Dân tộc khơ me

     

Chân Lạp (hay Chenla) là một giang sơn cổ được hình thành ở trung tâm bán hòn đảo Đông Dương bởi những dân tộc tín đồ Môn – Khmer vào khoảng đầu thế kỷ 5. Lãnh thổ ban đầu tương ứng cùng với phần đất khu vực miền trung và phái mạnh Lào cùng với vùng Đông-Bắc đất nước xinh đẹp thái lan ngày nay, thủ đô có lẽ rằng là ở Champasak (thuộc Lào). Các vương quốc bóng giềng bao phủ vào thời kỳ chính là Champa sinh sống phía Đông, Phù Nam ở phía Nam cùng Pyn (Miến Điện (Myanma) sinh sống về phía Tây-Bắc. Chân Lạp vững mạnh dần lên và lấn lướt dần dần Phù nam (vương quốc sinh sống phía Nam). Đến cầm cố kỷ 6 họ sẽ xâm chiếm lĩnh được miền Bắc của Phù Nam với đến thời điểm đầu thế kỷ 7 họ hủy hoại Phù nam giới và hoàn toàn sát nhập vào cương vực của mình.

Bạn đang xem: Dân tộc khơ me

Triều đại những vị vua của đôi bàn chân Lạp theo thần thoại cổ xưa có nguồn gốc từ nhân vật thần thoại Campu, lấy chị em Naga (con gái thần nước, đổi thay từ rắn thành thiếu hụt nữ). Từ “campu” bắt nguồn cho tên thường gọi của Campuchea sau này.

Vương quốc Chân Lạp tồn tại từ năm 630 cho 707 do tao loạn bị phân chia thành hai bờ cõi là Lục Chân Lạp cùng Thủy Chân Lạp. Thủy Chân Lạp tương ứng với quanh vùng đồng bằng sông Cửu Long của nước ta và miền nam bộ Campuchia ngày nay. Đầu nỗ lực kỷ 9, Thủy Chân Lạp và Lục Chân Lạp gần kề nhập lại và mở ra thời kỳ huy hoàng của Đế quốc Khmer; nhưng tiếp nối suy yếu hèn dần.

Việt Nam với Chân Lạp

Trước khi nói đến nước Chân Lạp, chúng ta cần biết sơ lược về đơn vị Nguyễn mở rộng bờ cõi về phía Nam.

Theo việt nam Sử Lược của nai lưng Trọng Kim thì Nguyễn Kim khởi nghĩa giúp nhà Lê đánh nhà Mạc đã lấy được khu đất Thanh (Hóa), Nghệ (Tĩnh) rồi; sau đem quân ra tấn công Sơn nam bị mặt hàng Tướng nhà Mạc là Dương chấp nê đầu độc chết, binh quyền giao lại mang đến rể là Trịnh Kiểm. Nguyễn Kim gồm hai tín đồ con là Nguyễn Uông với Nguyễn Hoàng cũng có tác dụng tướng lập được nhiều công. Nguyễn Uông được phong làm Lang Quận Công, Nguyễn Hoàng được kiểu cách Úy Đoang Quận Công. Trịnh Kiểm hại họ Nguyễn tranh mất quyền mình bèn kiếm chuyện thịt Nguyễn Uông. Nguyễn Hoàng sợ Trịnh Kiểm cũng sẽ hại mình, cho những người ra thành phố hải dương hỏi ý kiến Nguyễn Bỉnh Khiêm được mách bảo: “Hoành Sơn tuyệt nhất đái, vạn đại dung thân”, bao gồm nghĩa dẫy Hoành Sơn là chỗ yên thân được muôn đời. Nghe lời, Nguyễn Hoàng tải với chị là Ngọc Bảo dựa vào Trịnh Kiểm bỏ vô trấn thủ khu đất phía Nam. Năm 1558, đời vua Anh Tông, Trịnh Kiểm mới tâu vua cho Nguyễn Hoàng vào trấn đất Thuận Hóa.

Năm 1611, Nguyễn Hoàng mang quân tiến công nước Chiêm Thành lấy đất lập ra bao phủ Phú Yên. Năm 1653 Nguyễn Phúc Tần chiếm đất Chiêm Thành tới Khánh Hòa ngày nay. Năm 1693, Nguyễn Phúc Chu đổi đất Chiêm Thành thành Thuận-phủ. Năm 1697 chúa Nguyễn đặt tủ Bình Thuận, lấy đất Phan Lý (Phan Rí) và Phan Lang (Phan Rang) có tác dụng huyện lặng Phúc và Hòa Đa. Tự thời điểm này nước Chiêm Thành bị xóa tên trên phiên bản đồ.

Đối cùng với Chân Lạp thì sau khoản thời gian nhà Vua chết, triệu chứng chú con cháu tranh dành quyền hành xẩy ra. Phe thân việt nam chạy sang ước cứu công ty Nguyễn. Nguyễn Phúc hiền đức sai quan đem 3.000 quân tấn công Mỗi Xuy (nay là Phước Thành, thức giấc Biên Hòa) bất được Nặc Ông Chân mang lại Quảng bình giam, sau được thả với đk phải triều cống với bênh vực người việt đang làm ăn uống ở đất Chân Lạp. Năm 1674, Nặc Ông Đài cầu viện Tiêm La (Thái Lan) sang tiến công Nặc Ông Chân. Nguyễn Phúc Hiền mang đến quân tiến công Nặc Ông Đài, phá được đồn sài Gòn, rồi tiến quân vây thành phái nam Vang. Nặc Ông Đài quăng quật chạy vào rừng, Nặc Ông Thu ra hàng. Bởi thuộc dòng con trưởng Nặc Ông Thu được bên Nguyễn mang đến làm chủ yếu Quốc vương đóng đô ở Long Úc. Nặc Ông Nộn làm đệ nhị Quốc Vương đóng tại dùng Gòn. Từng năm phải triều cống. Năm Mậu dần dần (1698) Nguyễn Phúc Chu không nên ông Nguyễn Hữu Kính làm cho kinh lược khu đất Chân Lạp, chia đất Đông Phố ra có tác dụng dinh, huyện. Lấy khu đất Đồng Nai có tác dụng huyện Phúc Long và tp sài thành làm thị xã Tân Bình: để Trấn Biên Dinh (Biên Hoà) cùng Phan Trấn Dinh (Gia Định) không nên quan vào cai trị.

Xem thêm: Danh Sách Tour Đi Singapore Giá Rẻ 2022, Tour Du Lịch Singapore Trọn Gói Giá Rẻ 2022

Năm 1699 Nặc Ông Thu rước quân chống quân công ty Nguyễn. Quan liêu Tổng suất Nguyễn Hữu Kính lấy quân tấn công tới thành phái mạnh Vang. Nặc Ông Thu bỏ chạy, con là Nặc Ông Yêm ra hàng. Sau cả thân phụ con chúng ta Nặc đều qui phục và triều cống như thường. Năm 1705, Nặc Ông rạm (con của Nặc Ông Thu) nghi Nặc Ông Yêm (con của Nặc Ông Nộn) tất cả ý phản bội bèn đem quân đánh. Nặc Ông Thâm ước viện Tiêm-la sang đánh khiến cho Nặc Ông Yêm yêu cầu cầu cứu giúp nhà Nguyễn. Năm 1714, Nặc Ông thâm nám từ Tiêm-la rước quân về tiến công Nặc Ông Yêm ở La Bích; tuy thế bị quân nhà Nguyễn đánh tan và đưa Nặc Ông Yêm lên có tác dụng vua Chân Lạp.

Thời bấy giờ nội bộ Chân Lạp thường xuyên có loạn, những vương tôn tranh nhau ngôi báu. Mỗi dòng phần nhiều cậy nhờ vào quân Việt hoặc quân Xiêm vào giúp đỡ. Năm 1755, Nặc Nguyên nhờ Mạc Thiên Tứ dâng chúa Nguyễn phạm vi hoạt động hai phủ Tầm Bôn (Cần Thơ) và Lôi Lập (Long Xuyên) sẽ được về phái nam Vang cai trị. Năm 1758, chúa Nguyễn chuyển Nặc Tôn (Ang Ton II) lên làm cho vua cùng được tặng thêm giáo khu Tầm Phong Long (Châu Đốc và Sa Đéc). Nặc Tôn khuyến mãi riêng Mạc Thiên Tứ bờ cõi 5 bao phủ miền Đông-Nam Chân Lạp: hương Úc (Kompong Som), yêu cầu Bột (Kampot), Trực Sâm (Chưng Rừm), dùng Mạt (Cheal Meas) cùng Linh Quỳnh (vùng duyên hải từ thôn Sré Ambel đến làng Peam), nói tầm thường là tổng thể vùng biển khơi ven duyên quanh hòn đảo Phú Quốc, Mạc Thiên Tứ dưng hết đến Võ vương Nguyễn Phúc Khoát. Thiệt ra đó là những vùng khu đất hoang, không người Khmer nào sinh sống trong đây bởi vì sình lầy cùng lụt lội xung quanh năm. Võ vương gần kề nhập tất cả các vùng đất new vào trấn Hà Tiên, giao mang đến Mạc Thiên Tứ cai trị.

Từ đó các lãnh thổ miền Tây được qui thành ba đạo: Đông Khẩu đạo (Sa Đéc), Tân Châu đạo (Tiền Giang) và Châu Đốc đạo (Hậu Giang). Long hồ dinh được đưa về khoảng Bào (Vĩnh Long) thuộc Châu Đốc đạo. Năm 1759, công cuộc bình định đất đai khu vực miền nam xem như hoàn tất.

Như vậy đất 6 tỉnh nam Việt bây giờ là khu đất của nước Chân Lạp.

2-NGƯỜI KHMER TẠI VIỆT NAM

Cộng đồng bạn Khmer trên miền Nam hiện nay khoảng 1,2 triệu người, phần nhiều (90%) sinh sống trên lãnh thổ các tỉnh Cửu Long, Hậu Giang, Kiên Giang, An Giang cùng Minh Hải, số sót lại sinh trú cùng lập nghiệp quanh tp sài thành và Tây Ninh. Dân tộc bản địa Khmer Krom tuyệt Khơ Me Crộm là bộ phận dân tộc Khmer sống sống VN. Người Khmer được phân phân thành hai hệ, đó là Khmer Krom, sống sinh sống Việt Nam, và Khmer Leu, sống nghỉ ngơi Campuchea. “Krom” và “Leu” là phiên âm giờ đồng hồ Việt của Khmer, tức là “Dưới” và “Trên”.

Phần lớn người Khmer là Khmer Leu, sống tập trung ở Campuchia. Phần còn lại, Khmer Krom, sống nghỉ ngơi đồng bằng sông Cửu Long thuộc các tỉnh Sóc Trăng, Trà Vinh, bội nghĩa Liêu, Cà Mau, Kiên Giang, An Giang, Hậu Giang, cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Long An, chi phí Giang, Bến Tre. Giờ nói cùng chữ viết của fan Khmer thuộc nhóm ngôn từ Môn-Khmer. Khmer là trường đoản cú được viết theo phiên âm giờ đồng hồ Anh thường nhìn thấy trong. Tiếng Việt phiên âm chữ này thành Khờ Me tốt Khơ Me. Trường đoản cú Khmer được phiên qua giờ đồng hồ Hán thành Cao Miên, call tắt là Miên. Do đó một số người Việt có cách gọi khác dân tộc này là dân tộc Miên.