Thuộc địa là gì

     

Chủ nghĩa thực dân, dưới hiệ tượng cổ điển xuất xắc hiện đại, sống Tây phương tốt ở Đông phương, bất kỳ những sự khác biệt về lịch sử vẻ vang và văn hoá, đều sở hữu một bản chất giống nhau: ăn uống cướp. Bao gồm hai hình thức ăn giật chính: sản phẩm nhất, trộm cướp chủ quyền, từ bỏ đó, ăn cướp tài nguyên và lực lượng lao động của nước khác; đồ vật hai, ăn cướp tâm hồn của người dân trực thuộc địa. Giải pháp để tiến hành cuộc nạp năng lượng cướp thứ nhất chủ yếu đuối là quân sự; phương án để tiến hành cuộc ăn cướp thứ hai hầu hết là tuyên truyền (1). Quá trình tuyên truyền thường sẽ có hai câu chữ chính: vật dụng nhất, tao nhã chỉ xuất hiện ở các thuộc địa cùng lúc với sự xuất hiện thêm của thực dân; và thứ hai, nối sát với điều đó, lịch sử tiền-thực dân ở các nước nhà thuộc add là lịch sử vẻ vang của sự mông muội.

Bạn đang xem: Thuộc địa là gì

Người nước ta thường nói công ty nghĩa thực dân theo kiểu cổ điển đã bị đánh bại ở vn vào năm 938, với sau đó, một lần nữa, vào năm 1428; chủ nghĩa thực dân theo kiểu hiện đại đã biết thành đánh bại ở vn vào năm 1945, hoặc trễ rộng một chút, vào khoảng thời gian 1954.

Nhưng theo tôi, không phải.

Ở bất kể thời điểm nào đề cập trên, nhà nghĩa thực dân cũng chỉ bị vượt qua ở thủ đoạn thứ nhất mà thôi, âm mưu ăn cướp chủ quyền, tài nguyên cùng nhân lực. Còn thủ đoạn thứ hai thì cả trung hoa lẫn Pháp đều thành công xuất sắc trọn vẹn: sau những thành tích quang vinh trên trận mạc quân sự, họ thường xin chào mừng thắng lợi với tương đối nhiều thương tích với dị tật trong tâm địa hồn. Quân thù đã rút lui, nhưng mẫu bóng của họ vẫn liên tiếp ngả trùm lên cuộc đời của bọn chúng ta, đè nén lên trung khu hồn chúng ta, cùng hằn sâu vào trang viết của bọn chúng ta. Trong cả đời sống tình yêu lẫn đời sống trí tuệ, họ chỉ quanh lẩn quất mãi với một trong các hai phản ứng: tuân phục hay kháng cự lại loại bóng ấy. Có tác dụng như thời gian nào kẻ thù cũng đang hiện hữu sừng sững trước mặt. để cho văn học tập Việt Nam, trường đoản cú trước đến nay, theo tôi, thành thực nhưng mà nói, lúc nào cũng tất cả cái vẻ gì như 1 nền văn học thuộc địa hoặc hậu thuộc địa.

Không đâu đặc thù thuộc địa lại được miêu tả rõ rệt cho bởi văn học trung đại Việt Nam.

Sau khi vượt qua quân phái nam Hán vào thời điểm năm 938, mặc dù vẫn đề xuất triều cống Trung Hoa, nhưng trên nguyên tắc, việt nam đã là một tổ quốc độc lập: họ có triều đình riêng, có quân team riêng, trả toàn quản lý trên lãnh thổ của mình. Hơn nữa, chúng ta còn là số đông ông chủ rất là mạnh mẽ, liên tục đánh bại nhiều thủ đoạn xâm lấn của ngoại bang, của cả một đế quốc hung hãn, từng dẫm nát bạn dạng đồ châu Á và một trong những phần châu Âu: Mông Cổ.

Thế nhưng, khía cạnh khác, ông công ty ấy lại cực kỳ khiêm tốn: chỉ dành với giữ tự do về chính trị nhưng thôi, còn ở rất nhiều lãnh vực khác thì vẫn liên tục thần phục Trung Hoa, lúc nào thì cũng rập khuôn Trung Hoa, độc nhất vô nhị nhất đều bắt trước Trung Hoa, từ cách tổ chức cơ quan ban ngành đến cách học hành và thi cử, từ văn từ bỏ đến những nguồn thư tịch, trường đoản cú tôn giáo cho triết học, từ luật pháp đến nghi lễ, v.v... Ở gần như lãnh vực này, trước với sau những thắng lợi vang dội về quân sự, hình như không bao gồm gì đổi khác cả. Cứ thế, kéo dãn cả ngàn năm.

Xem thêm: Thái Bình Thiên Quốc - Cấm Cung Bạt Ngàn Mỹ Nữ Của Vua

Thảng hoặc, chúng ta nghe nói bao gồm ai đó hoài nghi bom tấn Nho giáo hay là muốn dùng chữ hán việt như một văn tự thiết yếu thức. Tuy thế chỉ thảng hoặc. Và khi nào cũng dừng lại ở một số lượng giới hạn nào đó: ngay cả những tình nhân chữ Nôm tốt nhất cũng không đủ can đảm nghĩ đến sự việc dùng chữ hán việt để thay thế hẳn đến chữ Hán; ngay cả những người dân có tinh thần hòa bình nhất cũng không đủ can đảm vượt qua phần lớn lời giảng dạy của những bậc thánh hiền nước trung hoa hầu tìm cho doanh nghiệp một chân trời bốn tưởng riêng biệt; và trong cả những tín đồ giàu tinh thần sáng chế nhất cũng không dám vượt ra khỏi những hệ thẩm mỹ đang trở thành khuôn sáo tự xưa.

Tại sao có hiện tượng lạ nghịch lý như vậy? vì sao những con tín đồ rất mực kiên trì trong lãnh vực chủ yếu trị lại dễ ợt bị tạ thế phục về phương diện văn hoá như vậy?

Theo tôi, câu vấn đáp không mang đến nỗi vượt phức tạp. Họ hay nói tới sự kiện nền Bắc thuộc kéo dãn dài đến hơn một nghìn năm và hay đề cao lòng quật cường của phụ thân ông bọn chúng ta, rất nhiều kẻ ko những không xẩy ra đồng hoá cơ mà còn, cuối cùng, đã vực dậy quật té được kẻ thù lớn và khỏe mạnh hơn mình vội bội. Những sự khiếu nại và gần như niềm tự hào ấy một mực là đúng. Nhưng họ lại xuất xắc quên đều sự thực khác, chẳng hạn, cảnh nô lệ không buộc phải là vật gì nhẹ nhàng để rất có thể tan biến thuận lợi và gấp rút ra khỏi ký ức của nhỏ người, nhất là cảnh nô lệ ấy lại thừa lâu, thọ dằng dặc, cho hơn một ngàn năm, tức một nửa chiều nhiều năm của lịch sử vẻ vang dân tộc. Vào cảnh cùng khốn và bao gồm khi vô vọng như vậy, lòng sáng sủa của phụ thân ông họ làm sao tránh khỏi bị sứt mẻ? làm thế nào họ không lo sợ và không ít thần phục kẻ thù?

Đấu tranh nhằm dành chủ quyền trong tình trạng tâm lý ấy, dù ao ước hay không, một cách có thể là vô ý thức, người ta phải tự động thu bé nội hàm khái niệm tự do đến mức về tối đa, cho tương xứng với thực tế, như một giải pháp hạ tầm mong muốn của mình, giảm bớt ước mơ của mình. Đến lúc nào đó, so với người Việt Nam, độc lập chỉ có nghĩa là có độc lập riêng cùng phong tục riêng rẽ trên bờ cõi của mình. Vào "Bình Ngô Đại Cáo" viết rứa cho Lê Lợi, phố nguyễn trãi chỉ nhấn mạnh hai yếu tố ấy: "Núi sông phạm vi hoạt động đã riêng / Phong tục bắc vào nam cũng khác". Sau này, vào hịch đánh quân Thanh, quang đãng Trung cũng chỉ nhấn mạnh đến nhị yếu tố ấy: "Đánh cho để lâu năm tóc / Đánh cho để đen răng / Đánh cho nó chích luân bất bội nghịch / Đánh mang lại nó phiến liền kề bất hoàn / Đánh đến sử tri nam giới quốc hero chi hữu chủ."

Có thể nói bao gồm cách hiểu khái niệm chủ quyền một cách tinh giảm và thực tiễn như vậy đã giảm nghĩa lý do tại sao cha ông bạn có thể là những bé người nhân vật và các kẻ bầy tớ cùng một lúc; tại sao phụ vương ông chúng ta vừa new đánh bại trung quốc lại vừa hoàn toàn có thể thanh thản đồng ý làm hồ hết đứa học tập trò nhỏ dại của nước trung hoa ngay tức khắc; tại sao họ hoàn toàn có thể vừa phẫn nộ Trung Hoa như một đế quốc đầy hoài bão và dã trung khu vừa không ngớt ngưỡng mộ trung quốc như một trung trung khu của thanh lịch nhân loại.

Hậu trái là, nhìn từ một góc nhìn nào đó, nhìn trong suốt hơn nhị ngàn năm, từ trước Công nguyên cho tới hết gắng kỷ 19, bọn họ chưa bao giờ thoát được cảnh Bắc thuộc: nửa đầu Bắc ở trong về bao gồm trị với văn hoá; nửa sau, về văn hoá.

Hơn nữa, chỉ việc nhớ lại các lời tuyên bố của ông hồ Chí Minh, fan lãnh đạo buổi tối cao của cả vn trong cuộc binh đao chống Pháp cùng của khu vực miền bắc trong tiến độ gọi là xây cất chủ nghĩa buôn bản hội, số đông lời tuyên bố, đại khái: ông ta hoàn toàn có thể sai lầm, tuy thế Mao Trạch Đông thì không (2); hoặc, về mặt chủ yếu trị, ông ta "không liệu có còn gì khác để viết nữa bởi vì ông Mao đang viết toàn bộ rồi" (3), chúng ta đủ thấy là dấu tích của triệu chứng Bắc ở trong về văn hoá chưa hẳn đã xong xuôi hẳn.

Nó không phần lớn không xong hẳn mà, tại 1 phương diện làm sao đó, có lúc còn trầm trọng hơn, thời gian gần đây.

Nhưng đó lại là chuyện khác. đang bàn sau.

Chú thích:

1. "Chủ yếu là tuyên truyền" chứ không hẳn chỉ gồm tuyên truyền. Lúc cần, thực dân không phải lo ngại sử dụng cả bạo lực để "ăn cướp tâm hồn" của thuộc địa. Sử sách nhắc lại là khi cướp vn vào năm 1407, Minh Thành Tổ viết sắc chỉ gồm 10 điều sai thuộc cấp tìm bắt phần lớn người có tài đem về Tàu, trưng thu các bản đồ và sách vở và giấy tờ các thứ, v.v... Mười mon sau, Minh Thành Tổ lại ra lệnh: "Nhiều lần sẽ ra lệnh cho những ngươi rằng sinh hoạt An Nam, tất cả thư tịch văn tự, đến cả những câu ca lý dân gian, các sách dạy con nít học, như các loại Tam tự kinh, từ một mảnh giấy, một chữ, đến những bia đá mà lại xứ ấy dựng lên, hễ thấy là phải phá huỷ ngay không được giữ. Nay ta nghe bao hàm sách bao gồm chữ mà lại quân lính lấy được, không được lệnh thiêu huỷ ngay, và lại để để ý rồi new thiêu huỷ. Các ngươi đang biết là quân bộ đội ta phần nhiều không biết chữ, nếu độc nhất vô nhị nhất hóng lệnh xem xét, cho đến lúc chuyển được lên để thấy thì đã mất mát nhiều. Tự nay, các ngươi tuyệt nhất nhất làm theo lệnh trước đó của ta, truyền mang lại quân lính, cứ thấy giấy tất cả chữ ở bất kể chỗ làm sao là phải khởi tạo tức đốt ngay, tốt nhất thiết ko được giữ lại". Trích theo Từ trong di sản... Bởi vì Nguyễn Minh Tấn, nai lưng Lê Sáng, Minh Hạnh, trằn Nghĩa, Đỗ Văn Hỷ với Hồ Tuấn Niêm biên soạn, nxb vật phẩm Mới, Hà Nội, 1981, tr. 212. 2. Trong một quãng di cây bút in trong Hoài Thanh Toàn Tập (Từ tô sưu tập), tập 4, nxb Văn Học, Hà Nội, 1999, tr. 849, Hoài Thanh viết: "Lại có lần ở Việt Bắc, vào khoảng năm 1952, tôi được nghe bác nói trong một tờ chỉnh huấn: "Bác hoàn toàn có thể sai, Trung Ương rất có thể sai. Nhưng bằng hữu Mao Trạch Đông, đồng minh Xtalin thì chẳng thể sai"."3. Olivier Todd (1990), Ho đưa ra Minh, l"homme et son héritage, Duong Moi, Paris, tr. 180 (Dẫn theo Võ Nhân Trí, ""Tư tưởng hồ nước Chí Minh" về nhà nghĩa xóm hội có mâu thuẫn gì với chính sách "đổi mới" không?" in vào cuốn Đảng cùng sản trước hoàn cảnh Việt Nam, Đường Mới biên tập và xuất bản tại Paris năm 1994, tr. 64.)

* Blog của tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các nội dung bài viết trên blog được đăng cài đặt với sự chấp nhận của Ðài VOA tuy vậy không bội nghịch ánh ý kiến hay lập ngôi trường của cơ quan chỉ đạo của chính phủ Hoa Kỳ.