Mạc thái tổ

     

Mạc Thái Tổ (chữ Hán: 莫太祖 22 mon 11, 1483 – 11 mon 9, 1541) thương hiệu thật là Mạc Đăng Dung (莫登庸), là nhà chính trị, hoàng đế sáng lập ra triều đại công ty Mạc trong lịch sử vẻ vang Việt Nam. Ông đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong những sự kiện đánh dẹp các thế lực mèo cứ, kháng đối triều đình, các loại bỏ tác động của những người ủng hộ công ty Lê, thành lập và hoạt động Nhà Mạc và cứng rắn cản lại với những quyền năng phò vua Lê sinh hoạt Thanh Hóa.

Bạn đang xem: Mạc thái tổ

*

Mạc Thái Tổ (chữ Hán: 莫太祖 22 tháng 11, 1483 – 11 mon 9, 1541) tên thật là Mạc Đăng Dung (莫登庸), là nhà chủ yếu trị, nhà vua sáng lập ra triều đại đơn vị Mạc trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ông đóng vai trò quan trọng trong các sự kiện đánh dẹp các thế lực cat cứ, kháng đối triều đình, các loại bỏ ảnh hưởng của những người ủng hộ công ty Lê, thành lập và hoạt động Nhà Mạc cùng cứng rắn hạn chế lại với những quyền năng phò vua Lê sinh hoạt Thanh Hóa.

Mạc Đăng Dung lao vào đường quan lại lộ sau khi thi đậu Võ trạng nguyên trong cuộc thi tuyển võ sĩ trên Giảng Võ đường ở Thăng Long dưới triều Lê Uy Mục. Trong khoảng 20 năm, xuất phát điểm từ 1 võ quan cấp cho thấp không có thế lực dưới thời Lê Uy Mục, dựa vào tài thao lược và mưu trí, Đăng Dung đang vươn tới tột bậc quyền lực vào năm 1527 lúc được thăng tới chức Thái sư tước đoạt An Hưng vương vãi thời Lê Cung Hoàng. Và tính trong khoảng thời gian chưa đầy 30 năm, từ 1 thường dân áo vải không tồn tại thế lực bảo trợ đúng nghĩa (gần giống như trường vừa lòng Đinh bộ Lĩnh, Trịnh Kiểm, tốt Nguyễn Huệ) rồi trúng tuyển chọn vào quân Túc vệ của triều đình ở lứa tuổi chừng 20, Đăng Dung đã đạt mức mức quyền lực tối đa dưới thời quân nhà của Việt Nam. Dưới thời Lê sơ, trong vòng 20 năm, ông sẽ lần lượt được phong tước bá (Vũ Xuyên bá), hầu (Vũ Xuyên hầu), công (Minh quận công rồi Nhân quốc công), vương vãi (An Hưng vương). Với sứ mệnh là bạn khai lập ra triều Mạc, ông lần lượt làm cho vua, thái thượng hoàng, cũng tương tự quyền nhiếp chính khi đàn ông cả kế ngôi của ông là Mạc Thái Tông (Mạc Đăng Doanh) bất thần qua đời. Không có thế lực chống sườn lưng hỗ trợ, từ một người đậu Võ trạng nguyên sống độ tuổi trăng tròn rồi được sung quân Túc vệ vác lọng theo vua thời gian đầu, Đăng Dung đã có được giao chức Đô lãnh đạo sứ vệ Thiên Vũ (trật chánh tam phẩm) vào khoảng thời gian 1508 ở tuổi 25. Điều này cho thấy nhiều về năng lực của ông, chứ không phải chỉ tiến thân nhờ sức khỏe cơ bắp vẻ bên ngoài võ biền cơ mà đạt được. Xuất thân hàn vi, lập thân bởi đường binh nghiệp, Đăng Dung là người dân có công đầu trong câu hỏi tạo lập lại thế bất biến và đà cách tân và phát triển của làng mạc hội cũng tương tự chính ngôi trường Đại Việt sau hơn 20 năm hỗn loạn vào đầu thế kỷ XVI.

Những sử thần trong phòng Lê trung hưng (cũng là những người dân đã soạn bộ Đại Việt sử ký toàn thư phiên bản bổ sung ở vắt kỷ 17) luôn mang ánh nhìn thâm thù cùng với triều Mạc (đặc biệt là với những người đã tạo nên ra triều đại này), trong số đó học giả danh tiếng Lê Quý Đôn cũng chưa hẳn ngoại lệ. Mặc dù họ cũng không "nỡ lòng" loại bỏ một cụ thể lịch sử quan trọng đặc biệt khi Mạc Đăng Dung phế ngôi nhà Lê sơ là "bấy giờ thần dân trong nước phần đa theo Mạc Đăng Dung, mang lại đón vào kinh sư" (Đại Việt sử cam kết toàn thư, phiên bản bổ sung bởi nhà Lê–Trịnh sai biên soạn ở thế kỷ 17) hay "lúc này thần dân phần nhiều xu nhắm đến Đăng Dung, mọi ra đón về kinh đô" (Đại Việt thông sử của Lê Quý Đôn). Điều này cho biết thêm Mạc Đăng Dung ko chỉ tài năng thao lược mà lại sức hàng phục nhân trung khu của ông cũng lớn hơn nhiều trường hợp so với phản bội ứng của dân bọn chúng khi hồ Quý Ly giành căn nhà Trần. Đại bộ phận dân bọn chúng Bắc Hà, trong đó đặc biệt là dân thành Thăng Long cụ thể là bao gồm phản ứng hoàn toàn tích rất với cuộc thay đổi ngôi bởi vì ông tiến hành nên mới tất cả cuộc tiếp nhận trọng thị như ngòi bút của các sử thần đơn vị Lê-Trịnh đang thuật lại. Điều này không giống hẳn ý nghĩa sâu sắc cụm trường đoản cú "cướp ngôi" thường xuyên được dùng sau này bởi đầy đủ lực lượng chống Mạc. Những người dân ủng hộ chúng ta Lê nuốm quyền có thể phản đối cuộc đổi ngôi này tuy nhiên đại thành phần dân bọn chúng Bắc Hà (dân gớm lộ hay dân trung châu theo phong cách gọi của fan vùng Thanh–Nghệ) hoàn toàn có thể đã quá bi quan và tuyệt vọng với tình cảnh chính trị với xã hội Đại Việt trong khoảng thời gian gần 20 năm cuối thời Lê sơ. Vì thế đại bộ phận dân chúng Bắc Hà không có sự kháng đối đáng chú ý nào với cuộc cố gắng ngôi của Đăng Dung mặc dù trong lòng hoàn toàn có thể vẫn tiếc nuối một triều đại nhiều công tích do Lê Thái Tổ và Lê Thánh Tông góp công dựng nên. Tuy vậy việc phế quăng quật nhà Hậu Lê, triều đại đang để lại phần nhiều dấu ấn sâu đậm so với lịch sử dân tộc, vấn đề tự trói mình khi chạm chán sứ giả nhà Minh cùng xin cắt đất ước hòa, thừa nhận chức An nam đô thống ti sứ bởi nhà Minh ban mang lại (tức là trường đoản cú hạ thấp độc lập dân tộc, coi Đại Việt như một tỉnh của Trung Quốc), đã khiến ông đổi thay tâm điểm chỉ trích của các sử gia, tri thức nước ta qua những thời kỳ định kỳ sử.

Quan điểm phê phán Mạc Đăng Dung ở nước ta đã gồm sự chuyển đổi qua hầu hết giai đoạn lịch sử hào hùng khác nhau. Kể từ đầu thời bên Nguyễn cho tới thập kỷ đầu thế kỷ XXI, đầy đủ nhà nghiên cứu lịch sử vẻ vang và văn hóa như Nguyễn Văn Siêu, Lê Văn Hòe, Phạm Văn Sơn, è cổ Quốc Vượng, trần Khuê, trần Lâm Biền, Vũ Khiêu, Văn Tạo, Đinh xung khắc Thuân, Phan Đăng Nhật, trần Thị Vinh là đa số người đi đầu trong việc review lại vai trò lịch sử hào hùng của Mạc Đăng Dung theo hướng cởi mở khách quan hơn thời Lê-Trịnh... Qua những kết quả nghiên cứu vãn liên ngành vào các nghành như chủ yếu trị,kinh tế (như các hoạt động sản xuất, yêu thương mại), văn hóa truyền thống - tứ tưởng,văn học - nghệ thuật,giáo dục,tôn giáo - tín ngưỡng... đã cho thấy sự ra đời của phòng Mạc cùng những hành động chính trị - quân sự chiến lược của Mạc Thái Tổ (Mạc Đăng Dung) là tương xứng với toàn cảnh khách quan thời điểm bấy giờ, khi bên Hậu Lê sẽ suy sụp không còn trị nước được nữa.

Thân cố và giáo dục

Sử liệu Đại Việt thuộc địa phận nhà Mạc quản lý ở nạm kỷ 16 do những sử thần triều Mạc biên soạn hầu như thất lạc (có thể trong tiến độ chiến tranh khốc liệt Lê-Mạc) cùng không được lưu truyền về sau. Cũng rất có thể do thời hạn cầm quyền ngắn mới bao gồm 65 năm ở Thăng Long và lại đang tiếp tục bận trọng điểm nhiều đến sự việc chiến sự đương thời buộc phải nhà Mạc chưa chú trọng viết sử của triều đại mình. Khi bên Lê-Trịnh đánh bại nhà Mạc vào khoảng thời gian 1592, thì sử thần công ty Lê Trung Hưng cũng là những người biên soạn phần nhiều những dữ liệu lịch sử vẻ vang về thời Mạc như họ biết ngày nay. Những sách chủ yếu sử nước ta do phần đông sử thần trong phòng Lê-Trịnh (bao có cả Phạm Công Trứ và Lê Quý Đôn) biên soạn trong những thế kỷ 17 và núm kỷ 18 (như Đại Việt sử cam kết toàn thư bạn dạng bổ sung, Đại Việt thông sử) không ghi chép thực sự vừa đủ về sự nghiệp của Mạc Đăng Dung. Điều này cũng gần giống như như trường đúng theo sử liệu về Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Mạc Đăng Dung sinh giờ Ngọ, ngày 23 tháng 11 năm Quý Mão (tức ngày 22 mon 12 năm 1483) thời vua Lê Thánh Tông, người làng Cổ Trai, huyện Nghi Dương (nay là thị xã Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng). Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Việt thông sử: cố kỉnh tổ 7 đời của Mạc Đăng Dung là Mạc Đĩnh Chi, Lưỡng quốc Trạng nguyên thời Trần, quê ở thị trấn Chí Linh, Hải Dương, có tác dụng quan đến chức nhập ngoại Hành khiển Thượng thư môn hạ tả Bộc xạ kiêm Trung thư lệnh, Tri quân dân trọng sự, làm quan thanh liêm, nức tiếng lừng lẫy cả nước. Mạc Đĩnh bỏ ra sinh ra Mạc Dao có tác dụng quan tư hình đại phu, Mạc Dao sinh bốn nhỏ là Mạc Địch, Mạc Thoan, Mạc Thúy, Mạc Viễn, fan nào cũng có tài năng, sức lực. Nhà Minh xâm chiếm Đại Ngu, chúng ta Mạc toàn bộ đều theo công ty Minh, lấy quân hàng giặc, dâng địa đồ cho giặc, lại dẫn đường cho giặc, bắt được hồ Hán Thương ngơi nghỉ núi Cao Vọng. Công ty Minh phần lớn cho có tác dụng quan, phong tước.

Sau kia Mạc Thúy gặp mặt quân Minh dâng sớ xin nhập Đại ngớ ngẩn thành quận huyện của Trung Quốc. Mạc Thúy hiện ra Mạc Tung, dời mang đến huyện Thanh Hà. Khi ấy Lê Lợi đang đánh chiến thắng quân Minh, nghiêm trị ngụy quan (những quan lại người việt cộng tác cùng với quân Minh). Mạc Tung không dám ra có tác dụng quan, ẩn núp nơi buôn bản xóm. Mạc Tung hiện ra Mạc Bình, dời cho Nghi Dương, Mạc Bình xuất hiện Mạc Hịch, tía đời này phần lớn không hiển đạt. Mạc Hịch lấy thiếu nữ họ Đặng vào làng, sinh ra nhỏ trưởng là Mạc Đăng Dung, hai bé thứ thương hiệu Đốc với Quyết.

Mạc Đăng Dung thời trẻ bên nghèo, làm nghề tiến công cá, bự lên dưới thời vua Lê Uy Mục gồm tuyển võ sĩ, Đăng Dung dự thi môn tiến công vật, trúng Đô lực sĩ xuất thân, được sung vào đội túc vệ, giữ việc cầm dù theo xe pháo vua.

Theo sách của Viện Sử học Việt Nam, bọn họ đã cần sử dụng sách Công Dư tiệp ký, cuốn sách mang tính chất truyền kỳ chưa hẳn chính sử, để tóm lại rằng Mạc Đăng Dung là con cháu 7 đời của Mạc Đĩnh đưa ra mà Mạc Đĩnh đưa ra lại là cháu 5 đời của Trạng nguyên Mạc Hiển Tích thời Lý Nhân Tông (1086), có nghĩa là Mạc Đăng Dung là con cháu 11 đời của Mạc Hiển Tích.Gốc gác bọn họ Mạc tự Cơ chất Khiết - hậu huệ công ty Chu mặt Trung Quốc. Sau thời điểm nhà Chu mất, Cơ chất Khiết có tác dụng quan mang lại nhà Hán, được ban bọn họ Mạc cùng phong ở Trịnh ấp. Trong tương lai con con cháu di cư xuống phía nam giới rồi cho tới Đại Việt.

Một tích khác, theo sử gia vn Trần Quốc Vượng, người làm trong Viện Sử học Việt Nam, theo sách vẫn dẫn, Mạc Đăng Dung được coi là dòng dõi tín đồ tộc Đãn ở ven bờ biển từ Phúc con kiến (Trung Quốc) trở xuống, vẫn Việt hóa sinh hoạt phương Nam, bỏng đoán rằng tộc phả thực của họ Mạc còn chôn trong mộ và bọn họ Mạc là tín đồ Đãn man.Mạc Đăng Dung nhấn mình là nhỏ cháu Mạc Đĩnh bỏ ra chỉ là "thấy fan sang bắt quàng làm họ", những nghiên cứu và phân tích của giáo sư Vượng còn nhiều chủ kiến tranh cãi.

Sự nghiệp

Triều vua Lê Uy Mục

Năm 1504 vua triều Lê sơ Lê Hiến Tông chết, nhà vua được sử gia Vũ Quỳnh cho là bậc vua hiền, cầm lại cơ đồ, chẳng may chết sớm. Người con thứ lên thay, tức vua Lê Túc Tông cũng mất 1 năm sau đó, thọ 17 tuổi. Túc Tông mất, fan anh lên thay, tức vua Lê Uy Mục. Vua Uy Mục nghiện rượu, hoang dâm, ưng ý ra oai, để cho họ ngoại hoành hành, fan bấy giờ hotline là Quỷ vương, cơ đồ dùng Nhà Lê trở lại từ đây.

Mạc Đăng Dung là người có sức khỏe. Thời trẻ, ông công ty nghèo làm cho nghề đánh cá. Thời Lê Uy Mục tổ chức thi tuyển chọn dũng sĩ, Mạc Đăng Dung vẫn trúng Đô lực sĩ xuất thân (còn được hotline là Võ trạng nguyên), được sung vào đội quân Túc vệ cầm cố dù theo vua.Trong sản phẩm ngũ võ quan đơn vị Lê, theo sử gia Lê Quý Đôn, Mạc Đăng Dung trầm trồ là bạn thật thà tức thì thẳng. Năm 1508 trong tuổi 25, Mạc Đăng Dung được giao chức Đô lãnh đạo sứ vệ Thiên Vũ (trật chánh tam phẩm).

Thời bấy giờ, vua Uy Mục để cho họ ngoại lộng hành, lòng dân căm phẫn; lại nghi kị những quan, các tôn thất, không ít người dân tự lo đến thân mình, mong mỏi nổi loạn. Năm 1509, vua xua đuổi người tôn thất và công thần về xứ Thanh Hóa, viên tướng mạo Nguyễn Văn Lang mang quân tía phủ khởi binh sinh sống Tây Đô, giữ lại cửa biển cả Thần Phù. Bạn cháu của Lê Thánh Tông, Giản Tu công Lê Oanh bị bắt, trốn ra, chạy cho Thanh Hóa được Nguyễn Văn Lang phò lập làm minh chủ. Quân của Lê Oanh từ Thanh Hóa tiến ra Thăng Long, vua Uy Mục bị thua, uống dung dịch độc từ bỏ tử, Lê Oanh đăng vương tức vua Lê Tương Dực. Sử sách không chép gì về Mạc Đăng Dung trong thời hạn này

Triều vua Lê Tương Dực

Vua Tương Dực lên ngôi, ban hành giáo hóa, bình an hình phạt, tuy nhiên chơi bời vô độ, thi công liên miên, dân nghèo thất nghiệp, trộm chiếm nổi lên, các nơi dấy binh làm loạn, dẫn đến sự suy vong ở trong nhà Lê sơ.

Năm 1511 Đăng Dung được thăng làm Vũ Xuyên bá, bây chừ các thuật sĩ, bản lĩnh nói với vua rằng phương đông tất cả sắc khí thiên tử. Vua Lê Tương Dực không nên đại thần Nguyễn Văn Lang rước thuật sĩ ra Đồ Sơn, Hải Phòng, tức quê của Mạc Đăng Dung trấn yểm. Đăng Dung đi trong chuyến này mà không ai biết.

Thời gian này có năm gặp hạn hán, đói to, các cuộc nổi dậy chống lại triều đình như của è cổ Tuân, Nguyễn Nghiễm... Tiếp tục xảy ra, triều đình nên vất vả đánh dẹp. Năm 1516, nai lưng Cảo khởi nghĩa ngơi nghỉ Quỳnh Lâm, mang quân chỉ chiếm kinh thành. Đích thân vua Tương Dực cầm cố quân, vượt qua Trần Cảo, Cảo đề xuất chạy về Ngọc Sơn. Viên tướng tá Trịnh Duy Sản hồi đó có mâu thuẫn với bên vua, nay cần sử dụng mưu giết mổ vua Lê Tương Dực ở ô cửa Thái Học. Cùng năm đó, Trịnh Duy Sản cùng những huân cựu đại thần lập tín đồ con bắt đầu 14 tuổi của Cẩm Giang vương vãi Lê Sùng tên Lê Y lên ngôi tức vua Lê Chiêu Tông.

Triều vua Lê Chiêu Tông

Theo lời bàn của sử thần, thời vua Lê Chiêu Tông, phía bên ngoài giặc giã nổi lên, bên trong quyền thần chém làm thịt lẫn nhau, khiếp sư đẫm máu. Năm 1517 tín đồ hai quyền năng đương thời chúng ta Thủy Chú (Trịnh) và họ Tống sơn (Nguyễn) là Nguyễn Hoằng Dụvà Trịnh Tuyđánh lẫn nhau, Trịnh Tuy buộc phải chạy về Lôi Dương, Thanh Hóa. Một gia thế khác là nai lưng Chân lại tìm giải pháp đánh Nguyễn Hoằng Dụ, khiến Dụ đề xuất tìm cách về Thanh Hóa, từ ni chỉ có Trần Chân có tác dụng phụ chính trong triều. Mạc Đăng Dung khi ấy trấn thủ đánh Nam, trần Chân viết thư khuyên nhủ Đăng Dung chặn lại, Đăng Dung không nỡ. Nguyễn Hoằng Dụ viết tờ thư và bài xích thơ gửi cho Đăng Dung, Đăng Dung án binh bất động, Hoằng Dụ chạy thoát về Tống Sơn, Thanh Hóa.

Thời ấy có Cù tương khắc Xương, trằn Khắc Xương mượn đạo Thiên vũ, Thiên bồng hấp dẫn dân, Mạc Đăng Dung dâng sớ xin trị tội, lại hạch một vài viên quan mê tín tà thuyết. Công ty vua nghe theo, giết những người ấy. Thiệu quốc công Lê Quảng Độ mặt hàng phe nổi dậy Trần Cảo, Mạc Đăng Dung cũng dưng sớ khuyên bên vua đem chém bởi tội bất trung, vua cũng nghe theo. Từ đấy, nhà vua tin Mạc Đăng Dung là fan trung trực, càng thêm ân sủng.

Năm 1518, Mạc Đăng Dung được thăng làm cho Vũ Xuyên hầu, ra trấn thủ Hải Dương. Tại trên đây Đăng Dung tích lũy hương binh, chỉnh đốn quân ngũ, quân số ngày càng đông.

Sau khi đánh đuổi được hai gia thế Nguyễn Hoằng Dụ với Trịnh Tuy, quyền rứa của trần Chân ngày càng lớn. Mạc Đăng Dung cũng bắt buộc sợ, ngay tức khắc dạm hỏi phụ nữ Trần Chân cho nam nhi mình là Mạc Đăng Doanh. Bấy giờ, các đại thần bàn mưu với nhà vua, dụ trằn Chân vào cung, không đúng lực sĩ bắt, è Chân chạy đến cổng thành bị bạn giữ cửa bắt chém đi. Những thủ hạ của è cổ Chân là Nguyễn Kính, Nguyễn Áng, Hoàng Duy Nhạc mang quân tấn công kinh đô báo thù. Vua Chiêu Tông không chống nổi, vẫn đêm yêu cầu bỏ chạy sang dinh nhân tình Đề sinh hoạt Gia Lâm nhằm tránh.

Giúp vua Chiêu Tông đánh dẹp những thế lực kháng triều đình

Trịnh Tuy lúc này cầm 1 vạn binh, đóng góp ở xứ sơn Nam, nghe tin vua chạy ra ngoài, quân quân nhân tan vỡ cả. Quân của Nguyễn Kính, Nguyễn Áng tha hồ cướp bóc, ghê sư thành vị trí săn bắn, đánh cá. Chiêu Tông hotline Nguyễn Hoằng Dụ từ bây giờ đang ở Thanh Hóa ra tấn công Nguyễn Kính, nhưng mà Hoằng Dụ lần chần không đi. Lê Chiêu Tông bèn triệu Mạc Đăng Dung đang trấn thủ hải dương về cứu, rồi sai người đi dụ Nguyễn Kính, tuy vậy Nguyễn Kính lại càng hoành hành, đóng góp quân ko rút.

Mạc Đăng Dung từ thành phố hải dương về yết loài kiến vua, đóng góp thủy quân ở sông Nhị Hà, cho rằng chỗ bên vua ngơi nghỉ là Súc Ý con đường hơi, xin vua chuyển về dinh người tình Đề để tiện theo hầu. Lại sai đi dụ sản phẩm thủ hạ của trằn Chân, những người dân này nói bắt buộc giết đa số kẻ gièm pha trước kia, rồi đã hàng. Vua Chiêu Tông có tác dụng theo, tuy vậy họ mọi không hàng, mà càng rông rỡ ràng hoàng hoành, đóng góp quân ko rút. Đăng Dung lại xin công ty vua chuyển nơi ở, nhì viên quan liêu can ngăn, Đăng Dung đều cho người giết chết.

Theo sách Đại Việt thông sử, từ bây giờ Đăng Dung thấy triều đình rối loạn, nên nảy ý thứ khác. Ông mượn cầm của kẻ thù để giết thịt hết đại thần, chặt bè cánh của vua Lê Chiêu Tông. Bèn lập ra kế đi dụ quân địch, rồi mạo lời họ, nghiền triều đình giết bị tiêu diệt Đoan quận công Ngô Bính, thọ quận công Trịnh Hựu với Chử Khải.

Lúc này, Trịnh tuy và những tướng sinh sống Sơn Tây mưu lập bạn con của Tĩnh Tu công Lộc lên có tác dụng vua, sau nửa năm phế, lại lập Lê bởi vì lên. Vua Chiêu Tông lại mời Nguyễn Hoằng Dụ ra tấn công Trịnh Tuy, Nguyễn Áng, Nguyễn Kính ngơi nghỉ Sơn Tây, Hoằng Dụ rước quân ra với Đăng Dung đi đánh, quân Hoằng Dụ lose to, bị tiêu diệt rất nhiều, Hoằng Dụ lại lui quân về Thanh Hóa. Từ trên đây Mạc Đăng Dung thống lĩnh quân thủy bộ.

Tháng 7 năm 1519, Mạc Đăng Dung thống lĩnh các quân thủy cỗ vây Lê bởi vì ở từ bỏ Liêm, rồi phá đê chan nước vỡ vào quân Lê Do. Vị và Nguyễn Sư chạy cho Ninh Sơn, bị Đăng Dung bắt được, giải về giết chết. Trịnh Tuy vứt chạy về Thanh Hóa. Những tướng đánh Tây là Nguyễn Kính, Nguyễn Áng, Hoàng Duy Nhạc đa số xin mặt hàng Mạc Đăng Dung. Chiêu Tông phong Mạc Đăng Dung làm Minh quận công. Ông 1 mình nhân vắt quân dẹp loạn nhưng mà từ đó núm hết quyền bính, vua hồi gớm sư, việc thiên hạ trợ thời yên.

Năm 1520, Đăng Dung được vua sai có tác dụng Tiết chế những xứ thủy bộ chư dinh, đem Phạm Gia Mô làm Tán lý quân vụ. Năm sau, lại được phong làm cho Nhân quốc công, tiết chế những doanh quân thủy bộ 13 đạo, tháng 7 lại gia phong Đăng Dung làm Thái phó. Năm 1521, sau khoản thời gian đánh lui được Trịnh tuy vào Thanh Hóa, Mạc Đăng Dung gắng quyền quản lý triều thiết yếu Nhà Lê. Đăng Dung với quân tiến công lực lượng của trần Cung nghỉ ngơi Lạng Nguyên. Trằn Cung bại trận, quăng quật chạy vào châu Thất Nguyên.Mạc Đăng Dung điều quân tuần tiễu tróc nã nã cùng bắt được è cổ Cung, bị giải về khiếp thành giết thịt chết.

Xem thêm: Chủ Nghĩa Lưu Manh ” - Từ Điển Tiếng Việt Lưu Manh

Lúc này quyền nuốm của Mạc Đăng Dung khôn cùng lớn, kiểm soát cục bộ triều đình. Ông tạo dựng phe cánh gồm dâu gia Phạm Gia Mô có tác dụng Thượng thư bộ Lễ, em rể là Quỳnh khê hầu Vũ Hộ làm cho Hữu đô đốc trấn thủ đánh Tây; ngoài ra còn có những Thượng thư Trình Chí Sâm và Nguyễn Thì Ung ngả theo ông. Mạc Đăng Dung lại tiến vua một mỹ nhân, mang danh là bé gái, vào làm cung tần để dò la tin tức, lại sai em là Mạc Quyết giữ đội binh Túc vệ, nam nhi Đăng Doanh giữ điện Kim Quang.

Năm 1522, Lê Bá Hiếu nổi dậy chống triều đình làm việc vùng Đông Ngàn, Gia Lâm. Mạc Đăng Dung lại với quân đi tiến công dẹp được. Mạc Đăng Dung lập các công lớn, dẹp được nhiều lực lượng phòng đối triều đình nên quyền lực tối cao của ông càng lớn. Sử gia Lê Quý Đôn viết rằng: "công danh ngày càng thịnh, triều đình người nào cũng phục".

Khi đó Mạc Đăng Dung đi dạo thì lọng phượng giát vàng, đi thủy thì thuyền rồng dây kéo, ra vào cung cấm ko kiêng sợ hãi gì. Ông giết thị vệ Nguyễn Cấu, Đô lực sĩ Minh sơn bá Nguyễn Thọ với Đàm Cử vốn là những người trung thành cùng với Lê Chiêu Tông.

Vua Lê Chiêu Tông rời kinh sư, hiệu triệu trần thế hỏi tội Đăng Dung

Trước sự lớn mạnh của thế lực Mạc Đăng Dung, vua và những cựu thần công ty Lê không bằng lòng, nhưng lại bất lực. Nghe theo lời một số trong những cận thần trung thành, tối 27 mon 7 năm 1522, Chiêu Tông rời tởm thành chạy thanh lịch Sơn Tây hiệu triệu tứ phương hỏi tội Mạc Đăng Dung. Tức thì ngày hôm sau, Mạc Đăng Dung sai Hoàng Duy Nhạc lấy quân xua đuổi theo, trận đánh xảy ra, Hoàng Duy Nhạc tử trận. Trong trường hợp kinh thành trống vắng, vua không hề ở ghê sư, Mạc Đăng Dung vẫn bàn với các đại thần tạm thời lập Hoàng đệ Xuân (Lê Cung Hoàng) làm vua. Ngày 1 tháng 8 năm 1522, Đăng Dung và một số triều thần đơn vị Lê thuộc tôn Hoàng đệ Xuân lên ngôi Hoàng đế, thay đổi niên hiệu là Thống Nguyên năm thứ 1.

Chiêu Tông sai bạn triệu Vũ Hộ mang đến giúp, nhưng lại Vũ Hộ lại sở hữu 3000 quân ngả theo Mạc Đăng Dung. Bấy giờ, những xứ Tây, Nam, Bắc phần nhiều theo Lê Chiêu Tông. Mạc Đăng Dung chia những dinh thủy, cỗ đánh vào các xứ làm việc bến Đông Hà, Chiêu Tông không nên Lại Thúc Mậu, Nguyễn Dư Hoan, Nguyễn Định, Đàm xung khắc Nhượng dàn trận kháng giữ và thế cự, bị Đăng Dung tiến công bại.Trịnh mặc dù từ Thanh Hóa ra cứu Lê Chiêu Tông. Nghe lời gièm pha, Tuy có xa giá bán chạy vào Thanh Hóa, không link với các tướng quanh gớm thành vẫn giúp Chiêu Tông, cho nên vì thế lực lượng ủng hộ Chiêu Tông không ít người dân giải tán.

Bấy giờ, vào một nước bao gồm hai vua, vua Lê Chiêu Tông sống Thanh Hóa đại diện cho lực lượng cựu thần đơn vị Lê vì Trịnh Tuy đứng đầu và Lê Cung Hoàng ngự tại dinh người thương Đề, mọi bài toán do Mạc Đăng Dung bố trí và đối phó. Sau khi lũ áp một số trong những lực lượng nổi dậy, quyền lực Mạc Đăng Dung vô cùng mạnh khỏe mẽ, điều hành và kiểm soát và làm chủ vùng ghê Bắc, quan lại lại với quân dân mang đến quy phục ngày 1 đông.

Năm 1523, Mạc Đăng Dung không nên em là Mạc Quyết thuộc Vũ Hộ và Vũ Như Quế sở hữu quân tấn công Lê Chiêu Tông cùng Trịnh Tuy sinh hoạt Thanh Hóa. Thuộc lúc, ông nhân danh vua mới Lê Cung Hoàng tuyên cha phế truất Chiêu Tông có tác dụng Đà Dương vương. Năm 1524, Mạc Đăng Dung ráng chức Bình Chương quân quốc trọng sự, Thái phó, tước đoạt Nhân quốc công. Mon 10 năm 1525, Mạc Đăng Dung tiến tấn công Trịnh Tuy làm việc đầu mối cung cấp Thanh Hóa. Trịnh tuy thất cố kỉnh rồi qua đời, Chiêu Tông bị bắt giải về gớm sư. Tiếp đến Mạc Đăng Dung liên tiếp đánh dẹp các lực lượng trung thành với chủ với Lê Chiêu Tông do những tướng Giang Văn Dụ, Hà Phi chuẩn chỉnh đứng đầu. Ông phá hủy các tướng kháng đối.

Các lực lượng kháng đối rất nhiều bị dẹp, mọi quyền lực đều ở trong về Mạc Đăng Dung. Mạc Đăng Dung lui về Cổ Trai cơ mà vẫn chế ngự triều chính. Ngày 18 mon 12 năm 1526, Mạc Đăng Dung không đúng Phạm Kim Bảng kín giết Chiêu Tông tại phần bị giam lỏng là phường Đông Hà

Lên ngôi vua, ra đời Nhà Mạc

Tháng 4 năm 1527, Lê Cung Hoàng sai đình thần cầm cố cờ tiết mang kim sách, áo mão thêu dragon đen, đai dát ngọc, kiệu tía, quạt vẽ, lọng tía mang lại Cổ Trai, tấn phong Mạc Đăng Dung làm cho An Hưng vương, gia thêm cửu tích. Tháng 6 năm 1527, Mạc Đăng Dung từ Cổ Trai quay lại kinh đô nghiền Lê Cung Hoàng nhịn nhường ngôi. Sử gia Lê Quý Đôn chép: “lúc này thần dân phần nhiều xu nhắm tới Đăng Dung, số đông ra đón về tởm đô”.

Ngày 15 mon 6 năm 1527 Đông những Đại học sĩ Nguyễn Văn Thái soạn tờ chiếu, câu chữ như sau:

"Nghĩ Thái Tổ ta, quá thời giải pháp mệnh, đã có được thiên hạ, những vua truyền nhau, nối giữ lại cơ đồ, là vì mệnh trời lòng fan cùng hợp, cùng ứng phải mới được thế. Cuối đời Hồng Thuận, chạm chán nhiều tai hoạ, è Cảo đầu têu tạo mầm loàn ly, Trịnh Tuy giả dối lập kế bội nghịch nghịch. Lòng bạn đã lìa, mệnh trời không giúp. Khi đó thiên hạ đang không phải là ở trong phòng ta. Ta không có đức, lạm duy trì ngôi trời, việc gánh vác ko kham nổi. Mệnh trời lòng fan đều theo về người có đức. Xét Thái sư An Hưng vương vãi Mạc Đăng Dung bên ngươi, thiên bẩm thông minh, sáng sủa suốt, tài giỏi lược văn võ. Bên phía ngoài đánh dẹp tư phương, các nơi số đông phục tùng; phía bên trong coi sóc trăm quan, mọi vấn đề đều xuất sắc đẹp. Công to đức lớn, trời cho tất cả những người theo. Ni ta để ý đến lẽ phải, bắt buộc nhường ngôi cho. Hãy cụ sửa đức lớn, giữ mãi mệnh trời nhằm ức triệu dân lành được lặng vui. ước ao kính theo đó."

Lúc bấy giờ không hề ít quan lại tử tiết để phản đối công ty Mạc giết vua cướp ngôi, từ kia thổi bùng lên ngọn lửa tranh đấu "phù Lê khử Mạc". Bấy giờ triều thần có Lại bộ Thượng thư Đông các Đại học tập sĩ Vũ Duệ, Lại cỗ Thượng thư Ngô Hoán, Thị tủ sách Hàn lâm Nguyễn Mẫn Đốc, quan tiền Đô ngự sử là Nguyễn Văn Vận, quan liêu Hàn lâm hiệu lý là Nguyễn Thái Bạt, quan lại Lễ cỗ Thượng thư là Lê Tuấn Mậu, quan tiền Lại bộ Thượng thư là Đàm Thận Huy, quan lại Tham chủ yếu sứ là Nguyễn Duy Tường, quan tiền Quan ngay cạnh sứ là Nguyễn từ bỏ Cường, tước đoạt Bình hồ bá là Nghiêm Bá Ký, quan lại Đô ngự sử là Lại Kim Bảng, Hộ bộ Thượng thư Nguyễn Thiệu Tri, quan lại Phó Đô ngự sử là Nguyễn Hữu Nghiêm, quan lại Lễ cỗ tả Thị lang là Lê Vô Cương những là fan khoa giáp; có tín đồ thì khởi binh phù Lê lose và bị giết, có bạn thì theo vua Lê không kịp, dancing xuống sông mà chết, fan thì xoay đầu về Lam sơn bái lạy rồi tự tử. Sau này, khi dẹp xong nhà Mạc, bên Lê được trung hưng lại, vua Lê Huyền Tông với triều đình luận bàn công lao, truy hỏi phong tước phúc thần cho 13 vị trung thần máu nghĩa vị nước quyết tử này, trong các số đó xếp ông Vũ Duệ đứng đầu trong những 13 người

Mạc Đăng Dung lên ngôi, có nghĩa là vua Mạc Thái Tổ, thỏa thuận lập ra nhà Mạc. Công ty Lê truyền được 100 năm đến đây kết thúc, tuy vậy công đức vua Lê Thái Tổ cùng vua Lê Thánh Tông tạo nên nhiều bạn vẫn luôn ghi nhớ nhà Lê, vì thế dù Mạc Đăng Dung bao gồm cướp được ngôi cũng không được bền bền. Chẳng bao lâu, khắp khu vực nổi lên những đội quân "phù Lê khử Mạc" muốn tiêu diệt Mạc Đăng Dung để khôi phục nhà Lê.

Thành lập công ty Mạc

Chính trị - khiếp tế

Ngày 15 mon 6 năm 1527, Mạc Đăng Dung xưng Hoàng đế, ban lệnh đại xá thiên hạ, đổi niên hiệu là năm Minh Đức sản phẩm công nghệ nhất; phế truất truất vua Cung Hoàng làm Cung vương, giam cùng Thái hậu. Vài mon sau Mạc Đăng Dung ép cả hai yêu cầu tự tử, khi chết rồi Đăng Dung sai bạn mang xác phơi ở quán Bắc Sứ, sau mang chôn sinh hoạt lăng.

Vào mon 6, Đăng Dung vào gớm thành, ngự nơi chính điện, tế trời ở đàn Nam giao, dựng tôn miếu, lấy thành phố hải dương làm Dương Kinh, lập cung điện ở Cổ Trai; truy tôn miếu hiệu, xây đắp mộ phần cho tiên sư cha họ Mạc. Lập đàn ông là Mạc Đăng Doanh có tác dụng Thái tử, phong em trai là Quyết làm Tín vương, truy vấn phong em trai là Đốc làm cho Từ vương, 3 em gái hầu hết phong công chúa, rước ngày sinh nhật của bản thân làm ngày Càn Ninh khánh tiết. Đăng Dung dựng thêm một ngôi điện nhằm ở, call là năng lượng điện Phúc Huy, trên phía tây điện Hưng Quốc sống Dương Kinh, phong mang đến một fan tôn thất họ Mạc có tác dụng Tĩnh quốc công, trung quan lại Nguyễn thế Ân làm cho Ly quốc công để giúp rập.

Lúc này thần dân thất vọng, toàn nước hoang mang, Đăng Dung hại lòng bạn nhớ vua cũ, để lại sinh biến, đề xuất phải tuân giữ pháp độ ở trong phòng Lê, không dám thay đổi, đậy dụ thần dân, trấn áp lòng người, bít bịt đôi mắt tai họ. Lại lập kế tìm bé cháu những nhà thế tối ưu thần, những người ấy đa số chạy vào rừng núi, phần ẩn náu không chịu ra, kẻ tụ tập làm cướp, kẻ ra nước ngoài làm quan.

Năm 1528, Mạc Đăng Dung ao ước đổi tiền làm chủ yếu lệnh mới, bèn không đúng đúc chi phí Thông Bảo theo cách đúc tiền cũ, nhưng phần lớn không thành. Sau lại đúc các loại tiền con gián pha kẽm cùng sắt phát hành các xứ trong nước nhằm thông dụng. Mang Nguyễn Quốc Hiến làm Phò mã Đô úy Thái bảo Lâm quốc công, ban cho họ Mạc; Mạc Quốc Trinh làm cho Thái sư Lâm quốc công, Mạc Đình Khoa làm cho Tả đô đốc Khiêm quận công, thiếu bảo Thông quận công Nguyễn Thì Ung, Lai quận công nai lưng Phỉ, Thuần Khê hầu khuất Quỳnh Cửu... Tất cả 56 người đều được thăng trật, ban tước gồm thứ bậc không giống nhau.

Tháng 10, 1528, Đăng Dung mang lại là sau khoản thời gian bình yên, cơ chế dần dần dần lỏng lẻo, ý muốn đổi thay chấn chỉnh lại, liền không nên bề tôi là Nguyễn Quốc Hiến bàn định binh chế, điền chế, lộc chế cùng đặt bốn vệ Hưng quốc, Chiêu vũ, Cảm y, Kim ngô, năm phủ, những vệ sở trong ngoài, các ty sở thuộc, hiệu ty, tên quan và số lại viên, số người, số lính của các nha môn, phỏng theo quan tiền chế triều trước. Mang quân trấn giữ lại xứ hải dương cho chịu ảnh hưởng vào vệ Hưng quốc, quân trấn giữ xứ đánh Nam chịu ràng buộc vào vệ Chiêu vũ, quân trấn xứ tô Tây chịu ảnh hưởng vào vệ Cẩm y, quân trấn xứ kinh Bắc chịu ảnh hưởng vào vệ Kim ngô. Phân chia các ty, từng ty để 1 viên chỉ huy sứ, 1 viên chỉ đạo đồng tri, 1 viên chỉ đạo thiêm sự, 10 viên Trung hiệu, 1100 Trung sĩ, tạo thành 22 phiên nhằm túc trực. Nếu bao gồm công lao thì bổ thăng quan tiến chức Thiên hộ, Thống chế, quản lí lĩnh, Trung úy. Mỗi vệ đặt 1 viên Thư ký, cần sử dụng hạng cam kết lục xuất thân lúc trước, như thể bổ những chức thủ lĩnh mục dân. Còn các Trung sĩ thì theo lệ phân tách phiên, mỗi phiên thành 5 giáp, mỗi ngay cạnh đặt một viên sát thủ, quan bản ty lựa chọn lấy hạng tầm trung hiệu tín đồ nào đích đáng thì làm phiên bản đưa lên nhằm thăng bổ. Đăng Dung lại mở khoa thi tuyển nhân, mang Đỗ Tông với 27 fan trúng tuyển.

Mùa đông năm 1529, Mạc Đăng Dung đã làm cho vua được 3 năm, từ thấy mình tuổi già, bèn truyền ngôi cho nhỏ trưởng Đăng Doanh, từ bỏ xưng là Thái thượng hoàng, ra ở điện Trường Quang, coi nghề tấn công cá là thú nghêu du từ bỏ lạc. Theo sử gia Lê Quý Đôn, Đăng Dung về Cổ Trai sống là để trấn giữ nơi căn bản, làm ngoại viện cho nhỏ nhưng vẫn quyết định những việc trọng đại. Đăng Doanh lên làm Hoàng đế, dựng hoàng cung nguy nga cho phụ vương ở, từng tháng vào trong ngày 8, 22 dẫn bá quan tới triều yết.

Năm 1530, con cháu ngoại họ Lê thương hiệu Lê Ý khởi binh ngơi nghỉ Thanh Hóa cản lại họ Mạc, quân số vài vạn người, Mạc Đăng Dung từ bỏ thân nuốm vài vạn quân thủy cỗ giao chiến với Lê Ý ngơi nghỉ sông Mã, quân Đăng Dung thường đại bại luôn, đành dẫn quân về, nhằm Mạc Quốc Trinh sống lại kháng giữ. Kế tiếp Mạc Đăng Doanh từ ghê sư dẫn quân vào, giao chiến cùng với Lê Ý, lại bị tấn công bại, dẫn quân trở về. Sau số đông chiến thắng, Lê Ý nhà quan, quân không nhiều lương hết, đội hình rời rạc, Mạc Quốc Trinh nghe tin báo ngay thức thì dẫn quân giỏi nhất tập kích, bắt sống Lê Ý về tởm sư sai chiến mã xé xác.

Lê Ý thua thảm nhưng thổ tù các nơi vẫn không qui phục bên Mạc, Nguyễn Kim đóng ở Ai Lao, bạn bè Trịnh Ngung, Trịnh Ngang chiếm phần cứ xứ Thái Nguyên; Vũ Văn Uyên chiếm xứ Tuyên Quang, những tướng này các danh nghĩa phục quốc. Suốt một dải ven núi những xứ Thanh, Nghệ, Tuyên, Hưng đều không theo họ Mạc.

Năm 1531, viên Bích Khê hầu Lê Công Uyên, người huyện Lôi Dương, con cháu của công thần thời vua Lê Thái Tổ là Lê Văn Linh, khởi binh tấn công vào cửa ngõ Chu Tước, bị thua yêu cầu chạy vào Thanh Hóa. Đăng Dung phân phát binh diệt trừ, Lê Công Uyên bị giết, xứ Thanh Hóa, tỉnh nghệ an binh hỏa liên miên, quần chúng. # lưu tán, vườn cửa ruộng quăng quật hoang.

Đến năm sau, lại mở khoa thi, mang đỗ Nguyễn Thiến, Bùi Vinh, Ngô đánh Khoái... Tổng cộng 27 người tất cả. Năm 1535 mở khoa thi, mang đỗ Nguyễn Bỉnh Khiêm tổng cộng 32 người. Năm 1538 mở khoa thi, rước đỗ sát Hải tổng cộng 36 người.

Ra lệnh cấm người những xứ trong, không tính không được ráng giáo mác cùng dao nhọn, can qua, cùng đầy đủ binh khí khác hoành hành trê tuyến phố đi. Ai vi phạm thì được cho phép ty bắt giữ. Trường đoản cú đấy, người mua sắm và kẻ đi đường phần đa đi tay không, đêm hôm không còn trộm cướp, trâu bò thả chăn chưa hẳn đem về, chỉ cần mỗi mon xem lại một lần, gồm khi sinh đẻ cũng đắn đo được là gia súc nhà mình. Trong vòng vài năm, tín đồ đi hàng không nhặt của rơi, cổng ngoài chưa hẳn đóng, được mùa liên tiếp, vào cõi trợ thì yên.

Ở Ai Lao, nhỏ nhà mẫu dõi công thần Nguyễn Đức Trung tự thời vua Lê Thái Tổ là An Thành hầu Nguyễn Kim, con của Nguyễn Hoằng Dụ và con cháu của Nguyễn Văn Lang lập cháu của Lê Thánh Tông tên Lê Ninh lên có tác dụng minh chủ. Nguyễn Kim dẫn quân về Thanh Hóa, Đăng Dung sở hữu quân mang đến đánh, bị thua thảm to. Đến năm 1540 Mạc Đăng Doanh chết, Đăng Dung quay trở lại Thăng Long, dựng con cháu nội là Phúc Hải lên nối ngôi.

Ngoại giao với nhà Minh

Việc giảm đất lần sản phẩm công nghệ nhất

Sau lúc lên ngôi được 1 năm, tức năm 1528, Mạc Đăng Dung sai tín đồ sang Yên khiếp báo với nhà Minh với câu chữ là bé cháu bọn họ Lê không hề ai vượt tự nữa, dặn mang đến đại thần bọn họ Mạc trợ thì trông coi vấn đề nước, ách thống trị dân chúng. Vua Minh ko tin, sai bạn dò la tin tức, ngầm lập bé cháu bọn họ Lê lên. Mạc Đăng Dung sai người trả lời bằng lời lẽ văn hoa, đem những vàng bạc đãi đút lót. Đến khi sứ giả đơn vị Minh về, mật tâu với vua Minh là bé cháu nhà Lê vẫn hết, vẫn ủy thác mang đến họ Mạc, người trong nước phần nhiều theo phục cả. Vua Minh mắng sứ giả, Đăng Dung sợ hãi vua Minh hỏi tội ngay thức thì lập mưu giảm đất dâng quần chúng hai châu Quy, Thuận và hai tượng bạn bằng vàng, bạc bẽo cùng châu bảo bối lạ. Vua Minh nhận, tự đó bắc nam thông hiếu đi lại. (Cần đối chiếu nhiều mối cung cấp sử liệu để xác định tính phù hợp lý, thay vị chép y theo Toàn Thư)

Về bài toán cắt khu đất lần thứ hai

Năm 1529, bề tôi cũ của triều Lê là Trịnh Ngung, Trịnh Ngang sang công ty Minh tố cáo với bên Minh vấn đề họ Mạc. Mạc Đăng Dung đem những vàng bạc bẽo đút lót nhằm phá; bài toán không thành, hai bạn bè chết ngơi nghỉ Trung Quốc. Năm 1533, An Thành hầu Nguyễn Kim lập vua Lê Trang Tông ở Ai Lao, không đúng Trịnh Duy Liêu vượt hải dương sang đơn vị Minh, Duy Liêu tâu rằng, Mạc Đăng Dung tiếm loạn, chỉ chiếm kinh thành phòng trở lối đi nên từ rất lâu bỏ câu hỏi cống. Vua Minh giỏi tin, bèn sai Hàm Ninh hầu chiên Loan làm cho Tổng đốc quân vụ, Binh cỗ Thượng thư Mao Bá Ôn làm cho Tham tán quân vụ đem quân sang đóng gần cửa Nam quan tiền rồi truyền hịch đi các nơi, hễ ai bắt được thân phụ con Mạc Đăng Dung thì thưởng mang đến quan tước cùng hai vạn bạc. Lại sai fan đưa thư sang cho Mạc Đăng Dung bảo đề xuất đưa sổ ruộng đất nhân dân sang nộp và chịu tội, thì được tha mang đến khỏi chết. Năm 1536, Nguyễn Kim lại không đúng Trịnh Viên sang đơn vị Minh tâu trình. Năm 1538, triều Mạc không đúng Nguyễn Văn Thái sang nhà Minh dưng biểu xin hàng và xin được phân xử.

Theo trần Trọng Kim trong sách vn sử lược: câu hỏi định sang đánh họ Mạc chưa phải là vua công ty Minh gồm vị gì chúng ta Lê, nhưng chẳng qua vẫn muốn nhân thời gian nước Nam có biến, rước cớ cơ mà sang làm cho sự chiếm giữ như khi trước sang tiến công họ hồ nước vậy. Ta phải ghi nhận rằng phàm những vấn đề nước nọ tiếp xúc với nước cơ thì hay là bạn ta mượn giờ đồng hồ "vị nghĩa" nhưng mà làm những câu hỏi "vị lợi" nhưng thôi.

Năm 1540, Mạc Đăng Doanh chết, Mạc Đăng Dung lập cháu Phúc Hải lên nối ngôi. Mùa đông, tháng 11, Mạc Đăng Dung cùng với con cháu là đương đại và bề tôi là Nguyễn Như Quế, Đỗ Chế Khanh, Đặng Văn Tri, Lê Thuyên, Nguyễn Tổng, tô Văn Tốc, Nguyễn ghê Tế, Dương Duy Nhất, Bùi Trí Vĩnh, qua Trấn nam Quan, mọi cá nhân đều núm thước, buộc dây sống cổ, đi chân chưa tới phủ phục trước mạc lấp của quân Minh quỳ gối, cúi đầu dưng tờ biểu đầu hàng, nộp hết sổ sách về đất đai, quân dân cùng quan chức toàn nước để chờ phân xử, dâng các động tê Phù, Kim Lặc, Cổ Sâm, Liễu Cát, An Lương, La Phù của châu Vĩnh An trấn lặng Quảng, xin cho nội trực thuộc vào Khâm Châu. Lại xin ban bao gồm sóc, mang lại ấn chương, để kính cẩn coi giữ việc nước và ngóng lệnh thay đổi hay quyết định khác. Lại sai lộng lẫy và Nguyễn Văn Thái, hứa hẹn Tam Tỉnh mang biểu đầu sản phẩm sang im Kinh.

Tướng nhà Minh bèn xin cùng với vua Minh ban đến lịch, mang lại ấn chương với bảo ông giữ cảnh giác để quyết định sau. Năm 1541, nhà Minh phong làm cho An nam đô thống ty sứ, cho ấn bạc, vẫn cho thế tập. Còn 13 lộ cứ để tên cũ, số đông lập bao phủ ty, đặt các chức như Tuyên phủ, Đồng tri, Phó sứ và Thiêm sự, cho chức Đô thống sứ được cai quản, tinh chỉnh và yêu cầu triều cống.

Qua Đời

Sau khi lên biên giới để cắt đất trở về, ngày 22 mon 8 năm 1541, Thái Tổ Mạc Đăng Dung băng hà. Trước khi mất ông bao gồm để lại di chúc không làm bọn chay thờ Phật cùng khuyên Mạc Phúc Hải phải lập cập về kinh sư nhằm trấn an nhân trung ương và làng tắc là trọng.