Trận chiến trên sông bạch đằng

     
TPO - Sông Bạch Đằng là nơi ra mắt 3 trận thủy chiến vì Đức vương Ngô Quyền, Vua Lê Đại Hành cùng Hưng Đạo Đại Vương trằn Quốc Tuấn lãnh đạo quân dân nước ta đánh chảy giặc nước ngoài xâm, dấn chìm mộng xâm lược của những thế lực phương Bắc.

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Văn Phương – người có quyền lực cao Bảo tàng hải phòng đất cảng cho biết, khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang trực thuộc địa phận thị trấn Minh Đức (huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng). Lý lịch di tích thể hiện, thị xã Minh Đức thời buổi này vốn là thôn Tràng Kênh xưa, trực thuộc tổng dưỡng Động, thị xã Thủy Đường (phủ tởm Môn, trấn Hải Dương).

Bạn đang xem: Trận chiến trên sông bạch đằng

*

Ông Nguyễn Văn Phương - Giám đốc bảo tàng Hải Phòng.

Tràng Kênh cũng là tên gọi một hàng núi đá vôi, chạy dài theo phía Đông Bắc – Tây Nam, dựng lên tường ngăn thành bảo vệ biên giới phía Đông Bắc của tổ quốc. Hàng núi Tràng Kênh nằm trong vùng tứ giác nước được tạo vị sông Bạch Đằng, sông Giá, sông Liễu, sông Thải, sông Hà Thần, sông Hàm Long, sông Hang Lương, sông Móc…

Tràng Kênh ở trên bé đường mua bán thủy cỗ huyết mạch, với vị trí địa lý thuận lợi đường sông, con đường biển, địa hình đồi núi hiểm trở nên có vị trí quân sự quan trọng đặc biệt quan trọng.

Theo ông Nguyễn Văn Phương, những tài liệu lịch sử và kết quả nghiên cứu của các nhà kỹ thuật đã đến thấy, chiếc sông Bạch Đằng là nơi từng ra mắt 3 trận thủy chiến vị Đức vương Ngô Quyền, Vua Lê Đại Hành với Hưng Đạo Đại Vương trằn Quốc Tuấn chỉ huy đánh tan giặc nước ngoài xâm, nhấm chìm mộng xâm lăng của các thế lực phương Bắc.

Để tưởng nhớ những vị hero dân tộc, khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang được thành lập (từ năm 2008-2018) tại một vùng khu đất non nước thơ mộng thuộc thị trấn Minh Đức.

*
Khuôn viên khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang, thuộc thị trấn Minh Đức (huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng).

Ngô Quyền làm tan quân phái mạnh Hán

Theo các tài liệu định kỳ sử, năm 938, vua nam giới Hán phong con trai là lưu lại Hoằng Tháo chỉ đạo thủy quân vượt biên giới sang xâm lăng nước ta.

Đại Việt Sử cam kết toàn thư có ghi chép kế sách của Đức vương Ngô Quyền: “Bọn chúng có ích ở thuyền, ta không phòng bị trước thì núm được thua chưa chắc chắn ra sao. Ví như sai người đem cọc nhọn, đầu bịt sắt gặm ngầm trước cửa ngõ biển, thuyền của bọn chúng theo nước triều lên vào trong mặt hàng cọc thì kế tiếp ta dễ bề chế ngự, quán triệt chiếc như thế nào thoát”.

Tại cửa ngõ sông Bạch Đằng, Đức vương Ngô Quyền đã kêu gọi hàng nghìn binh lực cùng quần chúng. # địa phương xây dừng trận địa cọc để tiếp đánh quân xâm lược. Hơn cha nghìn cây mộc được vót nhọn, bịt sắt rồi đóng góp xuống lòng sông bên trên một quãng dài 3 dặm.

Cuối năm 938, đoàn thuyền bởi Hoằng Tháo chỉ đạo rầm rộ vượt biển cả vào cửa ngõ ngõ Bạch Đằng. Đức vương vãi Ngô Quyền cho thuyền vơi ra khiêu chiến, nhử địch xua theo vượt qua bãi cọc lọt được vào trận địa phục kích của ta.

Sơ đồ chiến thắng Bạch Đằng năm 938. Ảnh: bốn liệu tế bào phỏng, bảo tàng Hải Phòng

Khi đoàn thuyền giặc quá qua vùng cửa biển, nước triều rút mạnh, quân ta trở về phản công quyết liệt. Trận địa cọc nhô lên chặn đứng đoàn thuyền giặc, các chiếc bị cọc mộc đâm thủng, va vào nhau rồi chìm xuống cái sông. Hoằng tháo cùng vượt nửa binh sỹ bỏ mạng.

Sau thành công lẫy lừng, năm 939, Đức vương vãi Ngô Quyền đăng quang vua, xưng là Ngô Vương, lập ra công ty Ngô, đóng đô sinh sống Cổ Loa (tức Đông Anh, thủ đô hà nội ngày nay). Đại thắng Bạch Đằng năm 938 được ghi vào lịch sử hào hùng chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta như 1 chiến công chói lọi, kết thúc nền kẻ thống trị hơn 1000 năm Bắc thuộc, xuất hiện thêm một kỷ nguyên độc lập lâu lâu năm cho dân tộc Việt Nam.

Vua Lê Đại Hành đại win quân Tống, năm 981

Cuối năm 979, Đinh Tiên Hoàng và vắt tử Đinh Liễn bị ám sát, nhỏ thứ Đinh Toàn new 5 tuổi lên nối ngôi, triều đình công ty Đinh suy yếu. Nhân cơ hội này, công ty Tống ráo riết triệu tập binh lực sẵn sàng xâm lược nước ta.

Đứng trước vận mệnh nguy hại của khu đất nước, triều đình đang suy tôn Lê Hoàn làm vua (tức Vua Lê Đại Hành), lập bên Tiền Lê năm 980. Ông để niên hiệu là Thiên Phúc, quốc hiệu vẫn luôn là Đại Cồ Việt, đóng đô trên Hoa Lư, ổn định tình hình nội bộ, rồi chia quân phòng giữ các nơi hiểm yếu.

Theo những nhà nghiên cứu, tháng 1/981, thủy quân ở trong nhà Tống vì chưng Hầu Nhân Bảo chỉ huy ồ ạt tiến vào sông Bạch Đằng. Vua Lê Đại Hành thân chinh có tác dụng tướng nuốm quân, đến xây thành Bình Lỗ, sai quân sĩ đóng cọc ngăn sông phụ thuộc địa cụ hiểm trở của sông Bạch Đằng.

Xem thêm: Thứ Tự Các Triều Đại Phong Kiến Việt Nam Qua Các Thời Đại, Các Triều Đại Việt Nam Qua Từng Thời Kỳ Lịch Sử

*

Sau chiến bại tại Bình Lỗ, quân Tống trở về sông Bạch Đằng cùng lọt vào trận địa mai phục bởi vì Vua Lê Đại Hành bày sẵn.

Trận thủy chiến thừa nhận chìm 6 vạn quân Mông – Nguyên

Trong trận chiến chống quân Mông – Nguyên trên Bạch Đằng năm 1288, Hưng Đạo Đại Vương è cổ Quốc Tuấn đích thân mang lại vùng khu đất Tràng Kênh và các làng xã sát bên để bày trận ngăn đánh quân địch.

Theo sử sách chép lại, mon 3/1288, biết được ý thiết bị rút quân bởi đường thuỷ qua sông Bạch Đằng của địch, Hưng Đạo Đại Vương è cổ Quốc Tuấn đã lãnh đạo quân dân Đại Việt sẵn sàng một trận địa mai phục phệ trên sông. Quân ta đốn mộc lim, táu… bên trên rừng kéo về bờ sông và đẽo nhọn rồi gặm xuống lòng sông dẫn ra biển cả làm thành những bến bãi chông lớn.

Các cánh quân thuỷ bộ kín đáo mai phục sau dãy núi đá Tràng Kênh dọc bờ sông Bạch Đằng.

Quân ta đợi cho thủy triều xuống bắt đầu quay thuyền lại và đánh trực tiếp vào quy củ địch. Thủy quân Đại Việt từ các hướng gấp rút tiến ra sông Bạch Đằng, với mặt hàng trăm phi thuyền chặn đầu địch ngang trên sông.

*

Các nhà khảo cổ khai quật, phát hiện nay 27 cọc gỗ tại Cao Quỳ, thuộc xóm Liên Khê (huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng), nằm trong trận thủy chiến chống quân Mông - Nguyên lần 3, năm 1288.

Quân Nguyên Mông bị mắc kẹt, nhiều phi thuyền bị cháy rụi với đâm bắt buộc cọc nhọn. Một số cánh quân giặc vứt thuyền chạy lên bờ nhằm tìm con đường trốn tuy thế đều rơi vào hoàn cảnh ổ phục kích của quân nhà Trần. Hơn 600 phi thuyền với khoảng tầm 6 vạn quân địch đã biết thành tiêu khử hoàn toàn.

Bãi cọc Cao Quỳ, vết tích trận thủy chiến

Cuối năm 2019 (từ ngày 27/11 mang lại ngày 19/12), Viện Khảo cổ học phối hợp với Sở văn hóa truyền thống Thể thao, Bảo tàng tp hải phòng tiến hành khai thác 3 hố rộng 950 mét vuông tại cánh đồng Cao Quỳ, xóm Liên Khê, thị trấn Thủy Nguyên. Công dụng phát hiện tại 27 cọc gỗ.

Cụ thể, hố 1 diện tích s khai quật 280 m2 có 17 cọc, hố 2 diện tích 198 m2 có 2 cọc và hố 3 diện tích s 472 m2 với 8 cọc.

Cuối năm 2019, những nhà khoa học, chuyên gia cùng chỉ đạo TP tp. Hải phòng thực địa tại bãi cọc vừa được khai thác tại cánh đồng Cao Quỳ. Các nhà khoa học nhận định và đánh giá bãi cọc này thuộc trận đánh Bạch Đằng lần 3 - năm 1288. Đây là trận địa ngăn chặn quân Mông - Nguyên không đi vào quanh vùng sông Giá và khu vực chỉ huy của è cổ Quốc Tuấn.

Ngay sau thời điểm phát hiện kho bãi cọc Cao Quỳ, TP hải phòng đã khởi công dự án công trình Khu bảo tồn bãi cọc có diện tích khoảng 30.680m², bao gồm các hạng mục: cổng chính; hệ thống tường bao; nhà đón tiếp, triển lẵm và ra mắt hiện vật; quần thể bảo tồn bãi cọc thiết kế mái nhà bịt và khối hệ thống đường dẫn. Tổng mức chi tiêu dự án là rộng 362 tỷ đồng.

Đến mon 10/2020, ubnd TP tp. Hải phòng tổ chức sự kiện khánh thành khu vực bảo tồn bến bãi cọc Cao Quỳ.

Khu di tích lịch sử Bạch Đằng Giang là giữa những điểm tham quan di tích lịch sử lịch sử, văn hóa rất nổi bật nhất tp cảng. Cơ hội cao điểm liên hoan đầu xuân, khu di tích đảm nhận 20.000-50.000 lượt khách/ngày. Vào đó, khách hàng ngoại tỉnh, đoàn học tập sinh, sinh viên cho tham quan, tìm hiểu về lịch sử vẻ vang dân tộc.