Oan án lệ chi viên

     
Giới thiệu: sát 600 năm trôi qua tính từ lúc ngày gia tộc phố nguyễn trãi phải chịu đựng nỗi oan từ trần tru di tam tộc tày trời, đã có nhiều những ghi chép, phân tích và dấn định của các học trả đi trước về vụ án Lệ chi Viên, đem về cho fan hâm mộ nhiều mắt nhìn khách quan, thâm thúy hơn về sự thật đằng sau vụ án này. Bên trên cơ sở xem thêm và tổng hòa hợp những nghiên cứu và phân tích của gần như học giả đi trước, club Sử học tập Trẻ xin giữ hộ đến chúng ta Kỳ 2: “OAN ÁN LỆ đưa ra VIÊN”.

Bạn đang xem: Oan án lệ chi viên


Anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa trái đất Nguyễn Trãi là người có đóng góp to mập cho lịch sử dân tộc nhưng cũng chịu nỗi đau oan qua đời nhất trong lịch sử. Vụ án Lệ đưa ra Viên thảm khốc đang giết hại không ít người trong gia đình, bọn họ tộc Nguyễn Trãi; hồ hết người sinh tồn đã bắt buộc phiêu tán khắp nơi, mai danh ẩn tích mãi tính đến hơn 20 năm sau khoản thời gian Nguyễn Trãi được vua Lê Thánh Tông thừa nhận ban chiếu minh oan vào năm 1464.

Gần 600 năm trôi qua kể từ ngày gia tộc nguyễn trãi phải chịu nỗi oan qua đời tru di tam tộc tày trời, đã có không ít những ghi chép, nghiên cứu và phân tích và nhận định của các học giả đi trước về vụ án Lệ chi Viên, đem về cho người hâm mộ nhiều mắt nhìn khách quan, sâu sắc hơn về thực sự đằng sau vụ án này. Trên cơ sở tìm hiểu thêm và tổng hòa hợp những phân tích của đầy đủ học trả đi trước, clb Sử học Trẻ xin gởi đến các bạn Kỳ 2: “OAN ÁN LỆ đưa ra VIÊN”.


*

Chuyện ban đầu vào năm 1440 lúc vua Lê Thái Tông xuống chiếu vời đường nguyễn trãi trở lại giúp củng cầm cố triều đình đang tiềm tàng nhiều mọt họa. Cơ hội này, phố nguyễn trãi được phong chức Kim tử vinh lộc đại phu, Hàn lâm vượt chỉ học sĩ. Với Nguyễn Trãi, người vk lẽ của ông là Nguyễn Thị Lộ được vua giao duy trì chức Lễ nghi bạn nữ học sĩ, được ra vào cung cấm dạy học cho cung nhân.

Giai đoạn này, khi hậu cung của vua Lê Thái Tông đã bao gồm hoàng nam thành lập thì cuộc tranh chấp ngôi vị thái tử dần trở nên quyết liệt. Trong đó, trông rất nổi bật là hoàng phái nam Nghi Dân (thân chủng loại là Dương Thị Bí), hoàng nam Bang Cơ (thân mẫu mã là Nguyễn Thị Anh), hoàng nam bốn Thành (thân mẫu mã là Ngô Thị Ngọc Dao).

Tháng Giêng năm Canh Thân 1440, Nghi Dân được phong thái tử đôi khi bà Dương Thị bí được game phong thần Phi. Cuối năm này, bà Nguyễn Thị Anh bao gồm mang dẫn mang đến xung đột nhiên trực tiếp giữa những phi tần với cả cung nữ. Trước thực trạng trật từ hậu cung không được bảo đảm, Nguyễn Thị Lộ đã vận tải vua Lê Thái Tông hạ lệnh sửa chữa và bắt giam phần lớn cung nhân ngỗ nghịch. Mặc dù nhiên, bà Lễ nghi học tập sĩ vẫn không thể ngăn chặn cuộc xung tự dưng này.

Tháng 6 năm 1441, bà Nguyễn Thị Anh sinh hoàng phái nam Bang Cơ với sáu mon sau, Bang Cơ được lập có tác dụng Thái Tử và Nguyễn Thị Anh được tấn game phong thần Phi. Cơ hội này, bà Dương Thị bí bị giáng có tác dụng thứ phụ cùng Nghi Dân trở thành lạng sơn Vương.

Ấy cố gắng mà, đều ngày an ổn không kéo dài được bao thọ thì bà Ngô Thị Ngọc Dao lại mộng thấy “Kim tiên đồng tử” và gồm thai. Băn khoăn lo lắng cho vị thế thái tử, Nguyễn Thị Anh gièm pha cùng với vua, tìm biện pháp đày bà Ngọc Dao ra châu xa. Đúng lúc này Nguyễn Trãi xuất hiện ở triều đình, ông đang khuyên phòng và vua nghe theo, chỉ trục xuất bà Ngọc Dao thoát ra khỏi hoàng thành, an trí tại miếu Huy Văn, sau dưới sự giúp đỡ âm thầm của phố nguyễn trãi lại đưa tới vùng Thái Bình thời nay để lánh nạn.

Tháng 7 năm Nhâm Tuất 1442, bà Ngọc Dao sinh được nhỏ trai, vua vui miệng đặt tên con bắt đầu sinh là tứ Thành. Nhận thấy tin này, Thần phi Nguyễn Thị Anh khôn xiết lo sợ cũng giống như căm hờn Nguyễn Trãi. Tất cả lẽ, oan án Lệ chi Viên chủ yếu thức bước đầu vào thời gian này…

Ngày 27 mon 7 cùng năm, Lê Thái Tông rời khiếp thành đi về Miền Đông để chu đáo binh trên Chí Linh sau đó vãn cảnh Côn đánh rồi đi theo mặt đường sông quay trở lại kinh thành. Vào đoàn hộ giá gồm Nguyễn Thị Lộ. Ngày 4 mon 8 âm lịch, vua về cho tới Trại vải vóc (tức Lệ đưa ra Viên) trên kè sông Thiên Đức thì nghỉ ngơi lại. Đêm, Lê Thái Tông lên hit rét nặng, không trị được nên chầu ông vải ngay trong đêm ấy.

Xem thêm: Kamikaze Là Gì ? Thần Phong Cũng Không Thắng Được Mỹ

Về vì sao vụ án, sử gia Ngô Sỹ Liên trong “Đại Việt Sử ký kết toàn thư” gồm viết: “Tháng 8, ngày mồng 4, vua về cho vườn Lệ đưa ra huyện Gia Định chợt bị bệnh dịch ác rồi băng. Trước đây, vua thích vợ của vượt chỉ phố nguyễn trãi là Nguyễn Thị Lộ, người đẹp, văn học hay, gọi vào cung mang đến làm lễ nghi học sĩ, hôm sớm hầu bên cạnh. Đến lúc đi tuần miền Đông, về cho vườn Lệ bỏ ra xã Đại Lai trên tuy vậy Thiên Đức, vua thức xuyên đêm với Nguyễn Thị Lộ rồi băng. Các quan kín đáo đưa về, ngày mồng 6 cho kinh sư, nửa đêm đem cùng cung rồi new phát tang. Mọi tín đồ đều nói là Nguyễn Thị Lộ làm thịt vua…” Cũng tại vị trí ghi chép bên trên trong “Đại Việt Sử cam kết toàn thư”, Đào Duy Anh (người hiệu đính, chú thích và hiệu chứng bạn dạng dịch “Đại Việt Sử ký toàn thư”) bao gồm chú thích như sau: “Nguyễn Thị Lộ là vk của Nguyễn Trãi, có sắc đẹp lại học tập giỏi, được Thái Tông hotline vào cung giao cho chức Lễ nghi thiếu nữ học sĩ. Có thể là khi nguyễn trãi về nghỉ làm việc Côn đánh thì Nguyễn Thị Lộ cũng cùng về. đối với tuổi của Lê Thái Tông thì Nguyễn Thị Lộ cũng hơn mang lại trên hai chục tuổi là ít”.

Như vậy, theo ghi chép của sử gia Ngô Sỹ Liên thì Nguyễn Thị Lộ thịt vua, nguyễn trãi vì mang Nguyễn Thị Lộ nhưng mà “cả họ bị diệt”.

Các Sử quan lại triều Nguyễn (Thế kỷ XIX) vào “Khâm định Việt Sử thông giám cương cứng mục” cũng ghi về án: “Tháng 7 mùa thu, bên vua tuần hành ở phía đông, chú ý võ sinh hoạt Chí Linh. Nguyễn trãi đón mời, công ty vua mang lại chơi chùa núi Côn Sơn, chỗ ở của Nguyễn Trãi. Tháng 8 đơn vị vua về cho huyện Gia Định thì mất…Đến đây đi tuần nghỉ ngơi phía Đông, xa giá trở lại đến Trại Vải xóm Đại Lại, thị xã Gia Định thì mắc triệu chứng sốt rét, Thị Lộ vào hầu trong cả đêm, đơn vị vua mất. Trăm quan liêu giấu bí mật chuyện này, lặng lẽ rước ngư giá bán về ghê đô. Nửa tối vào đến trong cung new phát tang. Fan ta những nói Thị Lộ giết mổ vua bèn bắt thịt Thị Lộ… giết thịt thừa chỉ nhập nội Đại Hành khiển trí sĩ Nguyễn Trãi, tru di cả họ. Trãi đề nghị chịu liên lụy vị người vk lẽ Thị Lộ. Tín đồ ta đông đảo cho là oan.”

Có thể thấy, Lê Quý Đôn nhận định rằng nhà vua bị “mắc căn bệnh nguy kịch” mà chầu trời và theo hầu vua còn có Thiếu úy Trịnh Khả hầu thuốc xuyên suốt đêm. Vậy tại sao triều đình lại quy kết mang đến vợ ông xã Nguyễn Trãi thịt vua?

Theo phần đông ghi chép của các nhà Sử học trong các tác phẩm như “Đại Việt Sử ký toàn thư” của Ngô Sỹ Liên, “Thông định Việt Sử thông giám cương mục” của các Sử quan lại triều Nguyễn, “Lịch triều hiến chương loại chí” của văn thần thời Nguyễn – Phan Huy Chú, “Việt Sử toàn thư” của Phạm Văn Sơn,… thì đều không ít có quan điểm nhận định rằng người gây nên cái chết cho vua Lê Thái Tông đó là bà Nguyễn Thị Lộ, và đường nguyễn trãi vì liên lụy tội vị bà gây ra mà nên chịu án tru di tam tộc.

Tuy nhiên, kéo đến lời GS. Đinh Xuân Lâm trong bài viết “Nhân một vụ án, để ý đến về trọng trách người viết sử” cho rằng: “Đối với Nguyễn Thị Lộ thì cách biểu hiện của fan chép sử ra sao? ví dụ là một thể hiện thái độ không khách hàng quan, thiên vị, gồm dụng ý,…”.

Đến nay, các nhà sử học tập đã có rất nhiều quan điểm để làm sáng tỏ tại sao vụ án. Sau khoản thời gian UNESCO phê chuẩn vinh danh nguyễn trãi là “Danh nhân văn hóa thế giới” (năm 1980), nhiều công trình nghiên cứu và phân tích về Nguyễn Trãi, Nguyễn Thị Lộ được công bố. Đặc biệt, vào năm 2002, tại “Hội thảo kỹ thuật về lễ nghi học tập sĩ Nguyễn Thị Lộ” ở Hà Nội, các nhà phân tích đã dựa theo những nguồn bốn liệu mới đặt trong bối cảnh thực trạng chính trị triều Lê để review nguyên nhân vụ án. Từ đó đi đến tóm lại rằng, nguyễn trãi và Nguyễn Thị Lộ không tương quan đến chết choc của vua Lê Thái Tông. Vụ án đã thể hiện nhiều nhược điểm nuốm hữu của chế độ phong con kiến mà mô hình xã hội với sự hoàn quyện giữa cha yếu tố “nhà, làng, nước”; làm việc đó, tính chất dòng tộc (Lý, Trần, Lê,…) độc tôn đã tạo ra tính ích kỷ của dòng họ. Hệ quả là lúc một loại họ nào tùy chỉnh thiết lập nên triều đại mà bạn đứng đầu là vua sáng thì phát huy được sức khỏe của dân tộc. Nhưng khi fan đứng đầu triều đình là ông vua nhát thì đang dẫn tới phần đông đố kỵ, ích kỷ của quyền lợi tư thường.

Theo đó, một vài nhà nghiên cứu và phân tích đã chỉ rõ, thủ mưu của vụ thảm án Lệ chi Viên là cung phi Nguyễn Thị Anh (lúc này là Thái hậu chấp chủ yếu cho vua Lê Nhân Tông new lên 2 tuổi) từ khóa lâu đã vốn rất căm ân oán Nguyễn Trãi với Nguyễn Thị Lộ (hai người đã hỗ trợ bà phi Ngô Thị Ngọc Dao thoát khỏi thủ đoạn sát sợ hãi của bà). Sâu sát hơn, đó còn là sự ghen tuông ghét, đố kỵ của một trong những không bé dại quan lại trong triều lúc bấy giờ trước tài năng, công phu và tính tình chính trực của Nguyễn Trãi.

Nguyễn Trãi bị làm thịt khi vua Lê Nhân Tông khi đó mới 2 tuổi vừa lên ngôi, sau đây lớn lên, thiết yếu vua đã review về công tích và sự nghiệp của Nguyễn Trãi: “Nguyễn Trãi là người trung thành với chủ giúp vua Lê Thái Tổ rước võ dẹp loàn tặc, góp vua Thái Tông đem văn xây nền bình trị, văn vẻ đức nghiệp những danh tướng bản triều không người nào bì kịp…”.

Đến tháng 7 năm 1464, vị vua “hùng tài đại lược” Lê Thánh Tông đã phê chuẩn ban chiếu minh oan cho nguyễn trãi đồng thời truy bộ quà tặng kèm theo ông tước đoạt Tán Trù bá. Nhiều năm tiếp theo đó, theo suốt chiều lâu năm lịch sử, những triều đại đôi lần minh oan mang lại Nguyễn Trãi bằng cách gia phong tước vị, tương tự vua Lê Tương Dực truy bộ quà tặng kèm theo Nguyễn Trãi có tác dụng Tế Văn hầu, vua Lê Hiển Tông: tấn phong cho nguyễn trãi là Tuyên Linh diên khánh Đại Vương, vua trường đoản cú Đức ra sắc đẹp chỉ phong tặng ngay Nguyễn Trãi là Tuấn mại cương cứng trung Trung đẳng thần,…

“Họa phúc hữu môi phi nhất nhật,

Anh hùng di hận kỉ thiên niên.”

(Họa phúc có nguồn, đâu bỗng nhiên chốc?

Anh hùng để hận, dễ gì nguôi?)

(Quan Hải – Nguyễn Trãi)

Ngày ni trong giới sử học, tất cả ý kiến của nhiều nhà trình độ chuyên môn như Vũ Khiêu , Phan Huy Lê, Hoàng Đạo Chúc, Phan Văn Các, Đinh Xuân Lâm mang lại rằng: còn một người nữa chịu oan khuất trước đó chưa từng được minh oan là Nguyễn Thị Lộ. Lịch sử đã thân oan cho nguyễn trãi nhưng ít ai lại thông báo thay cho người bầy bà đáng tiếc Nguyễn Thị Lộ. Nhiều nhà sử học cũng khuyến cáo cần phải gồm sự “công khai chiêu tuyết” (làm minh bạch nỗi oan) cho bà; để triển khai được vấn đề này thì việc phân tích và biên soạn lịch sử vẻ vang dân tộc bắt buộc được triển khai một giải pháp trung thực với khoa học.

Trong “Đại Việt Sử ký kết tục biên” gồm đoạn: “Vì sao mà lại làm quốc sử? Vì đa phần của sử là ghi chép công việc, có bao gồm trị của một đời, tất phải có phải bao gồm sử của đời ấy; mà lại sự ghi chép của sử duy trì nghị luận khôn xiết nghiêm, sơn điểm câu hỏi trí trị thì biệt lập ngang với mặt trời khía cạnh trăng, răn đe kẻ loạn tặc thì ráo riết như sương thu lạnh buốt. Fan thiện biết có thể bắt chước; fan ác biết rất có thể tự răn…” có thể thấy, khi đánh giá về vụ án Lệ chi Viên, có lẽ rằng mỗi người đều phải sở hữu những bí quyết tiếp cận và quan điểm khác nhau, nhưng mà suy cho cùng thì chỉ cần họ có tầm nhìn khách quan, nhiều phương diện và gồm sự ghi nhấn xác xứng đáng thì quốc sử vẫn thực sự được đẩy mạnh với đúng giá trị vốn có của nó.

Nguồn bài bác viết:

1. Nguyễn trãi – hero giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa truyền thống thế giới, NXB văn hóa – nghệ thuật TP. HCM;

2. Lễ nghi học sĩ Nguyễn Thị Lộ với thảm án Lệ đưa ra Viên, NXB văn hóa thông tin Hà Nội;

3. Nguyễn Văn Cường, Vụ án Lệ bỏ ra Viên và sự ly tán của gia đình, họ tộc Nguyễn Trãi. Link: http://consonkiepbac.org.vn/…/vu-an-le-chi-vien-va-su…