùng Lãm, tức là Lạc Long Quân. Sau Lạc Long Quân lấy một vị tiên bạn nữ đẻ ra quấn trăm trứng nở trăm con. Đây chính là tổ tiên của bạn Bách Việt.

Nhà nước Văn Lang : sau thời kỳ “liên bang” tan rã, khoảng thế kỷ 7 TCN, những người dân Lạc Việt sống ở khu vực miền bắc Việt phái nam bi giờ đã thi công nhà nước mang đến riêng mình. Đó là công ty nước Văn Lang do những vua Hùng trị vì chưng đóng đô tại Phong Châu (Phú lâu ngày nay).

Nhà Thục (257 TCN – 208 TCN) : khoảng thế kỷ lắp thêm 3 TCN, Thục Phán là thủ lĩnh của bộ tộc Âu Lạc đã thuộc vua Hùng trang bị 18 phù hợp lực đánh bại quân nhóm xâm lược trong phòng Tần. Vua Hùng đang nhường ngôi cho Thục Phán, sáp nhập giáo khu hai nước Âu Việt và Lạc Việt thành Âu Lạc. Thục Phán lên ngôi vua mang hiệu là An Dương Vương, lập đề xuất nhà Thục, đóng góp đô ngơi nghỉ Cổ Loa.

Thời Bắc thuộc lần I (208 TCN – 39)

Nhà Triệu (208 TCN – 111 TCN) : Triệu Đà là quan liêu uý quận nam giới Hải (nay là Quảng Đông) nhân lúc nhà Tần suy yếu đã mèo cứ quận phái mạnh Hải tiếp nối đem quân đi làng mạc tính các lãnh thổ của Âu Lạc, Mân Việt cùng quận Quế Lâm ra đời nhà Triệu, khắc tên nước là phái nam Việt, đế đô là Phiên Ngưng, xưng cùng cấp với đơn vị Hán bên Trung Quốc. Tuy thế vua ngoại tộc nhưng mà Triệu Đà đang đứng về phía dân tộc Việt trong trận chiến chống lại bên Hán.

Thuộc Hán (111 TCN – 39) : năm 111TCN, Hán Vũ Đế đã điều hơn 10 vạn quân đi buôn bản tính nước phái nam Việt. đàn quan lại bên Triệu vẫn quỳ gối xin hàng cùng Nam Việt đã trở nên sát nhập vào lãnh thổ của nhà Hán. đơn vị Hán đã chia Nam Việt thành 9 quận bao gồm Đạm Nhĩ, Chu Nhai (đảo Hải Nam, trung hoa ngày nay), phái nam Hải, phù hợp Phố, Uất Lâm, mến Ngô(đều trực thuộc Quảng Đông, Quảng Tây, trung quốc ngày nay), Giao Chỉ (Bắc Bộ, nước ta ngày nay), Cửu Chân (Thanh Hóa-Nghệ Tĩnh, nước ta ngày nay), Nhật phái nam (Quảng Bình-Quảng Nam, nước ta ngày nay). Bọn chúng đã thống trị dân ta bởi một chính sách tàn bạo và khắc nghiệt.

Trưng phụ nữ Vương (40 – 43)

Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong thời kỳ này đằng sau sự lãnh đạo của hai người mẹ Trưng Trắc cùng Trưng Nhị. Trong khoảng 3 năm sau sự lãnh đạo của 2 bà, quân ta sẽ đánh chiếm lĩnh được 65 thành trì ở những quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, hòa hợp Phố. Tiếp đến nhà Hán sẽ sai tướng mạo Mã Viện sang lũ áp cuộc khởi nghĩa. Vị bị cô lập và quân nhóm còn nguyên sơ chưa triển khai xong nên 2 bà đã không chống cự nổi quân của Mã Viện cùng đã tuẫn ngày tiết tại sông Hát để lưu lại vẹn khí tiết.

Thời kỳ Bắc trực thuộc lần II (43 – 543)

Trải qua những triều đại như Đông Hán, Đông Ngô, Tấn, giữ Tống, nam giới Tề, Lương. Tiêu biểu trong thời kỳ này còn có cuộc khởi nghĩa của bà Triệu năm 248 ngăn chặn lại Đông Ngô, cuộc khởi nghĩa của anh em Lý trường Nhân – Lý Thúc Hiến từ bỏ 468 cho 485 chống lại nhà giữ Tống, nam giới Tề.

Nhà tiền Lý (544-602)

Năm 542 Lý túng thiếu khởi nghĩa vượt qua nhà Lương.

Lý nam giới Đế (544-548) : sau 3 lần đánh bại được quân ở trong nhà Lương đến ngày xuân 544, Lý túng thiếu xưng đế tức Lý nam Đế, đánh tên nước là Vạn Xuân.

Triệu Việt vương (548-571) : năm 545 bên Lương lại cử quân sang tấn công nước Vạn Xuân, Lý nam Đế liên tục thua trận yêu cầu đã rút về động mệnh chung Lão và trao binh quyền cho Triệu quang Phục. Năm 548, ông bị bệnh nguy kịch và mất, Triệu quang Phục lên rứa lấy hiệu Triệu Việt Vương, liên tiếp lãnh đạo dân chúng đấu tranh chống lại nhà Lương. Thời điểm cuối năm 550 Triệu quang đãng Phục vượt mặt quân đơn vị Lương, phục sinh nước Vạn Xuân.

Lý Phật Tử (571-602) : năm 546 lúc Lý nam giới Đế thảm bại trận và nên rút quân về động tạ thế Lão, anh trai của Lý phái nam Đế là Lý Thiên Bảo thuộc vị tướng mạo Lý Phật Tử có 3 vạn quân ra đánh Đức Châu (Nghệ An) dẫu vậy bị quân bên Lương vượt qua nên phải tích lũy tàn quân chạy lịch sự đất tín đồ Di Lạo làm việc Ai Lao kiến thiết thành trì nhằm ở. Tại trên đây Lý Thiên Bảo tự xưng là Đào Lang Vương, khắc tên nước là Dã Năng. Năm 555 Đào Lang vương mất, mọi fan tôn Lý Phật Tử lên thay. Năm 557, Lý Phật Tử kéo quân về Vạn Xuân gây chiến cùng với Triệu quang Phục. Năm 571, Lý Phật Tử đã vượt qua Triệu quang quẻ Phục, trường đoản cú xưng là nam giới Đế (nên sử sách gọi là Hậu Lý phái nam Đế).

Thời kỳ Bắc thuộc lần III (602 – 905)

Năm 581 ở trung hoa nhà Tùy thành lập. Năm 602, vua Tùy mang quân tiến công nước ta. Lý Phật Tử xin hàng, nước ta lại rơi vào trúng tay láng giêng phương Bắc lần nữa. Tiếp đến nhà Đường lên cố kỉnh nhà Tùy cai trị nước ta.

Mai Hắc Đế (713-722) : Năm 713, Mai Thúc Loan lãnh đạo nghĩa quân khởi nghĩa sinh sống Hoan Châu ngăn chặn lại ách đô hộ đơn vị Đường với giành được win lợi. Ông đăng vương vua, xưng là Mai Hắc Đế. Năm 722, nhà Đường sai 10 vạn quân sang tiến công nước ta. Sau nhiều trận tấn công khốc liệt, Mai Hắc Đế thất trận, ông rút quân vào rừng lâm bệnh nguy kịch rồi mất. Tương truyền đàn ông thứ 3 của ông là Mai Thúc Huy lên cố kỉnh lấy hiệu là Mai thiếu Đế và thường xuyên chống trả quân đơn vị Đường mang lại năm 723 thì tung rã. Nước ta lại rơi vào tay đơn vị Đường.

Trong thời kỳ này có nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân, tiêu biểu : khởi nghĩa Phùng Hưng (766-791), khởi nghĩa Dương Thanh (819-820).

Thời kỳ độc lập tự công ty (905 – 938)

Khúc vượt Dụ (905-907) : năm 905 Khúc thừa Dụ khởi nghĩa giành chủ yếu quyền, từ xưng là tiết Độ Sứ. Nhà Đường không còn cách nào khác phải công dấn quyền tự chủ của bạn Việt.

Khúc Hạo (907-917) : năm 907 Khúc quá Dụ qua đời, con là Khúc Hạo lên thay.

Khúc vượt Mỹ (917-930) : năm 917 Khúc vượt Mỹ là con của Khúc Hạo lên thay phụ vương giữ chức tiết Độ Sứ. Vào thời hạn này, cơ quan ban ngành phương Bắc đang siêu hỗn loàn hình thành cần cục diện Ngũ Đại Thập Quốc. Năm 930 quân nam Hán lấy quân sang tấn công nước ta, Khúc vượt Mỹ kháng cự không nổi mức độ địch, bị tóm gọn và giải về Phiên Ngưng.

Dương Đình Nghệ (931-938) : năm 931 Dương Đình Nghệ, là tướng mạo cũ của của Khúc Hạo, đã lấn chiếm Giao Châu và đánh rã quân tiếp viện của nam giới Hán giành lại thiết yếu quyền. Sau khoản thời gian dẹp chấm dứt giặc, ông tự xưng huyết Độ Sứ liên tiếp xây dựng nền tự nhà của nước ta.

Nhà Ngô (939 – 965)

Ngô vương vãi (939-944) : năm 938 Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn giết chết để đoạt chủ yếu quyền. Con rể của Dương Đình Nghệ là Ngô Quyền khởi binh trừng phạt. Kiều Công Tiễn vứt chạy sang ước cứu với phái mạnh Hán. Năm 938, nam giới Hán kéo quân sang nước ta. Cơ hội này, Ngô Quyền sẽ diệt được Kiều Công Tiễn và bố trí trận địa ngóng sẵn. Khi quân phái mạnh Hán cho cửa sông Bạch Đằng đã trở nên quân ta đánh đến tan tác phải tháo chạy về nước. Năm 939, Ngô Quyền xưng vương.

Dương Bình vương (944-950) : năm 944 Ngô Quyền mất ủy thác bé trưởng là Ngô Xương Ngập mang lại em bà xã là Dương Tam Kha. Kha chiếm ngôi Ngập với xưng là Dương Bình Vương. Dương Tam Kha nhận nam nhi thứ của Ngô Quyền là Ngô Xương Văn làm nhỏ nuôi với ý định truyền trả lại ngôi vương mang lại nhà bọn họ Ngô.

Hậu Ngô vương (944-965) : năm 950 Dương Tam Kha phái Ngô Xương Văn đi tấn công phản loạn làm việc Thái Bình. Xương Văn rước quân tiến công úp trở lại Dương Tam Kha giành lại chính quyền mặc dù ông không giết Dương Tam Kha mà lại chỉ giáng xuống làm cho Chương Dương Công. Ông từ xưng phái nam Tấn vương và mang đến đón anh trai mình là Ngô Xương Ngập về. Xương Ngập là tín đồ ti tiện sau khi trở về cậy mình là đích trưởng cũng tự xưng là Thiên Sách Vương. Bấy giờ nước nhà có 2 vua cùng trị vì. Xương Ngập chuyên quyền, không cho Xương Văn tham gia chính vì sự và có ý định trừ khử Xương Văn nhưng việc chưa thành thì cho tới năm 954 Xương Ngập bệnh trở nặng và mất. Năm 965, khi sở hữu quân đi dẹp loạn sống Thái Bình, Xương Văn bị trúng nỏ tử trận. Con của Xương Ngập là Ngô Xương Xí lên nuốm nhưng quyền lực yếu kém.Đất nước lúc bấy giờ hình thành 12 sứ quân.

Nhà Đinh (968 – 980)

Đinh Tiên Hoàng (968-979) : năm 968 Vạn chiến thắng Vương Đinh cỗ Lĩnh dẹp kết thúc loạn 12 sứ quân. Ông xưng đế tức Đinh Tiên Hoàng, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng góp đô ở Hoa Lư.

Đinh phế truất Đế (979-980) : năm 979 Đinh Tiên Hoàng và đàn ông trưởng của chính mình là Đinh Liễn bị ám hại. đàn ông thứ là Đinh Toàn lên thay, tức Đinh phế Đế. Lúc ấy Đinh Toàn mới chỉ được 6 tuổi bắt buộc mọi quyền bính đều tập trung vào tay nhiếp đó là Thập đạo tướng mạo quân Lê Hoàn.

Nhà chi phí Lê (980 – 1009)

Lê Đại Hành (980-1005) : bấy giờ công ty Tống hay tin Đinh Tiên Hoàng đã bỏ xác nên vẫn cử quân quý phái xâm lược nước ta. Với sự hậu thuẫn của Thái hậu Dương Vân Nga, triều thần đang tôn Lê hoàn lên ngôi, có nghĩa là Đại Hành Hoàng đế. Với kĩ năng của mình, ông đã chỉ huy quân đội đánh tan quân xâm lược đơn vị Tống. Ông là người có công bự trong việc “Kháng Tống, Bình Chiêm” để lưu lại yên bờ cõi.

Lê Trung Tông (1005) : sau thời điểm Lê Đại Hành băng hà, những con giành giật nhau ngôi vị dẫn đến cốt nhục tương tàn. Lê Long Việt sau khoản thời gian đánh đuổi được Long Ngân, vẫn lên ngôi hoàng đế, tức Lê Trung Tông. Tuy thế chỉ 3 ngày sau, em của ông là Lê Long Đĩnh sai tín đồ ám sát.

Lê Ngọa Triều (1005-1009) : sau khoản thời gian giết anh bản thân là Lê Long Việt. Lê Long Đĩnh lên ngôi, tức Lê Ngọa Triều. Ông được sử sách ghi dìm là người dâm đãng, tàn ác và độc ác. Do nạp năng lượng chơi trác táng, Long Đĩnh đã bệnh nặng và mất năm 1009 ngừng triều đại chi phí Lê.

Nhà Lý (1009 – 1225)

Lý Thái Tổ (1009-1028) : năm 1009 Lê Long Đĩnh chết, đằng sau sự hậu thuẫn của quan chi hậu là Đào Cam Mộc cùng sư Vạn Hạnh, quần thần vẫn tôn quan liêu Tả thân vệ năng lượng điện tiền lãnh đạo sứ Lý Công Uẩn đăng vương hoàng đế, tức Lý Thái Tổ. Ông mang đến dời đô về Thăng Long với đặt niên hiệu là Thuận Thiên.

Lý Thái Tông (1028-1054) : năm 1028 Lý Thái Tổ băng hà, thái tử Lý Phật Mã đằng sau sự phò trợ của Vũ vệ tướng mạo quân Lê Phụng Hiểu đang dẹp được loạn Tam vương và lên ngôi Hoàng đế, tức Lý Thái Tông. Ông là vị vua tài năng và nhân từ, gồm công lao không nhỏ trong việc đánh Chiêm Thành rồi tiến công Ai Lao mở mang phạm vi hoạt động xuống phiá Nam.

Lý Thánh Tông (1054-1072) : năm 1054 Lý Thái Tông băng hà, thái tử Lý Nhật Tôn kế ngôi hoàng đế, tức Lý Thánh Tông. Ông là vị vua tài bố xuất chúng, lại sở hữu lòng hiền khô độ lượng. Bên phía trong ông bất biến tình hình, phía bên ngoài ông chú ý mở sở hữu bờ cõi. Ông có công lao to mập trong việc “phá Tống, bình Chiêm”.

Lý Nhân Tông (1072-1127) : năm 1072 Lý Thái Tông băng hà. Thái tử Lý Càn Đức đăng quang khi bắt đầu 7 tuổi, tức Lý Nhân Tông. Ông được xem là một vị anh quân của vương triều Lý. Nhờ vào sự giúp đỡ của Thái Phi Ỷ Lan có tác dụng Nhiếp chính, cùng với sự phò tá của Thái sư Lý Đạo Thành và Phụ quốc Thái úy Lý hay Kiệt, cơ mà nước Đại Việt đang trở thành một đế chế hùng táo tợn với gấp đôi đánh rã quân Tống xâm lược, tổ quốc phát triển đến cả cực thịnh. Ông cũng được xem là người đặt nền móng đến giáo dục đại học ở nước ta.

Lý Thần Tông (1127-1137) : năm 1127 Lý Nhân Tông băng hà, bé là hoàng thái tử Lý Dương Hoán nối ngôi, tức Lý Thần Tông. Trong thời hạn trị bởi vì ông vẫn đánh Chân Lạp và Chiêm Thành buộc 2 nước này đề nghị đến tiến cống. Ông cũng là vị vua gắn sát với giai thoại người đời “Vua hóa hổ”. Tương truyền, ông là hậu thân của thiền sư tự Đạo Hạnh. Khi vua Lý Nhân Tông không tồn tại con để nối ngôi thì sư tự Đạo Hạnh sau thời điểm chết đã đầu thai làm con của Sùng hiền hậu Hầu là em trai vua Nhân Tông, tức Lý Dương Hoán. Vị lúc sinh thời sư trường đoản cú Đạo Hạnh là bạn đắc đạo, biết được ác nghiệp của bản thân mình là có khả năng sẽ bị hóa thành hổ nên trước lúc đầu bầu ông vẫn nhờ người bạn đồng tu của chính bản thân mình là công ty sư Nguyễn Minh không hỗ trợ đỡ. Sau đây chính sư Nguyễn Minh ko đã trị trị căn bệnh “hoá hổ” của vua Thần Tông vậy.

Lý Anh Tông (1138-1175) : năm 1138, vua Lý Thần Tông băng hà, con thứ hai là thái tử Lý Thiên Tộ kế vị, tức Lý Anh Tông. Vày vua đăng quang còn nhỏ nên bị Thái úy nhiếp chủ yếu Đỗ Anh Vũ cầm cố hết quyền hành, bà mẹ ông là bà Lê Thị Lại bốn thông cùng với Vũ. Năm 1158 Đỗ Anh Vũ chết, vua Anh Tông hôm nay mới trọng các hiền thần như đánh Hiến Thành, Hoàng Nghĩa Hiền, Lý Công Tín. Những hiền thần này đã giúp vua tấn công Đông, dẹp Bắc giữ lại yên giáo khu và sự thịnh vượng của các đời vua trước.

Lý Cao Tông (1175-1210) : năm 1175, vua Lý Anh Tông băng hà, con thứ 2 là hoàng thái tử Lý Long Cán được sự phò trợ của Phụ bao gồm Tô Hiến Thành đăng quang kế vị, tức Lý Cao Tông. Vua là người bên trong thì say mê thích tửu sắc, ăn chơi, săn bắn bên phía ngoài thì say đắm tiền của, xây cung điện. Sau khoản thời gian Tô Hiến Thành mất, chính sự rối ren, giặc giã nổi lên khắp nơi, lòng dân ân oán thán, ngoại xâm rình rập.

Lý Huệ Tông (1210-1224) : năm 1210 Lý Cao Tông mất, bé là thái tử Lý Sảm lên ngôi, tức Lý Huệ Tông. Lý Huệ Tông lên ngôi trong lúc tình hình tổ quốc rối ren do thân phụ là Cao Tông khiến ra. Ông phải phụ thuộc thế lực họ è cổ để giữ vững ngôi vua của mình. Bây giờ thế lực họ è đang rất cao mạnh. Trần Thị Dung làm cho hoàng hậu, anh là trần Tự Khánh có tác dụng Phụ chủ yếu Thái uý, nai lưng Thừa có tác dụng Nội thị phán thủ. Vẻ ngoài Huệ Tông sử dụng họ Trần mà lại thật chất bên phía trong ông đã thấy được loại họa quyền thần và luôn tìm cách để tiêu diệt. Nhưng bởi kém tài đề nghị ông đành “lực bất tòng tâm” chú ý quyền thần ngang ngược. Ông uất hận mang lại độ phát cuồng.

Nhà nai lưng (1225 – 1400)

Trần Thái Tông (1225-1258) : lúc này do nhà Lý suy yếu, quyền hành triệu tập trong tay chúng ta Trần. Chính vì sự đạo diễn của trần Thủ Độ đã đưa Trần Cảnh đăng quang hoàng đế xuất hiện thêm triều đại công ty Trần. Trong lúc tại vị, ông đã chỉ huy nhân dân cản lại cuộc xâm lấn lần thứ 1 của quân Nguyên Mông.

Trần Thánh Tông (1258-1278) : năm 1258 vua Thái Tông nhịn nhường ngôi lại cho nhỏ mình là nai lưng Hoảng, tức trần Thánh Tông, để biến Thái Thượng hoàng. Ông là vị vua nhân hậu, hòa ái. Ông đã cùng rất Trần Nhân Tông gấp đôi đánh tan quân Nguyên Mông xâm lấn trong thời gian làm Thái Thượng hoàng.

Trần Nhân Tông (1278-1293) : năm 1278 vua Thánh Tông dường ngôi lại cho con trai là nai lưng Khâm, tức nai lưng Nhân Tông, còn mình thì lui về làm cho Thái Thượng hoàng và nghiên cứu Phật pháp. Ông là vị vua thông minh, quyết đoán. Ông đã cùng với phụ vương mình là thượng hoàng Thánh Tông gấp đôi đánh tan giặc Nguyên Mông. Ông cũng từng thân chinh mang quân đi tiến công giặc Ai Lao quấy nhiễu. Sau khi nhường ngôi cho con, ông phát triển thành Thái Thượng hoàng, chú tâm nghiên cứu giúp Phật pháp. Kế tiếp ông xuất gia tu hành và biến tổ sư trước tiên của thiền phái Trúc Lâm lặng Tử.

Trần Anh Tông (1293-1314) : năm 1293 sau khi đánh tan được quân xâm lấn Nguyên Mông, vua Nhân Tông về làm Thái Thượng Hoàng nhường ngôi cho nhỏ mình là nai lưng Thuyên, tức trằn Anh Tông. Ông cũng là vị vua đức độ, anh minh. Đất nước giờ đây vua nhân hậu tôi trung nên thường xuyên phát triển thịnh vượng.

Trần Minh Tông (1314-1329) : năm 1314, vua Anh Tông dường ngôi nhà vua lại cho đàn ông của mình là trằn Mạnh, tức è cổ Minh Tông, lui về làm Thái thượng hoàng. Ông liên tiếp truyền thống của những tiên đế, coi trọng kẻ sĩ bắt buộc đất nước có khá nhiều hiền tài giúp sức.

Trần Hiến Tông (1329-1341) : năm 1329 trằn Minh Tông lui về có tác dụng Thái Thượng hoàng, nhịn nhường ngôi cho con trai thứ là è Vượng, tức è Hiến Tông. Ông được xem là vị vua “lấy vì” bởi thực quyền đều vì Thái Thượng hoàng Minh Tông cố gắng giữ.

Trần Dụ Tông (1341-1369) : năm 1341, vua Hiến Tông mất mà không có con nối dõi đề nghị Thái Thượng Hoàng Minh Tông đã lập bé thứ 10 của mình, em của Hiến Tông là nai lưng Hạo làm cho vua, tức trần Dụ Tông. Bởi được Thái Thượng Hoàng quan tâm mọi câu hỏi từ trong ra ngoài nên vua Dụ Tông chỉ biết ham đùa hưởng lạc. Năm 1357 Thượng hoàng Minh Tông mất, khu đất nước bắt đầu rói ren, gian thần hoành hành.

Trần Nghệ Tông (1370-1372) : năm 1369 Dụ Tông mất, do không có con cần vua lập Nhật Lễ làm vua. Nhật Lễ là tín đồ dị tộc vốn không có họ Trần, là bé riêng của vk Trần Nguyên Dục – một bạn anh của Dụ Tông. Nhật Lễ kém tài, yếu đức lại sở hữu ý định đổi qua họ tộc của mình là Dương nên khiến quần thần vô cùng bất bình. Trần lấp là anh của Dụ Tông đã hợp mưu phế truất thuất Nhật Lễ để trên ngôi hoàng đế, tức trần Nghệ Tông. Vua cung kính, kiêm cầu thì bao gồm thừa cơ mà quyết đoán, cưng cửng nghị thì không đủ cần nạn phía bên trong đã được dẹp yên tuy thế giặc bên ngoài thì giặc Chiêm Thành hoành hành ngang ngược.

Trần Duệ Tông (1372-1377) : năm 1372, Nghệ Tông nhường nhịn ngôi lại đến em là è cổ Kính, tức Duệ Tông, rồi lui về có tác dụng Thái Thượng hoàng. Duệ Tông là người có tài nhưng tính cách tự phụ. Trong thời hạn này giặc Chiêm Thành vẫn tuyệt xâm lấn,cướp phá sinh sống biên cương.

Trần truất phế Đế (1377-1388) : năm 1377 vua Duệ Tông thân hành dẫn 12 vạn quân đánh nước Chiêm Thành. Bởi vì khinh thường quân địch nên vua đã lâm vào hoàn cảnh bẫy phục kích nhưng mà tử trận. Thái thượng hoàng Nghệ Tông mến tiếc phải lập nai lưng Hiện là bé vua Duệ Tông làm cho hoàng đế, tức nai lưng Phế Đế. Từ bây giờ bên trong quyền lực của chúng ta Hồ đang không hề nhỏ mạnh, bên phía ngoài phía Nam có giặc Chiêm Thành, phía Bắc tất cả giặc bên Minh.

Trần Thuận Tông (1388-1398) : vì Phế Đế biết được dã trọng điểm của hồ Quý Ly nên lặng lẽ tìm cách trừ khử. Quý Ly hiểu rằng bèn xui với Thượng hoàng Nghệ Tông. Nghệ Tông nghe lời phế quăng quật Phế Đế rồi đưa nhỏ út của chính mình là trằn Ngung lên ngôi, tức trần Thuận Tông. Thuận Tông tuổi bé dại nhu nhược đề xuất mọi quyền hành đều tập trung vào tay hồ Quý Ly. Sau khoản thời gian giết được vua Chiêm Thành là Chế Bồng Nga thì trận mạc phía phái mạnh xem như tạm thời ổn nhưng mà nội loạn bên phía trong xem ra càng ngày càng hỗn loạn.

Trần thiếu thốn Đế (1398-1400) : năm 1398 hồ nước Quý Ly nghiền vua Thuận Tông nhường nhịn ngôi lại mang lại con bé dại mới được 2 tuổi là trằn An, tức thiếu hụt Đế. Họ Hồ còn nghiền Thuận Tông đi tu và đã cho những người theo để ám sát. Thiếu thốn Đế tuổi còn quá nhỏ dại nên bọn họ Hồ từ kia tung hoàng vào triều đình. Thiếu thốn Đế sống ngôi được 1 năm thì bị ông ngoại là hồ nước Quý Ly chiếm ngôi, ngừng 175 năm cai trị của nhà Trần.

Nhà hồ nước (1400 – 1407)

Hồ Quý Ly (1400-1401) : năm 1400, hồ Quý Ly chiếm ngôi con cháu ngoại của bản thân là nai lưng Thiếu Đế, lập phải nhà Hồ khắc tên nước là Đại Ngu.

Hồ Hán mến (1401-1407) : năm 1401 hồ Quý Ly nhường nhịn ngôi cho con là hồ Hán mến rồi lui về làm cho Thái Thượng hoàng. Năm 1406 bên Minh mang cớ “phò Trần diệt Hồ” sẽ đem quân sang đánh nước Đại Ngu. Thân phụ con họ Hồ phòng không nổi sức địch. Năm 1407 thân phụ con hồ nước Quý Ly bị bắt và giết thịt chết.

Nhà Hậu è cổ (1407 – 1409)

Giản Định Đế (1407 – 1409) : năm 1407, sau khoản thời gian quân Minh đang đánh sở hữu được nước Đại Ngu ở trong nhà Hồ thì nai lưng Ngỗ là con trai của vua Nghệ Tông bỏ trốn cho Mô Độ, trường Yên. Tại trên đây ông xưng vua, tức Giản Định Đế, và chỉ đạo quân đội đánh chiếm lại đất đai trường đoản cú tay bên Minh, khôi phục lại triều đại đơn vị Trần.

Trùng quang đãng Đế (1409 – 1413) : năm 1409 nội bộ nhà Trần dần bị phân chia rẽ. Một vài tướng lĩnh bất mãn đã loại bỏ đi và đón trần Quý Khoáng là con cháu nội của Nghệ Tông ra nghệ an làm vua, tức Trùng quang đãng Đế. Sau đó Trùng quang Đế không đúng quân tập kích Giản Định Đế mang lại tôn có tác dụng Thái Thượng Hoàng.

Thời kỳ Bắc thuộc lần IV (1413 – 1428)

Cuộc chiến giữa nhà Trần cùng quân Minh xâm lược ra mắt rất ác liệt. Cuối cùng do lực lượng mỏng dính manh bắt buộc đến năm 1413 quân Minh phản kích và vượt qua quân đơn vị Trần. Vua tôi công ty Trần toàn thể bị bắt với đã từ vẫn để giữ lại trọn khí tiết. Nước ta rơi vào tay công ty Minh.

Nhà Hậu Lê – Lê sơ (1428 – 1527)

Lê Thái Tổ (1428 – 1433) : năm 1428, Lê Lợi tập hợp anh hùng hào kiệt, phất cờ khởi nghĩa, sử gọi là Khởi nghĩa Lam Sơn. Ông cũng từ bỏ xưng là Bình Định Vương, lôi kéo nhân dân vùng lên chống giặc Minh cứu giúp nước. Năm 1427, ông đã chỉ huy quân đội làm tan 15 vạn quân cứu vớt viện cùng chém bị tiêu diệt Liễu Thăng. Năm 1428 ông đăng quang hoàng đế, tức Lê Thái Tổ.

Lê Thái Tông (1433 – 1442) : năm 1433, vua Lê Thái Tổ băng hà, nhỏ thứ là hoàng thái tử Lê Nguyên Long lên kế ngôi khi được 11 tuổi. Từ bé dại ông sẽ tỏ ra là vị vua anh minh sáng suốt, tài giỏi nhìn xa trông rộng, tuy tuổi nhỏ tuổi nhưng trường đoản cú mình nỗ lực quyền chấp chính. Tuy nhiên ông cũng là một trong những vị vua hiếu sắc, đa tình và thảm cảnh là tử vong để lại một nghi ngờ vụ án lớn trong lịch sử, sẽ là vụ án Lệ chi Viên.

Lê Nhân Tông (1442 – 1459) : năm 1442, vua Lê Thái Tông chầu trời một cách bí hiểm tại Lệ đưa ra Viên, hoàng thái tử Lê Bang Cơ lên ngôi vua, tức Lê Nhân Tông, thái hậu là Nguyễn Thị Anh nhiếp chính. Ông là vị vua nhân từ, chưng ái, trọng đãi công thần, hiếu đễ

Thái hậu, yêu quý anh em. Thân thay của ông vẫn còn đấy là một túng ẩn. Tương truyền rằng, ông chưa hẳn là bé vua Thái Tông. Trước lúc mẹ ông vào cung, thì bà đã tất cả thai với một fan tên là Lê Bang Sơn. Đó cũng là lý do khiến cho ông bị anh bản thân là Lê Nghi Dân ám sát.

Lê Thánh Tông (1460 – 1497) : sau khi giết chết vua Nhân Tông, Nghi Dân lên ngôi, làm cho vua được 8 tháng, mặc dù sử sách không công nhận ngôi vua của Nghi Dân. Năm 1460 những công thần trụ cột nổi dậy, lật đổ Nghi Dân và đưa con thứ 4 của vua Thái Tông là Lê bốn Thành đăng quang hoàng đế, tức Lê Thánh Tông. Ông là 1 bậc minh quân cùng là vị vua đã đưa nước Đại Việt cách tân và phát triển đến thời cực thịnh. Bên trong ông chú ý giáo dục, trọng dụng hiền tài. Bên phía ngoài ông chú ý mở có bờ cõi. Trong thời kỳ này với bài toán Tây tiến và Nam tiến của mình, Đại Việt đã mở có bờ phía nam giới xuống tận Quãng Nam. Các nước lân bang như Chiêm Thành, Ai Lao, Chân Lạp, Lan xang, Chiang Mai, Melaka (thuộc Malaysia ngày nay), Java (thuộc Indonesia ngày nay) đều biến đổi chư hầu và đều có nghĩa vụ nộp cống mang đến Đại Việt. Tuy Đại Việt vẫn giữ lại thói thân quen xưa là xưng thần với nhà Minh tuy nhiên với thanh núm lững lẫy của chính mình lúc đó khiến cho nhà Minh vẫn không đủ can đảm khinh hễ mà dùng lễ để đối đãi cùng với Đại Việt.

Lê Hiến Tông (1497 – 1504) : năm 1947, vua Thánh Tông băng hà, nhỏ trưởng là Lê Tranh lên kế vị, tức Lê Hiến Tông. Ông là vị vua thông minh, nhân từ và ôn hòa buộc phải giữ được sự thịnh trị thái bình, cõi trần bình an.

Lê Túc Tông (1504) : năm 1504 Lê Hiến Tông bị bệnh trở nặng băng hà, con là Lê Thuần lên ngôi, tức Lê Túc Tông. Ông là vị vua hiền, hiếu học, thân người hiền nhưng đáng tiếc là chỉ sống ngôi có 6 tháng.

Lê Uy Mục (1505 – 1509) : cuối năm 1504, vua Lê Túc Tông băng hà. Theo ký kết thác của vua Túc Tông anh của ông là Lê Tuấn lên kế vị, tức Lê Uy Mục. Uy Mục là 1 trong những hôn quân ăn chơi sa đọa, mê man mê tửu sắc, tàn tệ giết hại các trung thần khiến cho quần thần phẩn nộ.

Xem thêm: Viet Travel Tour Du Lịch Campuchia Giá Rẻ 2022, Tour Du Lịch Campuchia Giá Rẻ 2022

Lê Tương Dực (1509 – 1516) : năm 1509 Giản Tu công Lê Oanh là con cháu nội vua Thánh Tông, nhỏ của con kiến Vương Lê Tân nổi lên đem quân tấn công Đông kinh (Hà Nội), bắt giết thịt Lê Uy Mục. Tiếp đến Oanh đăng vương vua, tức Lê Tương Dực. Vua ban đầu còn chăm lo việc nước, sau nạp năng lượng chơi vô độ làm triều đình rối ren, làm phản loạn khắp nơi.

Lê Chiêu Tông (1516 – 1522) : năm 1516 Trịnh Duy Sản sẽ giết chết vua Tương Dực, lập con người anh của Tương Dực là Lê Y lên có tác dụng vua, tức Lê Chiêu Tông. Bây giờ quyền thần chúng ta Trần, Trịnh, Mạc lộng hành, nổi loạn mọi nơi.

Lê Cung Hoàng (1552 – 1527) : năm 1522 trước loàn quyền thần Mạc Đăng Dung, vua Chiêu Tông đề xuất trốn đi. Dung liền lập em của Chiêu Tông là Lê Xuân lên ngôi, tức Lê Cung Hoàng. Vua Cung Hoàng chỉ nên vị vua bù chú ý được Mạc Đăng Dung dựng lên nhằm được chủ yếu danh. Năm 1526 Mạc Đăng Dung giết thịt được Chiêu Tông, nửa năm sau họ Mạc nghiền Cung Hoàng dường ngôi và văng mạng chết. Từ trên đây nhà Lê chỉ còn tồn tại trên danh nghĩa, không thể thực quyền. Đất nước bị chia cắt thành Nam-Bắc triều.

Nhà Hậu Lê – Lê Trung Hưng (1527 – 1592) / nam – Bắc triều

Năm 1527 Mạc Đăng Dung cướp nơi ở Lê, thành lập và hoạt động nhà Mạc (Bắc triều). Năm 1533, Nguyễn Kim không phục nhà Mạc cần đã bỏ vô Thanh Hoá, đón Lê Duy Ninh về lập làm cho hoàng đế, tức Lê Trang Tông (Nam Triều). Cuộc chiến của Nam-Bắc triều kéo dãn đến năm 1592 thì Trịnh Tùng đã thu được Thăng Long, xong xuôi thời kỳ phái nam – Bắc triều.

Bắc triều

Mạc Đăng Dung (1527 – 1529) : sau thời điểm cướp ngôi của Cung Hoàng, Mạc Đăng Dung tự xưng hoàng đế, tức Mạc Thái Tổ. Chỉ chiếm đóng sống phía Bắc cần sử call là Bắc Triều.

Mạc Đăng Doanh (1529 – 1540) : năm 1529 Mạc Đăng Dung nhường nhịn ngôi cho con trưởng là Mạc Đăng Doanh, tức Mạc Thái Tông, bỏ lên trên làm Thái Thượng hoàng. Đăng Doanh được coi là vị vua tài giỏi văn trị. Trong thời gian ông cai trị miền bắc bộ dân chúng nóng no, nước ngoài xâm phương Bắc cũng không dám lấn sang.

Mạc Phúc Hải (1540 – 1546) : năm 1540, Mạc Đăng Doanh mất, Mạc Đăng Dung lập cháu nội của mình là Mạc Phúc Hải nối ngôi, tức Mạc Hiến Tông.

Mạc Phúc Nguyên (1546 – 1561) : năm 1546 Mạc Phúc Hải lâm bệnh dịch mất, nhỏ là Mạc Phúc Nguyên lên thay, tức Mạc Tuyên Tông.

Mạc Mậu hợp (1560 – 1592) : năm1561 Mạc Phúc Nguyên bị bệnh đậu mùa mất, con nhỏ tuổi là Mạc Mậu hợp lên thay. Phụ chính là Khiêm vương Mạc Kính Điển. Trong thời hạn này chiến sự rất khốc liệt giữa Bắc Triều với Nam Triều.

Mạc Toàn (1592 – 1593) : năm 1592 trước rứa tiến công như vũ bão của phái mạnh Triều, Mạc Mậu hòa hợp nhường ngôi cho nhỏ là Mạc Toàn, còn mình thì thân chinh ra trận. Cơ mà uy ráng Nam Triều rất bạo gan nên cũng chỉ cho năm 1593 quân Lê – Trịnh đang bắt với giết được Mạc Toàn hoàn thành thời kỳ nam – Bắc triều lộ diện thời kỳ phân liệt khác (Đàng kế bên – Đàng Trong) cũng giống như hy hữu độc nhất của Đại Việt (vua Lê – chúa Trịnh). Một vài tàn dư công ty Mạc rút lên cao Bằng vẫn chống so với triều Lê – Trịnh cho đến khi bị tiêu diệt hết vào khoảng thời gian 1677).

Nam triều

Lê Trang Tông (1533 – 1548) : năm 1533 cựu thần công ty Hậu Lê là Nguyễn Kim ko phục bên Mạc đề xuất đã vào Thanh Hóa thành lập lực lượng rồi đón Lê Duy Ninh về lập làm hoàng đế, tức Lê Trang Tông, phục hưng bên Lê. Sử sách ghi Trang Tông là con vua Chiêu Tông (?) nhưng cũng đều có luồn tứ tưởng khác nói Trang Tông là bé riêng của Nguyễn Kim (?). Vua Trang Tông còn được dân gian call là chúa Chổm.

Lê Trung Tông (1548 – 1556) : năm 1548 vua Trang Tông mất, bé là Lê Duy Huyên lên nối ngôi, tức Lê Trung Tông.

Lê Anh Tông (1556 – 1573) : năm 1556, vua Trung Tông mất mà không tồn tại con nối dõi yêu cầu phụ thiết yếu Trịnh Kiểm chọn Lê Duy Bang lên ngôi, tức Lê Anh Tông. Bây giờ quyền lực đơn vị họ Trịnh đang cực kỳ lớn, vua Anh Tông đã nhận thức thấy được loại họa của quyền thần nên âm thầm loại vứt nhưng kế hoạch không thành.

Lê thay Tông (1573 – 1599) : lúc kế hoạch thải trừ quyền lực của phòng họ Trịnh bị thua thảm vua Lê Anh Tông yêu cầu bỏ trốn và kế tiếp bị liền kề hại. Trịnh Tùng đưa bạn con nhỏ dại của Anh Tông là Lê Duy Đàm lên ngôi, tức Lê cố kỉnh Tông. Bây giờ Trịnh Tùng đã vượt qua được công ty họ Mạc (Bắc triều) nên quyền lực tối cao thực sự bên trong tay chúng ta Trịnh, vua chỉ cần bù nhìn bước đầu thời kỳ vua Lê – chúa Trịnh hy hữu trong lịch sử Việt Nam và cũng mở đầu thời kỳ non sông bị phân liệt một cách thâm thúy nhất thành Đàng xung quanh và Đàng Trong.

Nhà Hậu Lê – Lê Trung Hưng (1593 – 1778) / Đàng ko kể – Đàng trong

Năm 1545, sau khoản thời gian Nguyễn Kim bị đầu độc chết, quyền lực rơi vào tay con rể là Trịnh Kiểm. Để tiếp tục binh quyền của bản thân mình Trịnh Kiểm đang ra tay các loại bỏ bạn bè vợ. Em bà xã của Trịnh Kiểm là Nguyễn Hoàng hại bị cạnh bên hại cần đã xin vào nam trấn thủ Thuận Hóa (từ Quãng Trị mang đến Thừa Thiên-Huế ngày nay). Năm 1592, sau khoản thời gian Trịnh Tùng là nhỏ của Trịnh Kiểm lật đổ được nhà Mạc, quyền hành triệu tập trong tay bên họ Trịnh. Lúc này Trịnh Tùng mới bắt đầu “nghĩ” đến fan cậu trong phái mạnh là Nguyễn Hoàng. Năm 1627, Trịnh Tráng rước quân vào Nam tiến công Nguyễn Phúc Nguyên bao gồm thức mở đầu cho cuộc tao loạn Trịnh Nguyễn. Sau thời hạn dài giằng co, đến năm 1672 phía hai bên tạm thời dứt chiếm cùng lấy sông Gianh có tác dụng giới tuyến. Trên danh nghĩa vua Lê vẫn là người mở màn đất nước.

Lê Trung Hưng

Lê Kính Tông (1599 – 1619) : năm 1599 Lê nắm Tông mất, con thứ là Lê Duy Tân lên thay, tức Lê Kính Tông.

Lê Thần Tông (1619 – 1643 và 1649 – 1662) : năm 1619, vua Kính Tông phù hợp mưu thuộc Trịnh Xuân là nhỏ của Trịnh Tùng giết bị tiêu diệt Trịnh Tùng nhằm giành lại quyền lực. Chiến lược không thành, vua bị xay thắt cổ chết. Bé trưởng là Lê Duy Kỳ lên ngôi, tức Lê Thần Tông. Ông là vị vua đặc trưng trong lịch sử vẻ vang Việt Nam bởi vì làm vua đến gấp đôi và y hệt như vua trần Minh Tông, vua Lê Thần Tông gồm 4 fan con hầu như làm vua. Năm 1643 ông dường ngôi cho bé trưởng là Lê Duy Hựu, tức Lê Chân Tông, còn ông làm cho Thái Thượng Hoàng. Năm 1649 Lê Chân Tông mất, ông lại trở về có tác dụng vua mang lại 1662 thì mất.

Lê Chân Tông (1643 – 1649) : năm 1643, vua Thần Tông nhịn nhường ngôi cho nhỏ là Lê Duy Hựu, tức Lê Chân Tông.

Lê Huyền Tông (1663 – 1671) : năm 1662 vua Thần Tông yểu mệnh qua đời, bé là Lê Duy Vũ lên nối ngôi, tức Lê Huyền Tông.

Lê Gia Tông (1672 – 1675) : năm 1671 vua Huyền Tông yểu mệnh mệnh chung lúc 18 tuổi nhưng không tồn tại con nối ngôi nên tín đồ em của vua Huyền Tông là Lê Duy Cối lên thay, tức Lê Gia Tông.

Lê Hy Tông (1675 – 1705) : năm 1675 vua Gia Tông yểu mệnh mệnh chung lúc 15 tuổi. Vì chưng vua không có con nối dõi nên Trịnh Tạc bèn lập em vua là Lê Duy Hiệp lên ngôi, tức Lê Hy Tông.

Lê Dụ Tông (1705 – 1729) : năm 1705 vua Hy Tông nhường ngôi cho nhỏ là hoàng thái tử Lê Duy Đường, tức Lê Dụ Tông, còn bản thân lên làm cho Thái Thượng hoàng.

Lê Duy Phường (1729 – 1732) : năm 1729 vua Dụ Tông bị Trịnh cưng cửng ép nhường nhịn ngôi cho bé là thái tử Lê Duy Phường.

Lê Thuần Tông (1732 – 1735) : năm 1732 Trịnh Giang phế vứt Lê Duy Phường xuống làm cho Hôn Đức Công, lập anh của Duy Phường là Lê Duy Tường lên ngôi, tức Lê Thuần Tông.

Lê Ý Tông (1735 – 1740) : năm 1735 Lê Thuần Tông mất, Trịnh Giang lại lập em của Thuần Tông là Lê Duy Thận lên ngôi, tức Lê Ý Tông.

Lê Hiển Tông (1740 – 1786) : năm 1740 Trịnh Doanh nghiền vua Ý Tông nhường ngôi cho bé trưởng của vua Thuần Tông là Lê Duy Diêu, tức Lê Hiển Tông.

Lê Mẫn Đế (1787 – 1788) : năm 1786 Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc tiến công đổ Trịnh Khải, lúc này thực quyền phía trong tay Nguyễn Huệ. Năm 1787 vua Hiển Tông mất, Nguyễn Huệ với việc góp ý của bà xã là Ngọc Hân công chúa đã lập Lê Duy Kỳ lên làm cho vua, tức Lê Mẫn Đế hay Lê Chiêu Thống. Đây cũng là vị vua cuối cùng của phòng Lê và cũng là vị vua bị chỉ trích rất kinh hoàng vì đã từng có lần qua cầu viện quân công ty Thanh về đánh quân Tây sơn của Nguyễn Huệ. Hành động này bị coi là “cõng rắn cắm gà nhà” của Chiêu Thống.

Các chúa Trịnh ngơi nghỉ Đàng ngoài

Bình An vương vãi – Trịnh Tùng (1623 – 1652) : Trịnh Tùng là con thứ của Trịnh Kiểm, là người dân có công tấn công đổ công ty Mạc, đem lại tổ chức chính quyền cho bên Lê. Ông được xem là vị chúa Trịnh đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ông cũng chính là người xong cho thời kỳ Nam-Bắc triều và xuất hiện thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh.

Thanh Đô vương – Trịnh Tráng (1623 – 1652) : năm 1623 Trịnh Tùng lâm bệnh nguy kịch và mất, nhỏ là Trịnh Tráng lên thay. Ông đã 4 lần phạt quân tiến công với chúa Nguyễn sống Đàng Trong nhưng chỉ toàn thất bại phải phải rút về.

Tây Đô vương vãi – Trịnh Tạc (1653 – 1682) : năm 1653, Trịnh Tráng phong Trịnh Tạc làm cho Tây Đô Vương. Năm 1657, chúa Nguyễn mang quân thừa sông Gianh đánh Bắc tía Chính và chiếm được 7 thị xã Nam Hà. Trong những khi chiến sự gay go thì Trịnh Tráng mất, con là Trịnh Tạc lên thay. Ông thuộc với đàn ông là Trịnh Căn, phản nghịch công cùng với quân của chúa Nguyễn giành lại được Bắc Hà vào khoảng thời gian 1660.

Định vương – Trịnh Căn (1682 – 1709) : năm 1682 Trịnh Tạc mất, con là Trịnh Căn lên thay. Ông là người có tài cả về quân sự lẫn văn trị. Ông từng cụ quân giành lại đất Bắc Hà từ tay chúa Nguyễn. Ông cũng là người tinh ranh trong ngoại giao khi buộc đơn vị Thanh đề nghị trả lại các vùng đất bị quan lại trấn thủ đơn vị Thanh chỉ chiếm ở vùng biên giới. Thời hạn ông cố kỉnh quyền nói cách khác là thời kỳ sum vầy nhất ở Đàng Ngoài.

An Đô vương – Trịnh cương (1709 – 1729) : năm 1709 Trịnh Căn qua đời, vì con và cháu nội đích truyền gần như đã mất, yêu cầu chắc là Trịnh cưng cửng lên thay. Ông kế vị trong hoàn cảnh đất nước thái bình, thịnh trị, không tồn tại nạn đao binh. Ông sớm trầm trồ là tín đồ chín chắn, tận tụy khi tiếp cai quản cơ nghiệp của tổ sư và củng vậy thêm nền ách thống trị ở Đàng Ngoài.

Uy nam Vương – Trịnh Giang (1729 – 1740) : năm 1740 Trịnh Cương đột ngột qua đời, bé là thái tử Trịnh Giang lên thay. Giang là fan ương hèn, lại đam mê mê hưởng lạc làm cho quần thần bất mãn, giặc giã nổi loạn mọi nơi, nền thiết yếu trị làm việc Bắc Hà lung lay dữ dội. Bao gồm lần Trịnh Giang bị sét tiến công gần chết. Từ đó mắc bệnh dịch “kinh quý”, tâm thần hoảng loạn, buộc phải cho xây cung Thưởng Trì xuống lòng đất để ở.

Minh Đô vương – Trịnh Doanh (1740 – 1767) : năm 1740, các quần thần vào triều hợp sức đồng lòng lập Trịnh Doanh là em của Trịnh Gianh lên làm cho chúa, tức Minh Đô Vương. Doanh từ nhỏ dại đã sớm biểu thị là người văn tài võ lược. Khi lên ngai vương, ông đã lập tức sửa sang lại đông đảo gì mà Trịnh Giang đã làm cho sai như phế vứt vua Lê Duy Phường, lập vua Lê Duy Tường, đánh dẹp những cuộc khởi nghĩa nông dân cư Đàng Ngoài.

Tĩnh Đô vương vãi – Trịnh Sâm (1767 – 1782) : năm 1767, Trịnh Doanh mất, bé là thái tử Trịnh Sâm lên thay. Từ nhỏ dại Sâm đã làm được nuôi dạy rất cẩn thận nên khi cứng cáp là tín đồ văn võ toàn tài, tính cách cứng rắn, thông minh với quyết đoán. Ông cũng chính là vị chúa thứ nhất và tuyệt nhất ở Đàng không tính đánh chiếm lĩnh được vùng Thuận Hóa của chúa Nguyễn sinh hoạt Đàng Trong. Nhưng sau thời điểm thắng trận lại tỏ ra kiêu ngạo tự phụ.

Điện Đô vương vãi – Trịnh Cán (2 tháng những năm 1782) : năm 1767, Trịnh Sâm mất, bé là Trịnh Cán còn nhỏ lại giỏi đau dịch lên thay.

Đoan phái mạnh Vương – Trịnh Khải (1782 – 1786) : sau thời điểm Trịnh Sâm mất, Trịnh Khải là đàn ông trưởng ý muốn cướp ngôi phải đã xúi giục đàn kiêu binh nghỉ ngơi Tam bao phủ nổi loạn, phế Cán lập Khải lên ngôi. Từ bây giờ Bắc Hà lâm vào hoàn cảnh nạn kiêu binh nổi loạn, chiếm phá khắp nơi.

Án Đô vương – Trịnh Bồng (1787 – 1788) : năm 1786, nghĩa quân Tây Sơn bởi Nguyễn Huệ chỉ huy tiến tấn công Bắc Hà. Quân Trịnh Khải chống cự yếu ớt với bị khuấy tan tác. Phiên bản thân Trịnh Khải bị bắt và trường đoản cú tử ngay sau đó. Để cứu cơ nghiệp của phòng Trịnh, Trịnh Bồng là bác bỏ họ của Trịnh Khải tập hợp các tướng lĩnh cũ để mưu đồ việc lớn. Nhưng sau không ít lần thua thảm ông sẽ từ bỏ ngai vương, chọn cuộc sống thường ngày tu hành rồi trốn đời biệt tích. Ông là vị Trịnh vương sau cuối trong lịch sử hào hùng Việt Nam.

Các chúa Nguyễn làm việc Đàng trong

Sãi vương – Nguyễn Phúc Nguyên (1613 – 1635) : ông là bé thứ 6 của Chúa Tiên Nguyễn Hoàng – bạn có công khai phá mở mang lãnh thổ ở phương Nam. Ông là người có tài năng về quân sự, chính trị cùng ngoại giao. Trong thời hạn cai trị ông đã nỗ lực xây dựng xứ Đàng trong độc lập, từ chủ, trọn vẹn ly khai với Đàng Ngoài. Ông cũng chính là người 2 lần đánh bại cuộc tấn công của chúa Trịnh sống Đàng Ngoài. Ông cũng khá được dân gian call là chúa Sãi (Sãi vương), tốt chúa Bụt (Phật vương).

Thượng vương – Nguyễn Phúc Lan (1635 – 1648) : năm 1635 Sãi vương vãi qua đời, con thứ 2 là Nguyễn Phúc Lan lên thay. Ông cũng được gọi là đại vương (Thượng vương).

Hiền vương – Nguyễn Phúc Tần (1648 – 1687) : năm 1648, Thượng vương bất ngờ qua đời trong lúc có chiến sự với Đàng Ngoài. Nguyễn Phúc Tần là nhỏ lên thay. Ông là vị chúa trước tiên và độc nhất vô nhị ở ĐàngTrong dữ thế chủ động cho quân quá sông Gianh đánh Đàng kế bên và sở hữu được Nam Hà. Sau thời gian giằng co với quân Trịnh, năm 1672 2 bên chính thức đình chiến, mang sông Gianh có tác dụng biên giới. Về đối nội ông là người âu yếm chính sự, xa rời thiếu phụ sắc và coi trọng hiền tài phải ông được dân gian gọi là chúa nhân từ (Hiền vương).

Nghĩa vương – Nguyễn Phúc Thái (1687 – 1691) : năm 1687 thánh thiện vương qua đời, bé là Nguyễn Phúc Thái lên thay. Phúc Thái khét tiếng là fan nhân nghĩa, rộng lớn lượng, là vị chúa gồm tài. Ông trọng dụng hiền khô tài, bớt nhẹ hình phạt, thuế khóa khiến cho trăm họ đông đảo vui cần dân gian call ông là chúa Nghĩa (Nghĩa vương).

Minh vương – Nguyễn Phúc Chu (1691 – 1725) :năm 1691, Nghĩa vương qua đời, bé là Nguyễn Phúc Chu lên thay. Ông là một vị chúa gồm hiền và có tài nên dân gian gọi là chúa Minh (Minh vương hay Quốc chúa Minh vương). Nối nghiệp tiền nhân, ông mở mang phạm vi hoạt động xuống phía Nam mang đến tận Hà Tiên. Ông cũng là người rất quan tâm hiền thần, đam mê lời tức thì thẳng, bỏ xa hoa, sút nhẹ thuế má, ngục tù hình.

Ninh vương – Nguyễn Phúc Thụ (1725 – 1738) : năm 1725 Nghĩa vương vãi qua đời, con trưởng là Nguyễn Phúc Thụ tiếp ngôi. Thụ từ nhỏ dại đã là fan văn võ toàn tài. Ông đã gồm công đánh đuổi quân Chân Lạp quấy nhiễu và lấy được khu đất ở Vĩnh Long với Mỹ Tho. Ông đặt ra các đơn vị hành chánh để quản lý, duy trì gìn cùng mở với vùng đồng bởi sông Cửu Long. Ông được dân gian điện thoại tư vấn là chúa Ninh (Ninh vương).

Võ vương vãi – Nguyễn Phúc Khoát (1738 – 1765) : năm 1738, Ninh vương qua đời, bé trưởng là Nguyễn Phúc Khoát lên thay. Ông là tín đồ thông minh, cưng cửng nghị, kết thúc khoát nhiều lúc tàn nhẫn. Ông là người có công rất cao trong việc làm Nam tiến với lấy được không ít vùng đất đai phì nhiêu như : Tân An, gò Công, Sóc Trăng, Trà Vinh, Châu Đốc, Sa Đét. Dân gian thường call ông là chúa Võ (Võ vương).

Định vương – Nguyễn Phúc Thuần (1765 – 1777) : năm 1765, Võ vương qua đời, quyền thần Trương Phúc Loan cố kỉnh hết quyền hành. Phúc Loan phế ngôi của củaNguyễn Phúc Luân và đưa Nguyễn Phúc Thuần dịp đó còn bé dại lên thay. Bây giờ khởi nghĩa Tây Sơn nổi lên cùng cùng với chúa Trịnh sinh hoạt Đàng Ngoài xâm chiếm Thuận Hóa và tiến về phái mạnh Bộ. Năm 1777, Phúc Thuần bị quân Tây đánh bắt với giết bị tiêu diệt ở Long Xuyên. Ông là vị chúa cuối cùng của nhà Nguyễn sống Đàng vào trong thời kỳ Trịnh-Nguyễn phân tranh này. Dân gian điện thoại tư vấn ông là chúa Định (Định vương).

Nhà Tây Sơn

Năm 1771 bạn bè nhà Tây tô phất cờ khởi nghĩa sống Đàng Trong đến năm 1778 thì đã đạt được chiến thắng.

Thái Đức (1778 – 1788) : năm 1771, Nguyễn Nhạc cùng 2 fan em của chính mình là Nguyễn Huệ cùng Nguyễn Lữ khởi nghĩa nghỉ ngơi ấp Tây Sơn. Đến năm 1788 khởi nghĩa chiến hạ lợi, Nguyễn Nhạc tự xưng là Thái Đức Hoàng Đế lập ra đơn vị Tây Sơn.

Quang Trung (1788 – 1792) : thực trạng trong thời kỳ này khôn cùng rối ren phức tạp. Hậu duệ của chúa Nguyễn là Nguyễn Phúc Ánh – nhỏ của Nguyễn Phúc Luân, vẫn còn đó muốn lấy lại cơ nghiệp của những chúa Nguyễn nên sau khi chạy thoát đã cầu viện vua Xiêm có quân sang tấn công với đơn vị Tây đánh năm 1784. Đầu năm 1785, Nguyễn Huệ đã cho phục binh sinh hoạt Rạch Gầm – Xoài Mút quấy tan liên minh Xiêm – Nguyễn. Năm 1786 khi không được lệnh anh là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ vẫn tự ý rước quân tiến công Bắc Hà lật đỗ bọn họ Trịnh làm việc Đàng Ngoài. Bây giờ nảy sinh mâu thuẫn giữa đồng đội nhà Tây Sơn. Năm 1788, Lê Chiêu Thống vẫn “cõng rắn cắn gà nhà” chạy sang cầu viện quân Thanh tối 29 vạn quân về chiếm phần Thăng Long. Trong tình cảnh này Nguyễn Huệ đề xuất lên ngôi Hoàng đế, tức quang Trung Hoàng đế. Tiếp nối với tài năng quân sự kiệt xuất của mình Quang Trung đã chỉ huy quân Tây Sơn khuấy tan 29 vạn quân Thanh xâm lược. Nguyễn Nhạc hôm nay xưng là Tây đánh vương.

Cảnh Thịnh (1793 – 1802) : năm 1792, quang Trung hoàng đế đột ngột băng hà vứt lại nhiều hoài bão chưa trả thành, bé thứ là Nguyễn quang Toản lên ngôi, tức Cảnh Thịnh. Lúc này nội bộ trong triều rối ren, họa ngoại thích luôn rình rập. Năm 1793, Nguyễn Ánh lấy quân tiến công Quy Nhơn, Nguyễn Nhạc mong viện Cảnh Thịnh. Cảnh Thịnh lấy quân tấn công Nguyễn Ánh cùng chiếm luôn luôn Quy Nhơn khiến cho Nguyễn Nhạc uất hận mà qua đời. Năm 1802, quang quẻ Toản bị Nguyễn Ánh tấn công bại, bị bắt và cần sử dụng cực hình xử tử, hoàn thành triều đại Tây đánh oanh liệt. Cũng từ đây nước nhà lại thống duy nhất về một mối và lộ diện triều đại mới, triều đại phong kiến sau cùng trong lịch sử dân tộc Việt phái mạnh – nhà Nguyễn.

Nhà Nguyễn – Thời kỳ chủ quyền tự chủ (1802 – 1883)

Gia Long (1802 – 1820) : năm 1777 Nguyễn Ánh là hậu duệ của chúa Nguyễn làm việc Đàng Trong đang chạy thoát trước sự truy tiếp giáp của quân Tây Sơn. Ông sông giữ vong nghỉ ngơi Xiêm La 1 thời gian. Dưới sự giúp sức của Xiêm La cùng Pháp, năm 1802 Nguyễn Ánh tập trung lực lượng lấn chiếm Nam Hà, tiếp đến đánh bại bên Tây đánh lập buộc phải triều Nguyễn thống độc nhất giang san rộng lớn từ nam chí Bắc. Ông đăng vương hoàng đế, tức Gia Long, viết tên nước là Việt Nam. Có nhiều luồng nhấn xét trái lập về con tín đồ Nguyễn Ánh – Gia Long nhưng khách quan mà lại nhận xét ông là fan rất có nghị lực và bao gồm công thống nhất tổ quốc sau 3 núm kỷ bị phân tách cắt. Mặc dù ông sẽ từng phụ thuộc vào ngoại bang như Xiêm La, Pháp dẫu vậy ông là người ý thức từ chủ dân tộc rất cao. Mặc dù ông cũng là người tàn tệ khi mang đến phá nát mộ phần trong phòng Tây Sơn với giết bị tiêu diệt công thần khai quốc bởi vì những chuyện cỏn con.

Minh Mạng (1820 – 1840) : năm 1820, vua Gia Long bệnh nặng qua đời, nhỏ là Nguyễn Phúc Đảm lên thay, tức Minh Mạng. Ông là vị vua thông minh, quyết đoán. Dưới thời của ông, giang sơn trở nên hạnh phúc và hùng mạnh dạn có khu vực rộng lớn số 1 trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ông cũng có thể có tham vọng thay đổi nước vn thành một cường quốc cần đã đặt tên nước là Đại Nam.

Thiệu Trị (1841 – 1847) : thời điểm cuối năm 1820, vua Minh Mạng băng hà, nhỏ trưởng là Nguyễn Phúc Miên Tông lên thay, tức Thiệu Trị. Ông là fan cần mẫn chăm lo việc nước tuy thế không năng động nên có thể áp dụng gần như gì đã gồm thời Minh Mạng mà không có cách tân nào xứng đáng chú ý.

Tự Đức (1847 – 1883) : năm 1847, vua Thiệu Trị băng hà, con thứ là Nguyễn Phúc Hồng Nhậm lên ngôi. Ông là vị vua tốt, cần cù nhưng cũng giống những vị tiên vương khác, ông là tín đồ theo phe cánh Tống nho lạc hậu, hủ lậu và thủ cựu so với đương thời. Thời hạn ông trị do đất nước có tương đối nhiều biến cố. Năm 1858, Pháp đem phi thuyền đến Đà Nẵng buôn bán phá. Năm 1862, Pháp đánh chiếm 3 thức giấc miền Đông Nam cỗ là Biên Hòa, Gia Định với Định Tường. Năm 1867, Pháp xâm lăng nốt 3 thức giấc miền tây nam Bộ là : Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên. Năm 1873, Pháp lấn chiếm 4 tỉnh miền bắc bộ là : Hà Nội, phái mạnh Định, tỉnh ninh bình và Hải Dương. Năm 1874, cam kết hòa ước công nhận toàn thể Nam Kỳ là nằm trong Pháp. Năm 1883, cam kết hiệp cầu với Pháp với nội dung là chứng thực toàn cỗ quyền bảo hộ dài hạn của Pháp sinh sống Bắc và Trung Kỳ. Đất nước ta là rơi trúng tay nước ngoài xâm.

Nhà Nguyễn – Thời kỳ Pháp ở trong (1883 – 1945)

Dục Đức (3 ngày, 1883) : năm 1883, vua trường đoản cú Đức mất bởi vì vua không có con nối dỗi nên đã nhận 3 người cháu làm bé nuôi. Thái tử Nguyễn Phúc Ưng Chân lên cầm cố nhưng chỉ với sau 3 ngày đã bị phế truất.

Hiệp Hòa (6 tháng, 1883) : sau khi phế Dục Đức, 2 quan lại phụ đó là Tôn Thất Thuyết với Nguyễn Văn Tường đã cho đón bé thứ của vua từ bỏ Đức là Nguyễn Phúc Hồng Dật lên ngôi, tức Hiệp Hòa. Nhưng vị lập ngôi trường của Hiệp Hòa cùng 2 quan phụ chủ yếu trái ngược nhau bắt buộc vua chỉ sống ngôi được 6 tháng thì bị phế.

Kiến Phúc (1883 – 1884) : sau khi phế Hiệp Hòa, người con đồ vật 3 của vua từ Đức là Nguyễn Phúc Ưng Đăng lên ngôi, tức kiến Phúc. Sau 8 tháng sinh hoạt ngôi vua, con kiến Phúc vẫn lâm bệnh nguy kịch và mất khi mới 15 tuổi.

Hàm Nghi (1884 – 1885) : sau khoản thời gian vua con kiến Phúc mất, 2 quan phụ bao gồm lại chuyển em của con kiến Phúc là Nguyễn Phúc Ưng lịch lên ngôi thời điểm 13 tuổi, tức Hàm Nghi. Ông tuy nhỏ tuổi nhưng đã nhận thức rất sâu sắc về nỗi đau khu đất nước. Khi bi Pháp vay mượn hãm, ông đã 2 lần ra chiếu đề nghị Vương. Ông là tấm gương sáng cho dân tộc.

Đồng Khánh (1885 – 1888) : năm 1885, vua Hàm Nghi thoát ly triều đình, kéo cờ khởi nghĩa, ra chiếu nên Vương, tập thích hợp lực lượng để kháng Pháp. Thống tướng fan Pháp De Courcy xin chủ kiến của Hoàng Thái Hậu từ bỏ Dũ để lập fan con nuôi khác của vua từ bỏ Đức là Nguyễn Phúc Ưng Kỷ lên ngôi, tức Đồng Khánh.

Thành Thái (1889 – 1907) : năm 1889, vua Đồng Khánh bệnh tật qua đời, Tổng sứ Trung Bắc Kỳ chọn Nguyễn Phúc Bửu lấn là bé vua Dục Đức lên nối ngôi, tức Thành Thái. Ông là fan có suy xét tiến bộ, thời đại lại là người có ý thức dân tộc rất to lớn nên không được lòng người Pháp.

Duy Tân (1907 – 1916) : năm 1907, cơ quan chỉ đạo của chính phủ Pháp nhận biết vua Thành Thái là người có ý thức dân tộc bản địa cao cần đã đến tung tin vua bệnh tật “thần kinh” và đưa theo lưu đày. Con nhỏ của vua Thành Thái là Nguyễn Phúc Vĩnh San được chuyển lên ngôi khi 8 tuổi, tức Duy Tân. Càng lớn, cũng giống như như cha mình, vua ý thức được vận mệnh của đất nước, của dân tộc. Vua đã từng dự định cùng khởi nghĩa với nước ta Quang Phục Hội của è cổ Cao Vân nhưng vụ việc chưa thực hiện thì đã bị lộ.

Khải Định (1916 – 1925) : năm 1916, Pháp kết tội vua Duy Tân và mang đi lưu đày. Tín đồ Pháp đã chọn Nguyễn Phúc Bửu Đảo là con trưởng vua Đồng Khánh lên ngôi, tức Khải Định. Khải Định là tín đồ ương hèn, nhu nhược, chỉ lo ăn chơi, lại luôn nịnh bợ người Pháp nên rất lấy được lòng nhà nạm quyền Pháp bấy giờ.

Bảo Đại (1926 – 1945) : năm 1925, Khải Định mất. Năm 1926 Bảo Đại lên ngôi vua. Năm 1945, sau khoản thời gian cách mạng mon 8 thành công, Bảo Đại xác định thoái vị, trao ấn tín với kiếm bạc bẽo nạm ngọc cho vn Dân công ty Cộng Hòa, thỏa thuận trở thành “công dân Vĩnh Thụy”. Ông là vị hoàng đế sau cuối của triều đại phong loài kiến trong lịch sử hào hùng Việt Nam.

Thời kỳ thay đổi ( 1945 – nay)

Cộng Hòa làng Hội công ty Nghĩa vn (1976 – nay) : năm 1954, VNDCCH đang đánh chảy ý chí xâm lăng lần 2 của thực dân Pháp bằng chiến thắng Điện Biên phủ vang dội khắp 5 châu, buộc Pháp yêu cầu ngồi vào bàn ký hiệp định Geneve thừa nhận độc lập độc lập và rút quân ra khởi Đông Dương. Cũng trong những năm này Mỹ đã cố chân Pháp nhẩy vào miền Nam, thành lập chính phủ bù nhìn vn Cộng Hòa. Sau thời điểm tiến hành nhiều trận đánh tranh mà không dành riêng được thắng lợi đến năm 1973 Mỹ nên ngồi vào bàn cam kết hiệp định Paris. Hiệp nghị này có ý nghĩa sâu sắc để Mỹ rút chân ra khỏi khu vực miền nam Việt phái mạnh trong danh dự. Năm 1975, quân giải phóng miền nam bộ đã thực hiện tổng tiến công và nổi dậy vào dùng Gòn, tấn công đổ tổ chức chính quyền VNCH, thống nhất đất nước. Năm 1976, thương hiệu nước xác nhận là cộng Hòa làng mạc Hội nhà Nghĩa Việt Nam, Đảng Lao Động vn được đổi thành Đảng cộng Sản Việt Nam, thành phố hà nội là Hà Nội, thành phố sài gòn được đổi tên thành tp Hồ Chí Minh.

Nguồn tham khảo:

http://www.lichsuvietnam.vn/

http://www.lichsuvietnam.info/

http://vi.wikipedia.org/

----- không còn -----