Chiến win quân nam Hán bên trên sông Bạch Đằng năm 938 có chân thành và ý nghĩa lịch sử khổng lồ lớn, khắc ghi thời điểm quốc gia thoát khỏi ách đô hộ của phương bắc, dành quyền từ chủ. Theo ghi chép từ thiết yếu sử thì thắng lợi này gắn sát với người anh hùng Ngô Quyền, tuy thế còn tương đối nhiều người đang góp công bự trong cuộc chiến lịch sử này.

Bạn đang xem: Trận bạch đằng

Ngô Quyền chiến thắng quân phái mạnh Hán. (Tranh dân gian Việt Nam, Public Domain)Cuối năm 938, vua phái mạnh Hán là lưu lại Cung không nên hoàng tử Hoằng tháo dỡ (có địa điểm chép là Hồng Thao, Hoằng Thao, Hồng Tháo) lấy 200 con thuyền tiến tấn công Giao Châu, còn mình thì đóng binh trên Hải Môn (tỉnh Quảng Đông ngày nay) chuẩn bị sẵn sàng tiến quân tiếp ứng.Về trận Bạch Đằng, cuốn “Đại Việt Sử ký kết Toàn thư” biên chép khá gọn gàng như sau:Quyền nghe tin Hoằng Tháo sắp đến đến, bảo những tướng tá rằng: “Hoằng dỡ là đứa trẻ con khờ dại, rước quân tự xa đến, quân bộ đội còn mỏi mệt, lại nghe Công Tiễn đã chết, không có người có tác dụng nội ứng, đã hết vía trước rồi. Quân ta lấy sức còn khỏe địch với quân mỏi mệt, tất phá được. Nhưng bầy chúng hữu dụng ở chiến thuyền, ta không phòng bị trước thì thay được thua không biết ra sao. Nếu sai tín đồ đem cọc béo vạt nhọn đầu bịt sắt đóng góp ngầm ở trước cửa biển, thuyền của bầy chúng theo nước triều lên vào trong mặt hàng cọc thì kế tiếp ta dễ dàng bề chế ngự, cấm đoán chiếc nào ra thoát”.Định kế rồi, bèn cho đóng cọc ở phía 2 bên cửa biển. Lúc nước triều lên, Quyền sai fan đem thuyền dịu ra khiêu chiến, giả thảm bại chạy nhằm dụ địch xua theo. Hoằng toá quả nhiên tiến quân vào. Khi binh thuyền đang vào vào vùng cắn cọc, nước triều rút, cọc nhô lên, Quyền bèn giờ quân ra đánh, ai nấy đều liều bị tiêu diệt chiến đấu. ko kịp sửa thuyền mà lại nước triều rút xuống khôn cùng gấp, thuyền phần nhiều mắc vào cọc mà lật úp, xôn xao tan vỡ, quân lính chết mát quá nữa. Quyền thừa thắng đuổi đánh, bắt được Hoằng cởi giết đi. Vua Hán yêu quý khóc, thu nhặt quân lính còn sót rút về.
*
Lăng Ngô Quyền, xóm Đường Lâm, thị làng Sơn Tây, Hà Nội. (Ảnh từ baotanglichsu.vn)Mặc mặc dù là một chiến thắng quan trọng số 1 nhưng sát bên Ngô Quyền, thiết yếu sử đang không ghi rõ công lao của không ít người vào trận Bạch Đằng này.

Xem thêm: Lời Bài Hát Quốc Tế Ca (Có Lời) The Internationale In Vietnamesse

Người ra kế sách

Kế sách đóng góp cọc nhọn sống sông, mang đến quân giả đại bại rồi dụ quân nam Hán vào bãi cọc nhọn là một trong kế sách tài tình. Trong cuốn Ngọc phả buôn bản Lương Xâm (nay thuộc phường nam giới Hải, quận Hải An, TP Hải Phòng) còn gọi là “Ngọc phả về tiền Ngô vương Thiên tử” ghi chép rằng:Khi Ngô Quyền cùng các tướng bàn kế sách, Ngô Xương Ngập đang hiến kế: “Quân địch hữu dụng thế sống chiến hạm, ta chưa sẵn sàng trước thì chiến thắng thua không biết thế nào. Xin Vương đến trồng cọc ở phía hai bên cửa biển, lúc nước thủy triều dâng lên, sai người lấy thuyền nhẹ giao chiến cùng với quân địch, trá hình thua chạy để nhưng đánh, tất quân của Hoằng tháo dỡ tự như ngói nhưng mà tan vỡ”. Ngô Quyền đến là đề xuất và quyết định thực hiện theo kế sách này.Như vậy theo Ngọc phả thì đàn ông trưởng của Ngô Quyền là Ngô Xương Ngập đã nghĩ ra kế sách phá quân nam Hán.

Người chọn vị trí trận đánh

Người dâng kế sách tuyển lựa quyết chiến trên sông Bạch Đằng là Kiều Công Hãn, con trai của Kiều Công Chuẩn, con cháu nội của Kiều Công Tiễn.Khi Kiều Công Tiễn làm cho chuyện thoán nghịch giết Dương Đình Nghệ rồi mong viện quân nam Hán, Kiều Công chuẩn chỉnh cố ngăn phụ vương mình nhưng mà không được. Lo lắng cho xóm tắc, Kiều Công chuẩn chỉnh đã viết thư nêu rõ việc phụ vương mình ước viện nam giới Hán, rồi gửi thư cho nam nhi mình là Kiều Công Hãn cho Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay) trao tận tay mang đến Ngô Quyền.Kiều Công Hãn hiến kế rằng: “Nếu lịch sự nước ta, tất chúng sẽ lấy đường thủy mà tiến, qua sông Bạch Đằng để vào Đại La (tên cũ của thành Thăng Long). Ta cần bày cuộc chiến chúng ngay lúc mới vào cửa sông Bạch Đằng.”

Người lập trận địa cọc bên dưới sông

Ngô Quyền nghe theo khuyến nghị của Kiều Công Hãn với giao cho em vk tức nam nhi của Dương Đình Nghệ là Dương Tam Kha lập trận địa cọc bên dưới sông.Theo bạn dạng thần tích đền rồng Cổ Lễ (huyện Trực Ninh, nam giới Định) thì “Tam Kha không nên Dương Thục Phi, Dương cát Lợi chặt 3.000 cây gỗ đóng xuống lòng sông trên một quãng lâu năm 3 dặm, hóng lúc nước lên mang quân khiêu chiến dụ địch vượt qua bến bãi cọc lúc nước xuống.”Tướng Dương Thục Phi với Dương cát Lợi quê ở Ái châu đa số là gia tướng của máu độ sứ Dương Đình Nghệ.Còn theo Thần phả đình Đạo Truyền thì Ngô Quyền cũng không nên Phạm Đức Dũng (người ở thôn Đạo Truyền nay nằm trong Đồn Xá, thị xã Bình Lục, Hà Nam) cho quân chặt cây làm cho cọc nhọn tất cả bịt sắt rồi cắm xuống sông Bạch Đằng để tạo ra thành trận địa cọc. Hoàng Công Thái là tín đồ địa phương rất thông thạo địa hình sông nước khu vực đây đã hỗ trợ Phạm Đức Dũng đưa ra vị trí dễ ợt nhất để sản xuất trận địa cọc.

Người giả thua kém nhử quân phái mạnh Hán

Sau lúc trận địa cọc ngầm có tác dụng xong, Ngô Quyền cũng đã chuẩn bị ngừng việc phục kích ở phía hai bên bờ sông. Bây giờ cần tất cả người chỉ đạo một cánh quân tiến công rồi trả thua. Người này cần thông suốt thủy triều lên xuống, nhằm khi giả thua rút đi là thời gian thủy triều lên, như vậy thuyền quân phái nam Hán bắt đầu dễ theo thủy triều tiến vào trận địa cọc; lúc giả thua trận vừa tấn công vừa rút thì phải sao để cho khi bẫy quân nam Hán vào ngay lập tức trận địa cọc cũng đề nghị là dịp thủy triều rút. Đây cũng là trọng trách khó khăn.Bản Ngọc phả xã Lương Xâm có ghi chép rằng bạn tình nguyện phụ trách việc nhử quân nam giới Hán là Nguyễn vớ Tố, người làng gia viên (nay nằm trong Hải Phòng). Để triển khai nhiệm vụ Nguyễn vớ Tố sẽ tìm mời các bạn mình là Đào Nhuận và ba bằng hữu Lý Minh, Lý Khả, Lý Bảo quê sống Hoàng pha (nay thuộc thôn Hoàng Động, thị xã Thủy Nguyên, tp Hải Phòng) thuộc mình tham gia.Theo Thần tích về nữ giới tướng Dương Phương Lan người làng im Nhân (nay là thôn lặng Nhân, xóm Hòa Chính, huyện Chương Mỹ, Hà Nội) vợ của Ngô Quyền, thì bà cũng trực tiếp lãnh đạo một đội thuyền nhử quân nam giới Hán vào bến bãi cọc ngầm.