Trang phục triều nguyễn

     
*



Trang chủKhám pháLịch sử - văn hóa
Khi biên soạn bộ điển lệ khét tiếng của triều Nguyễn, Khâm định Ðại nam giới hội điển sự lệ, các sử quan liêu của triều đình đã chiếm lĩnh quyển 78 với quyển 242 nhằm bàn về việc nạp năng lượng mặc của những bậc đế, hậu, hoàng tử, công chúa, quan tiền lại… triều Nguyễn, từ phục trang dùng trong các dịp triều lễ, khánh tiết, đầu năm mới nhứt, cho tới thường phục, của cả nội y, “phụ kiện”...

Bạn đang xem: Trang phục triều nguyễn


*

Triều Nguyễn bao hàm quy định biệt lập về trang phục cho các giai tầng trong buôn bản hội, dựa trên các tiêu chí: chất liệu vải, màu sắc, phương pháp may, họa tiết thiết kế trang trí, thậm chí cả con số y phục dành riêng cho từng hạng người cũng có những cơ chế rất chặt chẽ.Các một số loại vải lụa dùng để may trang phục, mũ mão mang đến vua chúa, hoàng thân quốc thích phần nhiều là sản phẩm cao cấp, vì chưng triều đình đặt cài đặt ở Trung Hoa. Những vua Gia Long cùng Minh Mạng thường sai sứ thần sang nước trung hoa mua gấm đoạn ở những vùng nam giới Kinh, Giang nam về nhằm cung đốn cho nhu cầu trang phục của hoàng gia. Trong cuốnHistoire des Relations de la Chine avec l’Annam - Việtnam du XVIe au XIXe siècle, tác giả G. Devéria sẽ phản ánh một sự kiện tương quan đến việc tìm và đào bới mua vải lụa của những sứ thần vn khi họ sang công cán Trung Hoa: “Sứ thần An nam giới khi trải qua Nam Kinh ao ước mua lụa. Thanh triều ko phản đối câu hỏi này, tuy vậy do đó là một việc giao thương mua bán riêng tư, không có sự tiến cử của Thanh triều, nên các thương nhân nước trung hoa đã tăng giá lên một biện pháp thái quá, khiến cho sứ thần An phái mạnh đã cãi vã với chúng ta nên những quan thế quyền đề xuất can thiệp vào. Từ đó về sau, Thanh triều yêu mong sứ thần sẽ phải nộp mang lại nhà chức trách danh sách các món mặt hàng mà mình muốn mua. Những nhà chức vụ Trung Hoa sẽ sở hữu được nhiệm vụ mua hàng giúp cho những sứ thần”. Tuy nhiên, vì chưng nhà Thanh không muốn bán gấm lụa color vàng cho phía vn (vì họ nhận định rằng chỉ có hoàng đế trung quốc mới được khoác áo màu sắc vàng), cần từ đời Thiệu Trị trở đi, đơn vị Nguyễn sẽ đặt các hộ dệt vải vóc lụa sinh hoạt Hà Đông siêng dệt lụa, gấm màu vàng giành cho triều đình. Những hộ dệt vải lụa truyền thống cuội nguồn ở một số trong những địa phương khác cũng khá được yêu mong tiến nộp các sản phẩm dệt thời thượng thay cho việc nộp thuế bằng tiền.

*
Vua Khải Định khoác áo tế Giao, team mũ bình thiên, ngự trên ngai vàng.
*
Vua Khải Định trong bộ đồ thường triều, đầu nhóm khăn xếp, đang làm việc trong điện yêu cầu Chánh.
*
Vua Bảo Đại trong xiêm y đại triều, đầu đội mão cửu long, ngự bên trên ngai tiến thưởng trong năng lượng điện Thái Hòa.

Trên áo mão của các vua hậu triều Nguyễn hay đính vàng bạc, trân châu, kim cương... để tạo thêm giá trị cùng uy nghi. Theo sách Khâm định Ðại nam hội điển sự lệ, trên dòng mũ vua đội lúc thiết đại triều có đính 31 hình long làm bởi vàng tốt; 30 đóa hoa vuông có khảm ngọc, thêm thêm 140 phân tử kim cương và trân châu. Nón của cung phi có 9 bé rồng, 9 bé phượng bởi vàng tốt, 9 miếng bồn khoan bởi bạc, 4 loại trâm bằng bội nghĩa có đính thêm 198 phân tử trân châu với 231 hạt pha lê. Khăn bịt trán thì làm bởi đoạn chén ti (vải đoạn dệt tự tơ xe 8 sợi) color thiên thanh, phía bên trong lót lĩnh đại tào màu vàng, trang sức đẹp 4 cái khuyên vàng tốt và 4 gai dây tơ. Toàn bộ áo mũ, xiêm y, hài ủng của vua hậu cho đến phi tần, cung giai, phụ thuộc vào thứ bậc nhưng đính vàng bạc, trân châu những hay ít nhưng lại cái nào thì cũng có.

*
Hoàng hậu phái mạnh Phương (vợ vua Bảo Đại) trong bộ đồ thường triều.
*
Hoàng hậu nam Phương trong phục trang mệnh phụ thu thêm đông.
*
Hoàng hậu nam giới Phương mang áo dài cổ truyền, đầu chít khăn vành.

Về đề tài trang trí, sự phân chia thứ bậc theo chủ đề được tuân thủ nghiêm ngặt. Áo vua thêu rồng, áo hoàng tử trang trí lân, áo cung phi công chúa thêu hoa với chim phượng (có 3 dải đuôi), áo công chúa thêu chim loan (giống như chim phượng nhưng lại chỉ có 1 dải đuôi). Nón đại triều của vua tất cả 9 hình rồng phía thiên bởi vàng. Mũ của hoàng thái hậu chỉ thêu 9 nhỏ phượng; nón của cung giai thì tùy theo thứ bậc cơ mà có từ là 1 chim phượng cho 7 chim phượng...

*
Hoàng thái hậu Đoan Huy (vợ vua Khải Định, mẹ vua Bảo Đại) trong trang phục Đại triều.
*
Hoàng thái tử Bảo Long (con vua Bảo Đại) mặc áo sa kép, đầu team khăn xếp.
*
Vua Bảo Đại, hậu phi Nam Phương cùng hoàng thái hậu Đoan Huy trong xiêm y áo dài truyền thống lịch sử cùng công chúa Phương Mai với Phương Dung.

Cũng là đề tài rồng mà lại rồng trên áo vua thì bao gồm 5 móng; còn dragon trên áo của hoàng thái tử chỉ cần rồng khía cạnh nạ, ko được tô điểm phi long tuyệt hồi long triều nhậtvà chỉ có 4 móng. Với nếu bên trên áo vua, hậu trang trí những con rồng có vóc dáng uy nghi, bệ vệ thì bên trên áo mũ của hoàng thân, tôn tước chỉ là những bé mãng, bé giao (các hóa thân ở vật dụng bậc thấp hơn của rồng). Bên trên áo mão của hoàng thái hậu và thê thiếp trang trí đồ vật án hình mẫu thiết kế đoàn phượng (đồ án chim phượng múa lượn trong hình tròn), với phần lớn nét dệt, đường thêu rất trung thực và lao động thì bên trên áo của công chúa và cung giai hình chim phượng đã được giản lược, và phương pháp điệu thành chim loan, số đồ dùng trân bảo lắp kèm cũng tương đối ít hơn.

*
Long bào của vua, mặc dịp thiết đại triều.
*
Hoàng bào của vua, mặc dịp thiết thường xuyên triều.

Xem thêm: Vòng Eo 56 Full Cam - Vòng Eo 56 2016 Full

*
Long cổn của vua, mặc lúc tế lễ ở những miếu.
*
Long cổn của vua, mặc thời gian tế nam giao.

Chỉ gồm trên áo vua, hậu bạn ta mới trang trí thêm các hoa văn tứ thời, chén bửu, bám dính trên áo mão của vương tôn cùng cung giai, chén bát bửu được sửa chữa bằng các cổ đồ.Ngay cả tiếng hán trang trí trên áo mão cũng đều có sự phân biệt. Áo vua thường thêu nổi các chữ Phúc, Lộc, lâu đại từ bỏ theo lối chữ triện, vào khi những chữ Phúc, Lộc, thọ trên áo thiếu nữ thường bé dại hơn và dệt chìm cùng bề mặt vải, không cố gắng trân châu tốt thêu kim đường như bên trên áo nón của vua cùng thường trình bày theo lối chữ chân.

*
Phượng bào của hoàng hậu, mặc lúc thiết đại triều.
*
Áo đoàn phượng nhật bình của hoàng hậu, mặc cơ hội thiết hay triều.
*
Áo sa kép xuân hạ của hoàng hậu.

Qui định nghiêm nhặt là vậy nhưng lại đôi lúc cũng đều có những phá lệ vô cùng thú vị. Mẫu áo thường xuyên triều của vua Khải Ðịnh hiện giữ gìn ở kho lưu trữ bảo tàng Cổ đồ gia dụng Cung đình Huế, xung quanh hoa văn long mây, thủy ba như tiền lệ còn điểm xuyết 18 đóa hồng nhung thêu kim tuyến còn chỉ bóng, thuộc hai bông cúc đại đóa nghỉ ngơi trước ngực với sau lưng. Bên trên một áo không giống của vua còn có hình chim phượng đối mặt với rồng trong vầng mây hình cầu. Vua Khải Ðịnh là con tín đồ thích màu sắc mè, chuộng sự mới lạ, kỳ quái nên không chỉ trong bộ đồ mà cả trong cung điện, lăng mộ của vua, cá tính độc đáo đó của ông cũng ló dạng ở nhiều nơi nhưng Thiên Ðịnh Cung là một trong ví dụ thế thể.

*
Áo sa kép xuân hạ của hoàng thái hậu.

Trang phục của những bậc vua chúa nhà Nguyễn cũng có tương đối nhiều loại cùng mỗi các loại lại có tên gọi riêng, màu sắc riêng và chỉ còn mặc giữa những dịp rứa thể: trang phục đại triều; phục trang thường triều; bộ đồ nghi lễ, thường xuyên phục; bộ đồ xuân hạ; bộ đồ thu đông…

*
Mãng bào của hoàng tử, mặc dịp thiết đại triều.
*
Mãng lan của hoàng tử, khoác trong các ngày lễ lạt quan trọng.
*
Áo sa kép của hoàng thái tử.

Mỗi team trang phục gồm những: áo, mũ, đai, xiêm, hốt, hia, hài... được may theo phương thức riêng, mang tên gọi riêng biệt và khác nhau về color sắc, hoa văn. Nón thiết đại triều của vua điện thoại tư vấn là nón cửu long; áo call là long bào, thêu hình long ngang 5 móng. Trang phục kèm theo long bào còn tồn tại xiêm, đai, hốt ngọc với đôi hia thêu cặp rồng bằng kim tuyến cụ vàng. Nón thiết hay triều của vua gọi là nón bình thiên, áo hotline là hoàng bào, thêu viên long ráng trân châu, tơ vàng. Đi kèm với hoàng bào là đôi hài thêu rất mong kỳ. Nón dùng trong dịp vua tế phái mạnh Giao là miện, áo call là cổn, màu sắc đen, tay thụng thiệt lớn, thêu lưỡng long triều nhật dọc song thân trước. Áo vua mặc đi cày ruộng tịch điền là áo sa kép màu gạch men non, thêu các hình rồng nhỏ tuổi ẩn trong các cụm mây. Trong những lúc đó, mũ của thái tử, tuy siêu giống nón bình thiên của vua tuy vậy lại hotline là mũ bình đính, để rành mạch giai tầng, trang bị cấp.

*

Áo đoàn loan nhật bình của công chúa.

*
Áo sa kép xuân hạ công chúa.

Trong khi trang phục của vua chúa cầu kỳ, rườm rà là vậy, thì áo quần của dân bọn chúng lại hết sức giản dị: Triều đình bắt buộc: nón thì sử dụng mũ phong cân sắc đen, ko trang sức, áo thì dùng áo giao lĩnh, sắc đẹp đen, hài tất đầy đủ đen. Lạ một điều là trong bộ trang phục đen tuyền đó, thần dân ở trong phòng vua fan nào cũng giống như người nào nhưng trong những cuộc tuần du ra miền làng mạc dã, chỉ thoáng quan sát nhà vua đang biết ngay lập tức ai đẹp, ai xấu nhằm tuyển chọn người đẹp đưa về cung cấm nhằm “dùng” dần. Hóa ra câu người mẫu vì lụa xem ra không đúng lắm, đúng ra bắt buộc là người ta đẹp nhất trong mắt hầu hết kẻ nhiều tình. Mà gần như kẻ nhiều tình ở đấy là những vua triều Nguyễn buộc phải trong hoàng cung Huế mới luôn đầy ắp phần nhiều cung tần mỹ thiếu nữ và dấu tích của tam cung lục viện vẫn còn đó đến tận bây giờ.