Khởi nghĩa phan bá vành

     

Phan Bá Vành là ai? Cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành đã diễn ra như nắm nào? lý do cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành lại thất bại? tất cả sẽ được chúng tôi giải đáp qua nội dung bài viết dưới đây.

Bạn đang xem: Khởi nghĩa phan bá vành

Bảng tóm tắt thông tin Phan Bá Vành


Tên đầy đủ

Phan Bá Vành hay Phan Bá Vinh (潘伯鑅)

Năm sinh - năm mất

1790 - 12 tháng 3 năm 1827

Dân tộc

Kinh

Triều đại

Nhà Nguyễn, vua Minh Mạng.

Nơi sinh

Làng Minh Giám, buôn bản Vũ Bình, thị xã Kiến Xương, thức giấc Thái Bình.

Nơi mất

Trên đường bị dẫn giải về khiếp thành Huế.

Nổi tiếng với

Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân cản lại triều đình đơn vị Nguyễn.

Nguyên nhân mẫu chết

Cắn lưỡi trường đoản cú sát.

Gia đình

Cha mẹ

Mai Thị Vẻ (mẹ).

Anh chị em

Phan Thanh Cầu, Phan Cầm, Phan Thị Bầu.

Hồ sơ Media

Hồ sơ Wikipedia

https://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Bá_Vành


Phan Bá Vành (1790 - 1827) là lãnh tụ cuộc khởi nghĩa cuộc khởi nghĩa nông dân ở quanh vùng Thái Bình, Hải Phòng, thành phố hải dương chống lại đơn vị Nguyễn. Cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành diễn ra từ năm 1821 mang lại năm 1827 với bài bản lớn, hàng chục ngàn người tham gia.
*
Chân dung Phan Bá Vành trong một bộ phim truyền hình hoạt hình lịch sử

Với slogan “lấy của người giàu phân chia cho dân nghèo”, Phan Bá Vành sẽ giành được sự ủng hộ to béo từ nhân dân. Nhân dân nhiều nơi vẫn lưu truyền câu ca dao cho biết thêm tình cảm của họ đối với nghĩa quân như sau:
Phan Bá Vành có sức mạnh phi thường, tài ném lao điệu nghệ lại rất xuất sắc thu phục lòng dân, tướng tá sĩ. Ông đang chiêu mộ thành công nhiều tướng mạo tài đơn vị Tây Sơn, danh sĩ thời Hậu Lê như Chiêu Liễn, Nguyễn Hạnh,...
Dưới sự lãnh đạo của Phan Bá Vành, cuộc khởi nghĩa đã giành được nhiều thắng lợi quan trọng. Tại trận chiến ở cửa Trà Lý, quân khởi nghĩa giành được chiến thắng, giết mổ được phò mã vua Minh Mạng là Lê Mậu Cúc.
Quân triều đình các lần thua kém to, Thống chế Trương Phúc Đặng bị miễn nhiệm rồi từ sát. Tuy nhiên, Phan Bá Vành đã không thể chỉ huy cuộc khởi nghĩa đi đến chiến thắng cuối cùng.
Vào năm 1827, quân nhóm triều đình bên Nguyễn triệu tập lực lượng bầy áp cuộc khởi nghĩa. Nghĩa binh mất dần những vùng đã chiếm đóng và buộc phải lui quân về thay thủ địa thế căn cứ Trà Lũ. Quân triều đình đã vây hãm và tiến công địa thế căn cứ Trà Lũ. Nghĩa quân thất bại trận, Phan Bá Vành bị tóm gọn sống với tự sát.
Một số nhà sử học đã mang đến rằng ra quyết định lui về cố gắng thủ căn cứ Trà đồng chí là nguyên nhân chính dẫn đến lose của cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành.
Phan Bá Vành sinh vào năm 1790, vào một gia đình nghèo sinh sống làng Minh Giám, xã Vũ Bình, thị xã Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Gia đình của ông vừa đông con vừa buộc phải chịu cảnh mồ côi cha từ nhỏ. Vì vậy, ông yêu cầu làm thuê với cày mướn mang lại địa công ty để mưu sinh. Tóm lại, Phan Bá Vành xuất thân từ tầng lớp nông dân nghèo, không tồn tại địa vị trong buôn bản hội.
Tuy nhiên, ông lại sở hữu được sức khỏe rất tốt, tốt võ nghệ cùng tài ném lao chuẩn xác từ khoảng cách 100 bộ. Ngoại trừ ra, Phan Bá Vành danh tiếng nghĩa hiệp, thường trợ giúp người dân vào vùng.
Phan Bá Vành mang tên tục là ba Vành do ông là bạn con thứ tía trong gia đình. Loại họ Phan Bá Vành có ông tổ chúng ta xa là Ngô Kinh và Ngô Từ. Vào đó, Ngô trường đoản cú là khai quốc công thần bên dưới triều vua Lê Thái Tổ. Tuy nhiên, dòng họ của Phan Bá Vành đang sa sút, bắt buộc đổi sang họ Phan.
Triều đình nhà Nguyễn áp dụng cơ chế tô thuế, lao dịch nặng nề, cần sử dụng của cải chế tạo cung điện, thành quách, không quan tâm đê điều. Vì chưng vậy, vụ mùa thất bát khiến cho nông dân đói khổ.Bọn địa chủ, hào lý trắng trợn giật đoạt ruộng đất của dân, quan liêu lại tham nhũng.Thiên tai, bệnh dịch lây lan xảy ra khiến dân bọn chúng vô thuộc khổ sở.Năm 1821, nàn đói xảy ra ở tỉnh giấc Thái Bình, Phan Bá Vành đã tự xưng có tác dụng vua, lôi kéo nhân dân khởi nghĩa.
Nguyễn Hạnh giữ lại chức hữu tướng tá quân. Ông từng là tướng mạo lĩnh bên dưới triều Tây Sơn. Khi công ty Nguyễn cụ quyền, Nguyễn Hạnh bị truy vấn nã, cần trốn sang trọng Trung Quốc. Bên dưới thời Minh Mạng, tướng Nguyễn Hạnh về nước cùng bố Vành khởi nghĩa.Vũ Đức cát từng giữ công tác thủ ngự ba - Lạt nhưng đã biết thành triều đình cách chức.Chiêu Liễn được giữ dùng cho quân sư của cuộc khởi nghĩa. Chiêu Liễn là sĩ phu, con của Bạch thắng Hầu dưới triều Lê.Ba Hùm thủ lĩnh người Mường sở hữu theo 3000 quân và thiện xạ dấn mình vào nghĩa quân.Hai Đáng được tin tưởng giao dịch vụ Trưởng tả quân, lãnh đạo căn cứ Đường Nhất. Bà xã Hai Đáng là Vũ Thị Hinh cũng tham gia khởi nghĩa cùng với chồng.Phan Khánh từng duy trì chức đội trưởng quân doanh bên dưới triều vua Gia Long. Sau này, ông tham gia nghĩa quân cùng được giao lãnh đạo đồn Trà Đông.Ba Hầm là nhỏ của tiên chỉ Nguyễn Huy Đồng. Chính vì cha của ông bị triều đình bắt giam nên đưa ra quyết định theo nghĩa quân khởi nghĩa.Ngoài ra, hàng chục ngàn nông dân cùng với phần đông tầng lớp danh sĩ đã dấn mình vào lực lượng nghĩa quân.
Thống chế Trương Phúc Đặng.Tham hiệp Thanh Hóa Nguyễn Công Trứ.Phò mã trấn thủ Sơn nam Lê Mậu Cúc.Tiền phong đô thống chế Trương Văn Minh.Quản cơ Vũ Văn Bảo.Quản cơ Trương Văn Tín.Phó tướng tá Ngô Văn Vĩnh thống lĩnh 2 vệ quân ghê thành Huế, vệ quân Thần Sách sinh hoạt Nghệ An.Quân đội triều đình sống Bắc Thành (ngày ni là Hà Nội), Thanh Hóa, Nghệ An, 18 chiến thuyền, 200 thuyền, 4 thớt voi với một bộ phận vệ quân ghê thành Huế.
Vào năm 1821, Phan Bá Vành lôi kéo nông dân nghèo khổ vùng Sơn nam giới Hạ (nay nằm trong Nam Định, Thái Bình) khởi nghĩa cản lại triều đình công ty Nguyễn. Ban đầu, 5000 tín đồ đã tham gia nghĩa quân, căn cứ đặt ở thôn Phú Nhai, làng mạc Trà Lũ.
Sau đó, quân nổi dậy ở những tỉnh sát bên như thủ lĩnh tía Hùm đã kéo đến gia nhập nghĩa quân. Quy trình 1824 đến 1825, nạn đói diễn ra khiến nàn dân gia nhập đội quân Phan Bá Vành càng ngày đông. Thời điểm này, quân của Phan Bá Vành đã lên đến mức hàng vạn người.
Hoạt cồn của nghĩa quân mở rộng khắp những tỉnh Thái Bình, phái mạnh Định, Hải Dương, Quảng Yên. Nhiều thủ lĩnh khét tiếng như hai Đáng, Vũ Đức Cát, Nguyễn Hạnh,... Vẫn gia nhập khiến cho lực lượng nghĩa quân ngày càng phệ mạnh.
Đến tháng 2 năm 1826, Phan Bá Vành chỉ huy nghĩa quân kéo đến tiến tấn công đồn Trà Lý với đồn lấn Hải với giành được thắng lợi. Thủ ngự sứ Đặng Đình Liễu và Nguyễn Trung Diễn gần như bị nghĩa quân giết thịt chết.
Thừa thắng, nghĩa quân liên tục tiến đánh những vùng lân cận Chân Ninh, con kiến Xương,...Quan trấn thủ Sơn nam giới là Lê Mậu Cúc có quân đến hủy diệt nghĩa quân.

Xem thêm: Lịch Sử Đế Chế La Mã Bây Giờ Là Nước Nào, La Mã Bây Giờ Là Nước Nào


Quân sư Vũ Đức cát bày mưu đặt phục binh. Ở hễ Tiên, quân đội triều đình cùng nghĩa quân giao chiến ác liệt. Cuối cùng, Lê Mậu Cúc với quản cơ Nguyễn Văn Đĩnh phần đa tử trận, quân triều đình đại bại nên bỏ lại thuyền bè.
Vua Minh Mạng xuất xắc tin siêu tức giận. Vua vẫn lệnh cho thống chế Trương Phúc Đặng có quân đánh dẹp. Tại Giao Thủy, Vũ Đức cat đi vận chuyển nhân dân khởi nghĩa gặp phải phục binh của Trương Phúc Đặng với tử trận.
Trước ráng tiến công mạnh mẽ của quân đội triều đình, nghĩa quân phải tạm lui binh về vùng Quảng Yên. Thời gian này, nghĩa binh vẫn tiếp tục vận động mạnh nghỉ ngơi Vũ Tiên, Chân Định.
Quản cơ Nguyễn Văn Lân, phó vệ úy Nguyễn Văn Truyền, quan lấp Trần Văn Thạc sở hữu binh cho trấn áp. Trận chiến diễn ra ác liệt ở Phúc Ốc (Vũ Tiên), quân triều đình lại bại trận. Nguyễn Văn Truyền cùng Trần Văn Thạc tử trận, Nguyễn Văn lân bị thương quăng quật chạy.
Sau đó, nghĩa binh Phan Bá Vành có quân định tiến đánh thành loài kiến Xương cơ mà bị quân triều đình tiến công chặn. Vị thế, nghĩa quân phải tạm thời rút lui, từ quăng quật kế hoạch đánh chiếm Kiến Xương.
Tháng 12 năm 1826, Phan Bá Vành cùng hữu tướng mạo quân Nguyễn Hạnh sở hữu 5000 quân tiến đánh xã Tiên Minh với huyện Nghi Dương. Sau đó, nghĩa quân mở rộng vận động ra những vùng ven bờ biển Vịnh Bắc Bộ.
Quan trấn thủ trấn Hải Dương cung cấp thông tin xin triều đình bỏ ra viện. Vua Minh Mạng cử Trương tiến bộ giữ chức chi phí phong đô thống chế và tham hiệp nghệ an Nguyễn Hữu Thận mang quân trấn giữ lại Bắc thành.
Ngoài ra, vua còn lệnh đến tham hiệp Thanh Hóa Nguyễn Công Trứ, cai quản cơ Vũ Văn Bảo, quản ngại cơ Trương Văn Tín, tham biện nghệ an Nguyễn Đức Nhuận với 14 chiến thuyền, 200 thuyền, 300 tay súng tay cò bỏ ra viện mang lại Hải Dương.
Nhiều trận đánh ác liệt đã ra mắt giữa quân nhóm hai bên. Ở sông Cổ Trai, nghĩa quân giành được chiến thắng lợi, tiếp tục tấn công quân triều đình làm việc Tam Giang.
Đầu năm 1827, nghĩa binh Phan Bá Vành vẫn tiếp tục vận động mạnh ở phủ thành con kiến Xương và lấp Thiên Trường. Phó tướng tá Ngô Văn Vĩnh được lệnh có 2 vệ Quân tởm thành Huế, vệ quân Thần Sách sống Nghệ An mau lẹ chi viện cho chiến trường miền Bắc. Mon 3 năm 1827, Thân Văn Duy được vua thăng chức thống trị quân vụ Bắc thành kiêm tham tán.
Quân khởi nghĩa bị quân triều đình tấn công lui ở sông Bổng Điền. Nghĩa quân đưa hướng tấn công sang cánh quân của Phạm Đình Bảo chỉ huy. Các cánh quân của triều đình như Nguyễn Công Trứ, Phạm Văn Lý, Nguyễn Văn Phong cần cứu viện.
Nghĩa quân Phan Bá Vành trở lại căn cứ Trà anh em và chế tạo hào lũy tính kế đánh lâu dài. Các tướng lãnh đạo của nghĩa quân không còn lời khuyên nhủ anh Phan Bá Vành ko nên trở lại căn cứ. Họ cho rằng nghĩa quân nên thừa dịp quân triều đình còn căng thẳng mệt mỏi do hành binh xa xôi nhưng tấn công.
Tương truyền, Phan Bá Vành đã nghe theo lời của người vợ lẽ nai lưng Thị Tú, cố gắng thủ thủ căn cứ Trà Lũ. Sau đó, những cánh quân của triều đình kéo cho vây chặt địa thế căn cứ của nghĩa quân. Binh sĩ triều đình ban đầu dùng pháo oanh kích căn cứ, nghĩa quân phản kháng không thành, chết các vô số kể.
Phan Bá Vành biết vk Trần Thị Tú đã buôn bán đứng mình phải cho quân chém chết. Đêm đó, Phan Bá Vành đến quân đào ngòi thông ra sông Ngô Đồng. Đến sáng, quân khởi nghĩa mở con đường phá vây theo đường thủy vừa mở. Tuy nhiên, Phan Bá Hùng chỉ huy chặn tấn công nghĩa quân khiến cho việc phá vây trọn vẹn thất bại.
Lãnh đạo quân khởi nghĩa Phan Bá Vành bị bắt sống cùng rất 765 nằm trong hạ. Cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành phê chuẩn kết thúc.
Cuộc khởi nghĩa nông dân bởi vì Phan Bá Vành dứt hoàn toàn thất bại. Phan Bá Vành bị bắt và từ sát trên tuyến đường áp giải về kinh. Tất cả các tướng mạo lĩnh, quân sĩ đi theo ông những bị xử tử. Làng Trà anh em bị giải tán, đơn vị cửa, cây cỏ đều bị quân triều đình phá nát.
Mặc dù đại bại nhưng cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành vẫn thể hiện tinh thần đấu tranh của nông dân những tỉnh miền bắc chống lại cơ chế hà tự khắc của triều đình công ty Nguyễn.
Để tưởng niệm công huân của ông, tín đồ dân đã lập đền thờ Phan Bá Vành làm việc thôn Nguyệt Lâm, xóm Vũ Bình, thị xã Kiến Xương, tỉnh giấc Thái Bình. Hiện nay nay, công ty nước đã công nhận đền thờ Phan Bá Vành là di tích lịch sử vẻ vang văn hoá cung cấp quốc gia.
*
Đền thờ Phan Bá Vành mùa lễ hội

Vào tháng 2 với tháng 9 âm lịch, tại thường thờ Phan Bá Vành đều phải có tổ chức tiệc tùng, lễ hội đồn Cả nhằm tưởng lưu giữ Phan Bá Vành và những nghĩa quân.
Đường Phan Bá Vành, phường Thạnh Mỹ Lợi, quận 2, TP.HCM.Đường Phan Bá Vành, phường quang Trung, TP.Thái Bình.Đường Phan Bá Vành, phường nằn nì Hiên Đông, quận đánh Trà, TP.Đà Nẵng.
Như vậy, chúng ta vừa tò mò Phan Bá Vành với cuộc khởi nghĩa bởi ông lãnh đạo. tuyetdenbatngo.com mong muốn rằng những tin tức trên sẽ giúp đỡ ích cho mình đọc hiểu hơn về nhân vật lịch sử dân tộc Việt Nam. Hẹn chạm mặt lại bạn trong những bài viết tiếp theo.
Tài liệu tham khảo:
Sách việt nam Sử Lược của người sáng tác Trần Trọng Kim (xuất phiên bản năm 1920).
Tạp chí nghiên cứu Lịch sử, Số 86 (1966) vì Đặng Huy Vận, Nguyễn Phan Quang, Chu Thiên biên soạn.
Tạp chí nghiên cứu và phân tích Lịch sử, Số 188 (xuất bạn dạng tháng 5 năm 1979), người sáng tác Nguyễn Phan Quang, Nguyễn Tiến Đoàn, Nguyễn Cảnh Minh.