Nước ngô thời xuân thu

     
tiền nhiệm Ngô Liêu tiếp sau Ngô Phù Sai thông tin chung Hậu duệ Hậu duệ Ngô Phù Sai tên thật Cơ quang (姬光) chính quyền nước Ngô thân phụ Ngô Chư Phàn Mất Trung Quốc

Ngô Hạp Lư (chữ Hán: 吳阖闾; trị vì: 514 TCN-496 TCN1 ), tên thật là Cơ Quang (姬光), là vị vua đồ vật 24 của nước Ngô - chư hầu bên Chu thời Xuân Thu trong lịch sử dân tộc Trung Quốc.

Bạn đang xem: Nước ngô thời xuân thu

Thân thế

Cơ quang quẻ là nhỏ của Ngô vương vãi Chư Phàn – vua thứ đôi mươi nước Ngô và con cháu đích của Ngô vương thọ Mộng.

Sau lúc Chư Phàn mệnh chung đã truyền ngôi cho những chú của quang đãng theo lời khuyên của lâu Mộng, mong tuần từ bỏ tới bạn chú hiền hậu tài duy nhất là Quý Trát.

Năm 527 TCN, chú thứ ba của quang đãng là Dư Muội qua đời. Quý Trát khước từ ngôi vua nên bạn nước Ngô lập nhỏ Dư Muội là Liêu lên nối ngôi vua.


Thời Ngô vương vãi Liêu

Năm 526 TCN, công tử Quang thừa nhận lệnh sở hữu quân tiến công nước Sở. Ông chiến bại và bị quân Sở chiếm mất đất Vương Thuyên. Sợ tội, ông kín đánh úp quân Sở, giành lại khu đất cũ.

Năm 523 TCN, tướng nước Sở là Ngũ Viên bỏ trốn sang trọng nước Ngô, được công tử quang thu dụng.

Năm 520 TCN, Ngô Liêu lại sai công tử Quang tiến công Sở. Lần này công tử Quang đánh bại quân Sở, nhân đó với quân lên phía bắc vượt mặt quân nước Trần và nước trặc rồi new rút về.

Năm sau, Ngô Liêu lại không đúng công tử Quang có quân tiến công nước Sở, chỉ chiếm đất Cư Sào cùng đất chung Ly.

Năm 516 TCN, Sở Bình vương vãi mất, nhỏ thứ là tuyên vương lên thay. Năm sau, Ngô vương vãi nhân thời điểm nước Sở có tang, bèn không đúng hai con là Yểm Dư với Chúc Dung sở hữu quân tiến công Sở, vây hãm đất Lục Cao. Sở Chiêu vương điều quân chặn đứt con đường về của Yểm Dư với Chúc Dung.

Đoạt ngôi vua

Công tử quang nuôi ý định chiếm ngôi vua từ nhiều năm, vì thế ông ngầm nuôi những người dân tâm phúc như Ngũ Tử Tư, chuyên Chư.

Tháng 4 năm 515 TCN, nhân lúc các cánh quân nòng cốt của Ngô vương Liêu bị mắc kẹt ở nước Sở, công tử quang quẻ quyết định thực hiện ý định giành ngôi vua nước Ngô.

Ông mời Ngô vương vãi Liêu đến dự tiệc rồi sai siêu anh hùng Chuyên Chư hành thích. Vị vệ sĩ của Ngô Liêu cảnh giới siêu nhiều, công tử Quang nên giả phương pháp đau chân, bước vào nhà hầm trốn. Chăm Chư che sẵn lưỡi dao trong bụng cá, lúc bưng cá đến gần Ngô vương bèn rút dao ra bất ngờ đâm Ngô vương. Ngô vương bị tiêu diệt tại chỗ, chăm Chư cũng bị các vệ sĩ của Ngô Liêu giết mổ chết.

Công tử quang đãng giành ngôi báu, có nghĩa là Ngô Hạp Lư. Ngô Quý Trát đi sứ nước Tấn về bên tỏ ý thần phục.

Một tín đồ con không giống của Ngô vương vãi Liêu là Khánh Kỵ trốn thoát, tập thích hợp lực lượng hạn chế lại Hạp Lư. Anh kiệt Yêu Ly tình nguyện hy sinh anh chị để nhận nhiệm vụ đi thịt Khánh Kỵ: đồng ý bị kết tội mưu phản, bị chặt cánh tay cần và vợ con bị chém rồi chạy tới chỗ Khánh Kỵ xin hàng có tác dụng Khánh Kỵ ko nghi ngờ. Nhân thời gian Khánh Kỵ mất cảnh giác, yêu Ly dùng tay trái gắng giáo đâm bị tiêu diệt Khánh Kỵ rồi trường đoản cú sát. Lực lượng chống đối Hạp Lư nội địa bị dẹp.

Chiến tranh cùng với nước Sở

Hai người con Ngô Liêu là Yểm Dư và Chúc Dung nghe tin trong nước Ngô có biến bèn mặt hàng nước Sở và được Sở Chiêu vương vãi phong cho ở khu đất Thư.

Năm 514 TCN, tướng nước Sở là Bá Châu Lê bị giết, con là Bá Hi chạy sang mặt hàng nước Ngô, được Hạp Lư thu dụng.

Xem thêm: Sự Trỗi Dậy Và Suy Tàn Của Đế Chế Thứ Ba, Sự Trỗi Dạy Và Suy Tàn Của Đế Chế Thứ 3 (Tái Bản)

Được sự tiến cử của Ngũ Viên, Hạp Lư có sự ship hàng của Tôn Vũ – công ty quân sự danh tiếng thời Xuân Thu.

Năm 512 TCN, Hạp Lư cùng Ngũ Viên, Tôn Vũ và Bá Hi mang quân đánh nước Sở, diệt đất Thư, làm thịt hai công tử Yểm Dư với Chúc Dung nhỏ của Ngô Liêu. Các tướng Sở quăng quật chạy. Hạp Lư ao ước tiến trực tiếp vào kinh đô Sính của nước Sở tuy nhiên theo lời Tôn Vũ yêu cầu chưa đánh mà lại rút quân về.

Năm 511 TCN, Hạp Lư lại điều binh tiến công Sở, chiếm phần đất Lục cùng đất Cao. Sang năm 510 TCN, quân Ngô lại đụng độ và vượt qua quân Sở.

Năm 509 TCN, Sở Chiêu vương không đúng Nang Ngõa cùng Tử Thường tiến công Ngô nhằm trả thù. Tôn Vũ với quân đón tiến công ở Dự Chương, phá tan quân Sở, thừa chiến thắng tiến lên chỉ chiếm đất Cư Sào.

Năm 506 TCN, nhân thời điểm nước Đường và nước Sái oán hận nước Sở, Hạp Lư phối hợp với nhì nước này mang đại quân đánh Sở. Lúc quân Ngô tiến mang lại sông Hán Thủy, quân Sở đón đánh. Em Hạp Lư là Phu Khái có quân bản bộ đánh úp quân Sở. Quân Sở thua kém chạy.

Hạp Lư thuộc Tôn Vũ và Ngũ Viên có đại quân tiến công đuổi. Phía hai bên giao chiến 5 trận lớn, quân Ngô vượt qua quân Sở cả năm lần, tiến mang đến Sính đô. Sở Chiêu vương vứt chạy cho đất Viên. Quân Ngô chỉ chiếm Sính đô, Ngũ Viên đào tuyển mộ Sở Bình vương đang giết oan cha mình, quất lên xác nhằm trả thù.

Năm 505 TCN, vua Việt là Doãn hay nghe tin Hạp Lư đi đánh Sở bèn có quân tấn công Ngô. Hạp Lư buộc phải điều quân về đón tấn công quân Việt.

Trong lúc đó bè phái tôi nước Sở là Thân Bao tứ cầu cứu vớt nước Tần. Tần Ai công vốn là ông nước ngoài Sở Chiêu vương2 đề nghị điều quân cứu vãn Sở. Quân Tần với quân Ngô giao chiến, quân Ngô bị thất bại một trận. Công tử Phu Khái bèn bỏ trốn về nước Ngô, từ bỏ lập làm cho Ngô vương. Hạp Lư đành phải bỏ nước Sở, rút về tấn công Phu Khái. Sở Chiêu vương phục sinh nước Sở.

Hạp Lư vượt mặt Phu Khái. Giết chết Phu Khái.

Năm 504 TCN, Hạp Lư sai thái tử Phù Sai đánh nước Sở, chỉ chiếm đất Phiên. Sở Chiêu vương vãi bị nước Ngô liên tục uy hiếp, lo âu phải dời bỏ Sính đô đi đóng đô ở đất Nhược.

Chiến tranh Ngô cùng Sở thời Ngô Hạp Lư trong thời điểm tạm thời chấm dứt. Nước Ngô mặc dù không sở hữu được nước Sở tuy nhiên đã trở yêu cầu lớn mạnh, nước Sở suy yếu, bị mất vị cố kỉnh trước đây.

Chiến tranh với Việt

Năm 510 TCN, quân Việt bại trận trước 3 vạn quân Ngô vì Tôn Vũ chỉ huy, nuôi ý báo thù. Năm 496 TCN, Hạp Lư đi tiến công nước Việt trả thù trận xâm lăng năm 505 TCN. Nhị bên chạm mặt nhau ở Huề Lý. Việt vương vãi Câu Tiễn sai đều người tiên phong hét lên với tự đâm cổ. Quân Ngô quá bất ngờ mải nhìn, bị quân Việt đột kích đại bại.

Ngô Hạp Lư bị thương, quân Ngô yêu cầu rút lui 10 dặm. Biết mình ko qua khỏi, Hạp Lư gọi bé là Phù Sai3 lại dặn độc nhất vô nhị định bắt buộc đánh Việt để báo thù.

Sau kia Hạp Lư qua đời, sống ngôi được 19 năm, ko rõ bao nhiêu tuổi. Phù sai lên nối ngôi vua.

Trong văn học

Ngô vương Hạp Lư là một trong những nhân thiết bị được nói trong tè thuyết Đông Chu Liệt Quốc, xuất hiện từ hồi 73 mang đến hồi 79. Sự nghiệp của Hạp Lư từ lúc nuôi chí giành ngôi báu tới khi tử trận khi chạm độ với nước Việt được trình bày sát thực với thiết yếu sử.

Tuy nhiên, về gia đình ông, Đông Chu liệt quốc có thông tin khác, theo đó Phù không đúng không phải đàn ông mà là cháu nội của Hạp Lư. Con trai Hạp Lư là thay tử cha - người sinh ra Phù Sai. Hạp Lư đang lấy con gái Tề Cảnh công cho cầm cố tử Ba. Vì thế tử tía chết trước Hạp Lư cần ngôi vua được truyền mang lại Phù Sai.

Ngô (nước) Ngũ Tử tư Tôn Vũ chăm Chư

Tham khảo

Sử ký tứ Mã Thiên, thiên: Ngô Thái Bá cầm cố gia Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử hào hùng Trung Quốc, bên xuất bản Thế giới

Chú thích