Trận tốt động chúc động

     
*

hầu hết chủ trương công tác lớn
Đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống
Tổng kết thực tiễn và khiếp nghiệm
phản hồi - Phê phán

Trận Tốt Động - Chúc Động diễn ra vào bối cảnh cuộc khởi nghĩa Lam Sơn vẫn chuyển thành chiến tranh giải phóng với đang sinh sống vào tiến độ cuối. Theo nhận định của Lê Lợi, lúc này “Thế giặc ngày một suy, quân ta ngày một mạnh, thời cơ đã đến mà không hành động ngay sợ hãi lỡ mất cơ hội”2.

Bạn đang xem: Trận tốt động chúc động

Thực hiện công ty trương trên của Lê Lợi với Nguyễn Trãi, một bộ phận của nghĩa binh chủ động triển khai lực lượng mai phục đập tung cuộc phản công của địch ngay trê tuyến phố hành quân. khi quân viện binh của địch vừa đến Đông Quan, bọn chúng không nghỉ ngơi, vội mở cuộc làm phản công ngay nhằm mục đích tiêu diệt lực lượng nghĩa quân Lam Sơn sẽ hoạt động ngơi nghỉ gần thành Đông quan lại để giành lại thế chủ động chiến lược trên chiến trường. Theo đó, một lực lượng nhỏ dại ở lại giữ lại thành, còn gần 10 vạn quân chia làm 3 đạo quân: Đạo quân trang bị nhất bởi vì Vương Thông chỉ huy, đóng góp ở bến Cổ Sở trên sông Đáy và tuyến phố từ phía Tây đến Đông Quan; Đạo quân sản phẩm công nghệ hai do Phương Chính, Lý An chỉ huy, đóng ở cầu Sa Đôi bên trên sông Nhuệ; Đạo quân thứ tía do tô Thọ, Mã Kỳ chỉ huy, đóng góp ở cầu Thanh oai vệ trên sông Đỗ Động và con phố bộ tự phía tây nam đến Đông Quan. Bố đạo quân của địch sẽ chiếm giữ phần nhiều yếu địa thuộc các đầu mối giao thông vận tải thủy, bộ phía Tây và tây nam Đông Quan. Tự đây, quân Minh ra đời 3 mũi tiến công nhằm vây quét, triệt hạ những căn cứ của Nghĩa quân ở Ninh Kiều (Chương Mỹ, Hà Tây) vì chưng hai tướng tá Phạm Văn Xảo và Lý Triện chỉ huy. Chũm vững âm mưu của địch, nhì tướng Phạm Văn Xảo và Lý Triện mang lại quân nhất thời rời địa thế căn cứ để “tránh mũi nhọn của giặc”; đồng thời, chọn đạo quân thứ cha của địch đóng ở cầu Thanh oách làm mục tiêu tiến công. Đây là đạo quân yếu nhất trong cha mũi tiến công của địch: cách xa đại bản doanh Cổ Sở, binh sĩ ít, đánh Thọ, Mã Kỳ chưa phải là tướng tá thiện chiến. Nghĩa binh vừa gấp rút bố trí quân mai phục sinh hoạt cánh đồng Cổ Lãm (Thanh Oai, Hà Tây), vừa lấy quân ra khiêu chiến, nhử địch thoát khỏi doanh trại, dẫn dắt chúng nó vào trận địa mai phục để tiêu diệt. Không chút nghi ngờ, đánh Thọ, Mã Kỳ dốc toàn bộ binh sĩ ra truy tìm đuổi cùng lọt vào giữa trận địa mai phục. Với nghệ thuật chọn địa hình gồm lợi, bố trí quân phục kích khéo léo, tài tình của tướng Phạm Văn Xảo với Lý Triện, từ các vị trí mai phục, nghĩa quân xông ra ngăn đầu, khóa đuôi và áp liền kề tiến công vào phía 2 bên sườn quân địch. Bị tấn công bất ngờ và ở vào thế bất lợi, kẻ thù lúng túng, bị động, chống đỡ, chạy tán loạn hòng thoát thân, tuy thế hơn 1.000 quân đề nghị bỏ mạng. Tô Thọ, Mã Kỳ cùng đám tàn quân mở con đường máu, chạy về Đông Quan. Nghĩa quân tiếp tục truy tìm kích đến cầu Nhân Mục, bắt sống 500 tên. Quá thắng, nghĩa binh tiến lên tấn công thẳng vào Đạo quân thiết bị hai của địch đóng ở cầu Sa Đôi. Hoảng sợ trước sức khỏe của Nghĩa quân, Phương Chính không dám nghênh chiến, vội rút quân về Cổ Sở.

Như vậy, cùng với nghệ thuật nhà động, linh động bố trí quân mai phục, nhị tướng Phạm Văn Xảo và Lý Triện đã lãnh đạo một bộ phận nghĩa binh bẻ gãy nhì cánh quân của địch đóng góp ở cầu Sa Đôi và Thanh Oai. Tiếp đó, lấy quân khiêu chiến tại đại phiên bản doanh của vương vãi Thông sinh sống Cổ Sở để dò xét lực lượng, ý muốn tác chiến của chúng, xây dựng bí quyết đánh mang lại Nghĩa quân nhằm đập rã cuộc làm phản công, chế tạo ra thuận lợi bao vây tiêu diệt gọn gàng thành Đông Quan. Qua trận đánh khiêu chiến, tướng mạo quân Lý Triện nhận thấy, quân của vương vãi Thông còn rất mạnh, bắt buộc chủ động đến Nghĩa quân hủy bỏ doanh trại, rút về Cao Bộ (Chương Mỹ, Hà Tây). Từ Thanh Đàm (Thanh Trì, Hà Nội), đạo quân Lam Sơn bởi vì Đinh Lễ, Nguyễn Xí chỉ huy, cũng túng thiếu mật về hội quân làm việc Cao Bộ. Nhị đạo quân phối vừa lòng chặt chẽ, chuẩn bị một thế trận lợi hại quyết đập chảy cuộc làm phản công của vương vãi Thông, giành win lợi.

Tin trinh sát và tài liệu khai thác tù binh giặc mang lại biết, để chuẩn bị tiến tấn công Cao Bộ, vương vãi Thông phân tách lực lượng có tác dụng hai đạo bao gồm binh với kỳ binh. Vương Thông chỉ huy chính binh sẽ qua sông Ninh, Chúc Động (Chúc Sơn) đánh thẳng vào Cao Bộ. Đạo kỳ binh cũng túng thiếu mật quá sông Ninh, đi cấp tốc qua Tốt Động, im Duyệt tiến công vào phía đằng sau Cao Bộ. Chúng thống nhất kế hoạch bắn pháo hiệu lúc đến vị trí biện pháp để phối hợp thuộc tiến công Cao Bộ từ hai mặt (trước với sau). So với kỹ kế hoạch tác chiến của địch, những tướng lĩnh của nghĩa quân quyết định “tương kế, tựu kế” để đánh địch. So sánh lực lượng thấy bất lợi đến ta, mà lại quân của nghĩa binh Lam tô đều là lực lượng thiện chiến, tinh nhuệ, giỏi đánh mai phục. Để phát huy sở trường của Nghĩa quân, các tướng lĩnh quyết định lựa chọn Tốt Động, Chúc Động – vùng đồng chiêm trũng, lầy lội, gồm nhiều lô đống cao cùng lau lách rậm rạp làm chỗ giao chiến; chọn vẻ ngoài mai phục làm cách thức tác chiến, nhằm mục đích tránh “sức mạnh của quân Minh”, buộc chúng nên đánh theo cách đánh của ta. Bên dưới sự lãnh đạo khôn khéo, tài tình của các tướng quân, chỉ trong thời hạn ngắn, những lực lượng của Nghĩa quân túng bấn mật vào các trận địa phục kích đã lựa chọn trước, sẵn sàng chờ đợi đánh địch.

Chiến win oanh liệt ngơi nghỉ trận Tốt Động – Chúc Động của nghĩa quân không đông đảo làm khiếp đảm quân thôn tính mà còn giúp thay đổi cục diện chiến tranh, đẩy địch vào thế bị vây hãm, không thể thực hiện được bất cứ một cuộc làm phản công nào. Chỉ sau vài canh tiếng chiến đấu, đã gồm gần 7 vạn quân địch bị chết tại trận, chết đuối với quân ta “bắt sống hơn 1 vạn tên giặc, chiếm được ngựa, quân tư, khí giới, xe pháo cộ nhiều không kể xiết”5. Cuộc bội phản công mập của địch do đích thân Tổng binh vương Thông lãnh đạo đã bị thất bại hoàn toàn. Ngay lập tức sau chiến chiến thắng Tốt Động - Chúc Động, nghĩa quân thừa chiến hạ tiến công các căn cứ bảo vệ vòng kế bên thành Đông Quan, ngóng đại quân do Lê Lợi với Nguyễn Trãi lãnh đạo đang đứng chân nghỉ ngơi Thanh Hóa. Bên dưới sự chỉ đạo tài tình, tinh tế của Bộ thống soái, quân và dân ta bắt đầu bao vây thành Đông Quan cùng đẩy mạnh mẽ tiến công địch bên trên khắp các chiến trường. Khu vực giải phóng ngày dần được mở rộng, nối liền từ nam giới ra Bắc, quân Minh chỉ từ chiếm giữ và cố thủ sinh hoạt trong một số không nhiều thành lũy.

Xem thêm: Sự Ra Đời Của Chúa Giê - Truyền Thuyết Và Sự Thật Về Chúa Giê

Chiến thắng Tốt Động - Chúc Động là một chiến chiến hạ to to nhất, tỏa nắng nhất, tiêu diệt được nhiều sinh lực địch nhất và đạt hiệu suất chiến đấu cao nhất vào suốt 9 năm chiến đấu của nghĩa quân Lam Sơn, kể từ lúc cuộc chống chiến bùng nổ đến bấy giờ. Chiến win Tốt Động - Chúc Động đã đẩy kẻ thù vào hẳn thế phòng ngự bị động. Từ đó, thế với lực của địch càng ngày sa sút, chỉ còn đủ mức độ cố thủ trong một số thành lũy, chờ quân cứu vớt viện, ko còn năng lực thực hiện một cuộc phản bội công nào. Quân và dân ta nhân đà chiến hạ lợi, tiến công và vây hãm các thành lũy của địch; đồng thời, tranh thủ thời gian bức tốc lực lượng về phần đa mặt, củng cố khu vực giải phóng cùng chuẩn bị điều kiện tiến lên tiêu diệt viện binh địch, giành thắng lợi quyết định, kết thúc chiến tranh. Trận Tốt Động - Chúc Động – điển hình về nghệ thuật tấn công mai phục của nghĩa binh Lam sơn vẫn còn nguyên giá trị cần tiếp tục được nghiên cứu, vận dụng trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.

HÀ THÀNH_______

1 - Nguyễn Trãi - Toàn tập, Nxb kỹ thuật xã hội, H. 1969, tr. 65.

2 - Đại Việt Sử ký kết toàn thư, Tập 2, Nxb kỹ thuật xã hội, H. 1998, tr. 257.

3 - Đại Việt Sử cam kết toàn thư, Tập 2, Nxb công nghệ xã hội, H. 1998, tr. 259.

4, 5 - Đại Việt Sử ký toàn thư, Tập 2, Nxb công nghệ xã hội, H. 1998, tr. 259.