Đinh bộ Lĩnh 丁 部 領 tức Đinh Tiên Hoàng 丁 先 皇, người sáng lập triều đại công ty Đinh (970-979) trong lịch sử Việt Nam. Ngài đã kết thúc nội chiến, thống nhất tổ quốc và phát triển thành vị hoàng đế đầu tiên của việt nam sau thời kỳ Bắc nằm trong dài rộng nghìn năm.

Bạn đang xem: Tiểu sử đinh bộ lĩnh

Tiểu sử

Đinh bộ Lĩnh quê nghỉ ngơi thôn Kim Lư, xóm Đại Hữu, châu Đại Hoàng (nay thuộc làng Gia Phương, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình). Ngài sinh ngày Rằm mon Hai tiếp giáp Thân (tức 22 tháng 3 năm 924), thương hiệu húy Đinh cỗ Lĩnh 丁 部 領. Cha là Đinh Công Trứ, nha tướng của Dương Đình Nghệ, giữ lại chức thiết bị sử Hoan Châu. Đinh Công Trứ mất sớm, cỗ Lĩnh theo bà mẹ về quê nước ngoài ở Gia Thủy, huyện Nho Quan, rồi nương nhờ tín đồ chú ruột là Đinh Thúc Dự sống quê nội ngay sát đó. Từ nhỏ bé Đinh bộ Lĩnh sẽ tỏ ra là người có tác dụng chỉ huy, và mơ ước cùng ngài làm cho sự nghiệp.

*
Đinh Tiên Hoàng

Theo An nam giới chí lược: "Đinh cỗ Lĩnh, fan động Hoa Lư, Giao Châu. Cha là Công Trứ, có tác dụng nha tướng mạo của Dương Đình Nghệ. Cuối thời Ngũ Đại, Dương Đình Nghệ đi trấn Giao Châu, lấy Công Trứ quyền đồ vật sử Hoan Châu. Trước đây, Ngô Quyền làm thịt Kiều Công Tiễn, thân phụ con bộ Lĩnh về cùng với Ngô Quyền, Quyền nhân khiến cho Công Trứ về nhiệm chức cũ. Khi Công Trứ mất, bộ Lĩnh kế tập chức cha. Sau đến nương nhờ vào Trần Minh Công, làm chỉ huy của quân Trần tấn công đâu được đấy, hotline là Vạn chiến hạ Vương. Quần thần dưng tôn hiệu là Đại chiến hạ Minh Hoàng đế.".

Theo nước ta sử lược: "Do không hòa với chú cho nên Đinh cỗ Lĩnh cùng với con là Liễn sang sống với Sứ quân nai lưng Minh Công ở ba Hải Khẩu (Phủ kiến Xương, Thái Bình)". Sau khi Trần Minh Công mất, Đinh cỗ Lĩnh núm quyền, chuyển quân về Hoa Lư, chiêu tập binh lính, kháng lại bên Ngô và các sứ quân khác. Ngài tập hợp được những kỹ năng đương thời với nòng cốt tất cả Đinh Liễn, Lê Hoàn, Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp, Phạm Cự Lạng.

Đinh Tiên Hoàng đã nhanh chóng kết thúc thời kỳ nội chiến thân quen gọi là "loạn 12 sứ quân" <1>. Ngài đã thống nhất đất nước và biến hoàng đế thứ nhất của vn sau thời kỳ Bắc thuộc dài hơn nghìn năm. Đại Cồ Việt là nhà nước mở màn cho thời đại độc lập, từ chủ, xây dựng chế độ quân chủ tập quyền làm việc Việt Nam.

*
Đinh Tiên Hoàng mang đến xây cung điện, định chế triều nghi, định phẩm hàm quan liêu văn, quan lại võ; phong Nguyễn Bặc là Định Quốc công, Đinh Điền là ngoại giáp, Lê Hoàn làm Thập đạo tướng mạo quân, lưu giữ Cơ làm cho Đô hộ đậy sĩ sư, ban hiệu cho Tăng thống Ngô Chân giữ là sườn Việt đại sư, Trương Ma Ni làm cho Tăng lục, Đạo sĩ Đặng Huyền Quang làm cho Sùng chân uy nghi và tấn phong Đinh Liễn là nam Việt vương. Vua lập 5 cung phi là Đan Gia, Trinh Minh, Kiều Quốc, Cồ Quốc, Ca Ông.

Năm Canh Ngọ 970, Đinh Tiên Hoàng đặt niên hiệu Thái Bình, truyền mang lại đúc chi phí đồng, được coi là cổ tuyệt nhất của Việt Nam. đơn vị Đinh là triều đại thứ nhất đặt nền móng đến nền tài bao gồm - tiền tệ trong phòng nước phong loài kiến Việt Nam. Đồng tiền tỉnh thái bình được đúc bằng đồng, hình tròn, lỗ vuông, rất có thể xâu thành chuỗi. Mặt phải tất cả đúc tứ chữ "Thái Bình Hưng Bảo", phương diện sau có chữ "Đinh". Hầu hết gần 70 triều vua sau đó, triều nào cũng cho đúc tiền của chính bản thân mình bằng đồng.

Xem thêm: James Kirkbride - Daily News From New York, New York · 175

Đinh Tiên Hoàng lập con út Hạng Lang làm Thái tử. Đầu năm Kỷ Mão (979), Đinh Liễn sai người giết Hạng Lang. Theo bao gồm sử, tháng 11 (âm lịch) năm đó, hoạn quan tiền Đỗ Thích, mơ thấy sao rơi vào hoàn cảnh miệng, tưởng là điềm báo được gia công vua yêu cầu đã giết bị tiêu diệt cả Đinh Tiên Hoàng cùng Đinh Liễn. Đinh Tiên Hoàng làm cho vua được 12 năm, lâu 56 tuổi. Ngài được táng sinh sống sơn lăng trường Yên, kinh kì Hoa Lư.

Bình luận

Đinh Tiên Hoàng bên ngoài xưng phiên thuộc, nội địa thì vẫn xưng Đế. Năm Nhâm Thân (972), sai con trưởng là Đinh Liễn quý phái cống bên Tống Trung Quốc. Năm 975, vua công ty Tống sai sứ quý phái phong mang lại Tiên Hoàng làm cho Giao Chỉ quận vương cùng phong mang lại Nam Việt vương vãi Đinh Liễn làm cho Tĩnh hải quân Tiết độ sứ An phái nam đô hộ.

Về đối nội, Đinh Tiên Hoàng thiên về sử dụng hình phát nghiêm khắc. Vua ước ao dùng uy để chế ngự thiên hạ, bèn đặt vạc lớn ở sảnh triều, nuôi hổ dữ trong cũi, hạ lệnh "Kẻ làm sao trái phép đề xuất chịu tội quăng quật vạc dầu, mang lại hổ ăn". Về quân sự, thực hiện "ngụ binh ư nông", xếp binh đội thành đạo, quân, lữ, tốt, ngũ. Mỗi đạo bao gồm 10 quân, 1 quân 10 lữ, 1 lữ 10 tốt, 1 tốt 10 ngũ, 1 ngũ 10 người. Vì vậy trên danh nghĩa bên Đinh lúc ấy có 10 đạo với khoảng tầm 1 triệu quân (?) trong những lúc dân số khoảng 3 triệu.

Đinh Tiên Hoàng là người đầu tiên đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt đầy tự hào. Ngài lập triều đình, xây đế đô riêng cho một vương triều hùng mạnh. Trước đó đã từng có Lý Bí xưng Đế năm 544, Khúc Thừa Dụ xưng huyết độ sứ năm 905, rồi Ngô Quyền xưng vương vãi năm 939. Mà lại chỉ mang lại thời đơn vị Đinh, fan cầm quyền vn mới đích thực vươn tới đỉnh điểm ngôi vị và danh hiệu, khẳng định vị thế vững chắc và kiên cố của một đất nước độc lập, thống nhất với buộc điển lễ, sách phong của các chính quyền phương Bắc đề xuất công nhận.

Từ Đinh bộ Lĩnh về bên sau, các vị vua vn không xưng Vương tuyệt Tiết độ sứ nữa mà phần đa xưng Đế ngang hàng các hoàng đế phương Bắc. Đinh Tiên Hoàng đã đặt nền móng mang lại nhà nước phong kiến tw tập quyền trước tiên ở vn như một bạn mở nền thiết yếu thống cho những triều đại phong loài kiến tiếp theo trong kế hoạch sử. Nhận xét về Đinh Tiên Hoàng đế, sử gia Lê Văn Hưu viết: có lẽ ý Trời vị nước Việt ta mà lại sinh bậc thánh triết, còn Lê Tung thì nhận định rằng vua chính thống của nước Việt ta, thực bước đầu từ đấy.

Thờ phụng

Các di tích lịch sử thờ vua Đinh Tiên Hoàng rất đa dạng và phong phú và bao gồm ở các vùng miền không giống nhau như sinh hoạt Ninh Bình, nam giới Định, Hà Nam, Thái Bình, Hà Nội, lạng ta Sơn, Bắc Kạn, Phú Thọ, Thanh Hóa, Hòa Bình, Quảng Bình, Đà Nẵng, Đắc Lắc, Hưng Yên, Quảng Nam... Rộng 500 di tích về thời Đinh ở nhiều nơi cũng cho biết thêm do sự nghiệp, công đức quan trọng đặc biệt mà dân chúng tôn vinh Đinh Tiên Hoàng và các tướng của ngài.

<1> Năm 944 Ngô Quyền mất. Dương Tam Kha - anh vk của Ngô Quyền - từ xưng là Dương Bình Vương. Năm 950, Ngô Xương Văn - bé thứ nhì của Ngô Quyền - lật đổ Dương Tam Kha, giành lại ngôi vua và xưng là phái mạnh Tấn Vương. Ngô Xương Văn đón anh trai là Ngô Xương Ngập về cùng làm cho vua, xưng là Thiên Sách Vương. Đến năm 954, Thiên Sách vương vãi Ngô Xương Ngập mắc bệnh mất. Năm 965, Ngô Xương Văn đi đánh thôn Đường và Nguyễn ở thái bình bị phục binh phun chết. Năm 966, các hùng trưởng đua nhau nổi lên chiếm cứ quận ấp nhằm tự giữ, hiện ra 12 sứ quân.