Đạo phật từ góc nhìn khoa học

     

*
Thượng tuần mon 06/2012, nhà đồ vật lý thiên văn Trịnh Xuân Thuận đã từ Mỹ mang đến Paris nhận giải thưởng Prix Mondial Cino Del Duca vị giới Hàn lâm Pháp trao tặng. Trước đó, ông đang ghé thôn Mai - miền tây nam nước Pháp - biểu hiện về khoa học và Phật giáo, đồng thời hội thoại với Thiền sư duy nhất Hạnh về cái nhìn của đạo Phật đối với khoa học. Được sự gật đầu đồng ý của tác giả, tuyetdenbatngo.com xin đăng lại bài tường thuật ở trong nhà nghiên cứu Đỗ Quý Toàn, xuất hiện tại xã Mai nhân buổi diễn đạt của giáo sư Trịnh Xuân Thuận.


quảng cáo


Đọc tiếp
gs Trịnh Xuân Thuận đã biểu diễn trong khóa tu tại làng Mai về công nghệ và Phật giáo vào thời điểm đầu tháng Sáu năm 2012; và sau đó, với tư cách một nhà khoa học ông sẽ đặt một số thắc mắc với Thiền sư độc nhất Hạnh về kiểu cách nhìn của đạo Phật so với một số vấn đề căn bản trong công nghệ hiện đại.

Bạn đang xem: Đạo phật từ góc nhìn khoa học

Khóa tu tại xã Mai, ngơi nghỉ vùng tây-nam nước Pháp gần tp Bordeaux, ra mắt trong 21 ngày, kể từ ngày 1 mon Sáu năm 2012, quy tụ rộng 900 thiền sinh đến từ gần 30 đất nước khác nhau. Ngôn từ chính được áp dụng là tiếng Anh, với tám nhóm thông dịch đồng thời sang giờ đồng hồ Tây Ban Nha, bồ Đào Nha, giờ Ý, giờ Thái, giờ đồng hồ Nhật; tiếng trung hoa dịch cho các người đến từ Singapore, Hồng Kong, Mã Lai, Đài Loan...; team đông nhất là những người dân nghe tiếng Việt cùng tiếng Pháp.

Trong bài bác thuyết trình vào ngày Chủ Nhật 3 mon Sáu 2012 tại xã Hạ, thôn Mai, ông Trịnh Xuân Thuận đã nêu ra một số kim chỉ nan trong môn đồ dùng lý học bây giờ để đối chiếu với những quan điểm trong truyền thống lâu đời Phật giáo. Là 1 trong những nhà chuyên khảo về thiên hà học, giáo sư Trịnh Xuân Thuận cho biết Vật lý học đã nhận thấy một vài điểm tương đương giữa Phật giáo cùng khoa học.

Những điểm “hội tụ” (convergence) cơ mà ông nhìn ra là tính tương quan và tùy ở trong vào nhau của mọi hiện tượng kỳ lạ vật lý (interdependence); tính trống rỗng (vacuity, emptiness) của vạn pháp; và tính vô thường (impermanence). Nhiều khám phá trong khoa học trong một thay kỷ vừa mới đây đã mang đến những bí quyết nhìn y như quan điểm của đạo Phật từ không ít ngàn năm qua. Thí dụ, tính bất khả phân (non-seperability) của đông đảo vật; mối liên quan không thể kị giữa cửa hàng quan cạnh bên và đối tượng người dùng được điều tra khảo sát (tương tức, tương nhập); vân vân.

Trong khi những bộ môn khoa học thực hiện lý trí với các phương pháp phân tích toán học cùng thí nghiệm để gia tăng hiểu biết có đặc thù khách quan với định lượng của con tín đồ về vũ trụ tầm thường quanh mình, thì Phật giáo là một truyền thống cuội nguồn tu tập với phương pháp nhìn toàn vẹn theo đuổi phương châm trị liệu, đưa tới giác ngộ toàn vẹn (enlightenment) chứ không nhằm mục tiêu hiểu biết thuần túy. Phật giáo không nhìn quả đât theo lối lưỡng nguyên (tâm với vật) nhưng mà cũng không cố kỉnh chấp vào ý kiến phi lưỡng nguyên. Từ nhận định về tính tương lập (interdependence) của hồ hết vật và số đông người, Phật giáo đã dẫn cho tới đức từ bỏ bi như là một trong cách biểu lộ khác của trí tuệ.

Một bữa sau cuộc biểu lộ trên, gs Trịnh Xuân Thuận sẽ đặt với Thiền sư ham mê Nhất Hạnh một vài thắc mắc của một nhà công nghệ để tìm hiểu cách đáp án của Phật Giáo. đầu tiên là Phật giáo yêu cầu phải vượt qua đều chướng ngại vì chưng sự đọc biết tạo ra, một điều khác với khảo vị trí hướng của khoa học là luôn luôn dựa vào những hiểu biết đã tất cả để đi kiếm các hiểu biết mới. Máy hai là cách nhìn Phật giáo về trình độ chuyên môn ý thức (consciousness) của chủng loại người so sánh với các sinh trang bị khác, với vật hóa học vô sinh, tính đến các phân tử nhân. Khoa học, tính từ lúc Einstein, đã quan sát ra thời hạn chỉ là một form size mới của không gian, điều này tư tưởng đạo Phật đã nhận định ra sao. Điểm sau cuối là theo quan điểm Phật giáo, mọi vật phần đa là do bộc lộ của tâm thức, thì như vậy bao gồm một cố kỉnh giới trọn vẹn vật chất ở ngoại trừ tâm thức tốt không?

Thiền sư duy nhất Hạnh đã trình bè cánh cách quan sát của Phật giáo trước các vấn đề trên, dựa trên sự phân minh “sự thật tương đối” (tục đế) với “sự thật xuất xắc đối” (chân đế) trong truyền thống Phật giáo. Các fan hâm mộ quan tâm hoàn toàn có thể tìm trong website của buôn bản Mai (langmai.org hoặc plumvillage.org). Hồ hết lời trình bè bạn của Hòa thượng duy nhất Hạnh trong số khóa tu chỉ nhắm phía dẫn những các thiền sinh trong việc tu học hơn là chú trọng mang đến những kiến thức và kỹ năng mà các nhà nghiên cứu quan tâm.

Giáo sư Trịnh Xuân Thuận là tác giả nhiều cuốn sách được phổ biến rất rộng lớn khắp thế giới về đề bài vũ trụ học. Ông cũng viết thông thường với Matthieu Ricard, một tăng sĩ người Pháp tu theo truyền thống lâu đời Tây Tạng, cuốn L"Infini dans la paume de la main (Vũ trụ trong trái tim bàn tay), về tương quan giữa khoa học và đạo Phật. Matthieu Ricard vốn là 1 trong nhà nghiên cứu và phân tích về thần tởm học trên Trung Tâm đất nước Nghiên cứu kỹ thuật nước Pháp (CNRS, Centre National de Recherches Scientifiques) trước khi đi tu.

Hội tụ giữa kỹ thuật và Đạo Phật

Tựa đề cuốn sách trên, gs Trịnh Xuân Thuận cho biết, là do câu thơ thứ bố trong đoạn đầu bài bác thơ Auguries of Innocence của William Blake:

To see a world in a grain of sand,And a heaven in a wild flower,Hold infinity in the palm of your hand,And eternity in an hour.

(Nhìn thấy cả quả đât trong một hạt mèo - và thiên con đường trong một đóa hoa ngốc – thế vô cực trong tay của anh – cùng vĩnh cửu vào một giờ khắc)

Khi cuốn sách này được dịch sang trọng tiếng Anh, ấn hành năm 2001, bên xuất bạn dạng đã ý kiến đề nghị đổi tựa: Lượng Tử cùng Hoa Sen, The Quantum và the Lotus mang đến dễ thịnh hành hơn.

Bài trình diễn của gs Trịnh Xuân Thuận đối chiếu giữa quan điểm Phật Giáo về vũ trụ với nhân sinh với những hiểu biết kỹ thuật để nêu ra những tương đương giữa hai bên; ông để tựa là, Science and Buddhism: A Meeting of the Mind (Khoa học và Phật Giáo: Cuộc gặp mặt gỡ tại Tâm). Sau đây là một số điểm bao gồm trong bài xích thuyết trình của ông.

Tương Tức

Một điểm được nêu lên đầu tiên là tính chất tương tức, tương lập (interdependence) của “vạn pháp,” có nghĩa là sự liên quan chằng chịt giữa mọi hiện tượng vật lý và chổ chính giữa lý, theo lối nhìn của Phật Giáo. Vào khoa học, Trịnh Xuân Thuận nhắc tới một hiện tượng lạ được nêu lên trong một bài bác do Boris Podolsky viết được in ấn năm 1935 ký tên Einstein-Podolsky-Rosen (EPR), để thử thách Vật lý học Lượng tử (Quantum Physics). Vụ việc được nêu lên contact tới hiện tượng lạ vật lý trong phạm vi cực nhỏ tuổi bên trong những nguyên tử, call là phần đa “hạt bám líu” (entangled particles).

Nhiều nguyên tử bị kích say mê phát ra nhị hạt pho ton (photons) trở về hai phía khác nhau. Phần nhiều pho ton này có đặc tính nếu một cái bị kích mê say để luân phiên thì cái thứ nhị cũng xoay theo một chiều thẳng góc với chiếc thứ nhất, cho dù ở phương pháp xa hàng chục ngàn dặm cũng vậy. Một cách phân tích và lý giải hiện tượng này theo Cơ học Lượng tử, coi như nhì hạt pho ton đang “thông tin” được với nhau, vẫn trái nghịch với Thuyết Tương Đối của Einstein vì không có thông tin nào có thể đi nhanh hơn vận tốc ánh sáng. Vì thế Einstein kết luận Cơ học tập Lượng tử không phân tích và lý giải được không hề thiếu các hiện tượng vật lý và đề xuất một lối lý giải khác. Những cuộc nghiên cứu và xem sét sau này cho biết lối lý giải của EPR cũng ko đứng vững; thí dụ, cuộc thí nghiệm của Alain Aspect năm 1982 về rất nhiều cặp pho ton cho biết thêm Einstein ko đúng. Cảm giác “Hạt bám Líu” đã được dùng trong kỹ thuật thông tin và trong lắp thêm vi tính dựa trên hiện tượng này, lúc kích mê thích một pho ton hoàn toàn có thể gây phản nghịch ứng của một pho ton không giống dù bí quyết nhau vạn dậm, giúp cho máy vi tính lượng tử chạy cấp tốc hơn những máy vi tính bình thường.

Khám phá “mọi hiện tượng lạ dính líu với nhau” như trên tương đồng với ý niệm Phật Giáo trong các kinh khủng Đại Thừa, như khiếp Hoa Nghiêm đã miêu tả tính tương tức, tương nhập của vạn pháp. Một đoạn trong Đệ độc nhất vô nhị Nghĩa Không ghê (The Discourse on the Emptiness in its Ultimate Meaning) được thuyết giảng vào khóa tu tại xóm Mai lần này, viết: “thử hữu cụ bỉ hữu; test khởi cố gắng bỉ khởi, …” (có chiếc này đề xuất mới có cái kia, điều này dấy lên đề xuất cái cơ dấy lên).

Theo Phật Giáo thì mỗi sự vật, hiện tượng đều do các “nhân duyên” khác chế tạo thành, tất cả mọi vật, mọi hiện tượng là nhân duyên lẫn của nhau (mutual causation). Hệ luận của quan niệm này là tính tương lập của “vạn pháp,” không có cái gì trường đoản cú làm nguyên nhân duy tuyệt nhất của chủ yếu nó. Một hệ luận không giống là thực tại (reality) trong vũ trụ có tính toàn cục không thể phân loại được. đồ lý học văn minh cũng tiến tới một ý kiến tương tự. Như ông Trịnh Xuân Thuận nói một bí quyết văn vẻ: Vũ trụ thứ lý học tân tiến (Astrophysics) cho thấy là vớ cả họ chỉ là đa số hạt bụi của các vì sao; chúng ta có thuộc một lịch sử dân tộc trong vũ trụ y như các loại hoa cỏ, những sinh thiết bị khác. Trong thời hạn và ko gian, tất cả chúng ta tương lập với nhau. Thông điệp chủ yếu yếu của khoa học, quan trọng đặc biệt của cơ học tập lượng tử, là bao gồm một thực tại sâu sát hơn các gì nhưng mà giác quan của bọn họ nhận thấy, một thực trên ẩn tàng.

Khoa học đã chạm mặt Phật Giáo vào lối nhìn này; nhưng mà sử dụng những khảo phía khác nhau. Khoa học sử dụng “ngôn ngữ” toán học tập và cần sử dụng thí nghiệm thực tế để kiểm chứng. Phật Giáo sử dụng trực giác và tay nghề tâm linh. Nếu không tồn tại khoa học tập thì Phật Giáo vẫn tồn tại; mà lại nếu không tồn tại Phật Giáo thì kỹ thuật vẫn được phát triển. Tín đồ ta không cần thiết phải ràng buộc cả nhị lại bằng bất kể giá nào. Điều họ muốn gọi là thấy được tính tương đồng hóa quán của nhì bên. Cả nhị đều nói về một đối tượng là thực tại, và mỗi bên đều có tính chất đồng nhất (coherent) trong phạm vi của mình; cố kỉnh nào cũng rất có thể so sánh nhằm thấy phần đa điểm hội tụ giữa kỹ thuật và Phật Giáo.

Xem thêm: Kỳ Ngộ Dư Trần Sư Thái Ko Chỉ, Kỳ Ngộ Cửu Âm Chân Kinh Lấn Sân Mạng Xã Hội

Giáo sư Trịnh Xuân Thuận cũng phân biệt: mục tiêu của Phật Giáo có đặc thù trị liệu (therapeutic): làm thế nào để sống xuất sắc đẹp hơn, mục tiêu sau cuối là giác ngộ. Trong những khi đó khoa học nhằm khám phá thế giới, khám phá các định vẻ ngoài chi phối cả vũ trụ, đầy đủ luật coi là bất trở nên trong vũ trụ, khiến người ta thấy vũ trụ tất cả một thứ trơ trẽn tự, một hòa điệu cùng vẻ rất đẹp trong vũ trụ; chứ không hẳn chỉ là 1 mớ lếu độn (chaos). Trịnh Xuân Thuận là tác giả các cuốn sách có tên Giai điệu huyền bí (La Mélodie Secrète), Hỗn có và Hòa điệu (Le Chaos et l"Harmonie).

Einstein, cũng giống như nhiều nhà công nghệ khác, trong đó có gần như người tìm hiểu cơ học lượng tử, gần như nói rằng Phật Giáo là 1 tôn giáo có khả năng phù hợp nhất với phát âm biết khoa học. Thí dụ, trong khoa học tín đồ ta biết là ánh nắng vừa là số đông hạt nhân, vừa là sóng. Làm thế nào một thứ hoàn toàn có thể là hai dạng trọn vẹn khác nhau do đó ? Trong truyền thống lịch sử tư tưởng Tây phương, lối nhìn này sẽ không thể nào gọi được. Tuy nhiên Phật Giáo có thể đồng ý lối chú ý đó; bởi vì theo Phật Giáo thì gần như vật đều không tồn tại tự tánh, mang đến nên có thể là một cái này cơ mà cũng là chiếc khác hẳn.

Tính Không

Vật lý học văn minh cũng chia sẻ với Phật Giáo trong cách nhìn thấy đặc điểm trỗng rỗng của vạn vật, call là Tính Không. Vật hóa học do những nguyên tử tạo ra thành, mà trong các nguyên tử có thể nói rằng là trống rỗng, với đa số hạt vận chuyển. Thuyết Cơ học Lượng tử mang đến biết: số đông hạt này, căn bạn dạng của mọi vật chất, có hai sệt tính; một là hạt và hai là sóng. Trước khi đem các dụng nỗ lực để quan liêu sát, mỗi hạt chỉ rất có thể được mô tả bằng một xác suất. Điều tốt nhất mà bạn có thể biết và nói tới một phân tử là nó gồm một phần trăm sẽ hiện ra tại 1 chỗ này hay khu vực khác. Khi bọn họ dùng điều khoản để đo lường, vẫn thấy từng hạt bao gồm một vị trí với một tốc độ, cơ mà bị giới hạn bởi nguyên tắc Bất định của Heisenberg: cần thiết thấy cả hai công năng đó cùng một lúc một giải pháp chắc chắn. Trong phạm vi nghiên cứu nhỏ bên trong số nguyên tử, hành động của người xem sẽ ảnh hưởng ngay mang lại vật được quan liêu sát.

Khoa học tân tiến còn chưa chắc chắn thật sự vật chất trong ngoài trái đất này nó cố gắng nào, chúng ta chỉ biết được khoảng chừng 4% về vũ trụ, còn 96% không hề biết gì cả. Hầu như gì họ nhìn thấy trên các giải ngân hà sáng trong bầu trời chỉ là nửa xác suất của vũ trụ. Tất cả còn là một “giai điệu huyền bí.” các nhà trang bị lý học tập đã nói đến giả thuyết bao gồm một “năng lượng tối” gây ra sự thành hình của vũ trụ, trong đó một phần là vật hóa học có trọng lực rất dũng mạnh nhưng ko phát ra một “ánh sáng” nào hoàn toàn có thể trông thấy được, mà tín đồ ta call là “vật chất tối.” bọn họ chưa biết được những gì về vật chất black (hay tối) tương tự như năng lượng đen (hay tối); chỉ biết là nếu không tồn tại chúng thì khó lý giải sự vạc sinh với tồn tại của vũ trụ.

Các công ty khoa học không biết đâu là biên giới nơi thiên hà lớn gặp mặt vũ trụ vi tiểu trong số đó các hạt với sóng lượng tử do nguyên tắc bất định ngự trị, cơ mà ra mang lại vũ trụ đẩy đà thì nguyên lý đó không thể hiệu lực. Hằng ngày các nhà phân tích vẫn thường xuyên đẩy biên giới của trái đất lượng tử ra xa hơn, xuất hiện thêm những chân mây mới.

Ông Trịnh Xuân Thuận đề cập lại: toàn bộ vật chất như trong bao gồm cơ thể họ đều bước đầu được làm cho từ khi các vì sao gây ra trong vũ trụ. Từ ngay sát 4 tỷ năm trước, những hạt lớp bụi tinh cầu này đã biến chuyển tạo nên những nguyên tố thứ nhất của sự sống, rồi tiến hóa dần mang lại loài người. Thánh sư của vớ cả họ và các sinh đồ vật khác là những vì sao; lịch sử vẻ vang vũ trụ cũng chính là tiểu sử của bọn chúng ta. Tất cả bước đầu trước phía trên 14 tỷ năm, từ từ đưa cho tới sự xuất hiện thêm của loài người và ý thức. Tò mò vũ trụ đó là đi tìm lại gia phả của bọn chúng ta; quán tiếp giáp các thiên hà cũng là nhìn vào chính bạn dạng thân mình.

Chúng ta rất có thể quan sát được hàng ngàn tỷ ngoài hành tinh như giải ngân Hà, mỗi thiên hà chứa hàng trăm tỷ các vì sao giống hệt như mặt trời. Nếu mỗi vì sao đó gồm chừng mươi hành tinh y như trái đất; thì chúng ta thấy ngay lập tức là chẳng thể nghĩ rằng trái đất chỗ ta sống là địa cầu duy nhất bao gồm sự sống. Chắc phải có cuộc sống đời thường với trí thông minh ở quanh đó trái đất, họ cũng đang quán gần kề vũ trụ như bọn chúng ta. Einstein, một thần tượng của tôi, Trịnh Xuân Thuận, cần lấy làm không thể tinh được tại sao con bạn lại có tác dụng tìm hiểu cả vũ trụ; ông coi chính là “một điều khó hiểu nhất!”

Vô Thường

Một quan niệm căn phiên bản trong truyền thống cuội nguồn Phật Giáo là tính Vô thường (impermanence) của vạn pháp, đông đảo sự vật, rất nhiều hiện tượng. Trước đây, công nghệ Tây phương đã bị ràng buộc trong tương đối nhiều thế kỷ với định nghĩa từ thời cổ Hy Lạp về tính bất biến của các hiện tượng thiên văn; vị Aristote nói rằng cái gì thuộc về loài fan thì cố kỉnh đổi, phù du; còn nhân loại các thần linh, như các vì sao trên khung trời thì vĩnh cửu cùng không khi nào thay đổi, chính vì các vị thần linh đều tuyệt vời và hoàn hảo nhất tuyệt đối. Do vậy, vào ngày 4 mon Bẩy năm 1054, ban đêm trên bầu trời xuất hiện một thiên thể trọn vẹn mới sáng rực, nó sáng như Kim Tinh, Vénus, trong cả ban ngày mắt thường cũng nhìn thấy, và kéo dãn dài hàng mấy tuần lễ liền; nhưng những nhà thiên văn có tài năng ở Âu Châu thời đó không hề ghi nhấn họ thấy “ngôi sao” mới này vào niên biểu thiên văn học đương thời. Bởi vì theo quan liêu niệm của mình thì bầu trời của các vị thần linh là bất biến. Thiên thể trên, có bắt đầu là phần còn sót lại của một vụ nổ sao mà lại ngày nay bọn họ gọi là "Tinh vân Cua."

Trong thời gian đó thì ở nước trung hoa người ta sẽ ghi nhấn sự xuất hiện của “ngôi sao” này, với họ viết tên là “Sao Khách.” di tích lịch sử khảo cổ cho thấy thêm người Maya sinh sống Mỹ châu cũng ghi nhận hiện tượng thiên văn này. Những nhà công nghệ Âu Châu thời Trung Cổ tin tưởng ở triết lý vũ trụ không bao giờ thay đổi của Aristote hơn là tin vào thiết yếu mắt của họ. Mãi đến thời Copernic, năm 1543, new thuyết phục được các nhà công nghệ là vũ trụ bao gồm tính vô thường. Giáo sư Trịnh Xuân Thuận cười: “Các công ty thiên văn Âu châu thời trung thế kỉ tin vào định hướng vũ trụ bất biến của Aristote rộng là tin ở chính con mắt họ.”

Vũ trụ luôn luôn biến chuyển, không khi nào ngưng. Những vì sao cũng sinh ra, tàn lụi, rồi chết đi như tất cả chúng ta, nhưng cuộc đời của một vì sao lâu năm tính bởi hàng tỷ năm chứ không cần ngắn như đời bọn chúng ta. Phật Giáo theo quan điểm vô thường. Như chúng ta nghĩ đã “ngồi yên” vào thiền mặt đường này thì thực ra chúng ta đang vận chuyển theo trái đất chung quanh mặt trời với tốc độ 30 km một giây đồng hồ; mà lại mặt trời cũng đang vận động 220 km một giây quanh trung trung ương của Ngân Hà; và chính dải ngân hà này đang dần tự quay với tốc độ 90 km từng giây sinh sống nơi bọn họ đang sống. Toàn bộ đều vận chuyển, tất cả đều cụ đổi, đó cũng là quan niệm vô thường xuyên trong Phật Giáo.

Tôn giáo của tương lai

Ông Trịnh Xuân Thuận dìm xét, công nghệ chỉ là 1 trong cửa sổ để bọn họ nhìn nỗ lực giới. ước ao hiểu biết thực tại họ phải xem qua nhiều cửa ngõ khác. Phật Giáo khác nhau hai một số loại sự thật, tục đế là những sự thật tương đối, chân đế là sự thật tốt đối. Khoa học vẫn cố tìm tới sự thật hoàn hảo nhưng không tới được. Các lần nhà khoa học câu trả lời được một câu hỏi thì hàng ngàn câu hỏi khác hiện tại lên. Nếu dùng kinh nghiệm tay nghề tâm linh đạt mức “giác ngộ,” họ có hy vọng nhìn thấy sự thật. Nếu không, vẫn là một “giai điệu huyền bí.” Ông suy nghĩ rằng kỹ thuật không thôi quan trọng mô tả vừa đủ sự thật; khoa học không thật tự cao như vậy. Kinh nghiệm tâm linh là tuyến đường khác ngã túc mang lại khoa học. Cho dù theo hai hệ thống lý luận không giống nhau, Phật Giáo và công nghệ Vũ trụ đã gặp gỡ trên nhiều điểm. Những nguyên tắc Phật Giáo như tính tương lập (interdépendance) của đều sự vật, toàn bộ đều tương tác với nhau và tất cả duyên nhân quả với nhau (mutual causality), về tính không (vacuity) cùng tính vô hay (impermanence) của vạn pháp, đều tương đồng với tóm lại của các nhà nghiên cứu khoa học tập vũ trụ.

Tính tương lập của hồ hết vật vào vũ trụ giúp họ suy nghĩ để thấy hạnh phúc của mọi người tùy ở trong vào mọi tín đồ khác với cả vạn vật thông thường quanh. Tự đó, bọn họ phát khởi lòng từ bỏ bi và ý thức phải bảo đảm an toàn các sinh vật cũng giống như những vật vô sinh trong môi trường xung quanh sống. Mỗi cá nhân không thể niềm hạnh phúc nếu bạn chung quanh không hạnh phúc. Đó là điều mà những tôn giáo các dậy chúng ta.

Cuối bài thuyết trình, giáo sư Trịnh Xuân Thuận đã đọc mang lại thính chúng nghe một câu của Albert Einstein nói về tôn giáo hay được trích dẫn, “Tôn giáo của tương lai sẽ là 1 trong những tôn giáo vũ trụ. Phải là 1 trong tôn giáo dựa vào thực bệnh (based on experience) cùng từ quăng quật tính cách giáo điều (refuses dogmatic). Nếu gồm một tôn giáo đáp ứng được yêu cầu khoa học hiện đại, thì chính là Phật Giáo (If there is any religion that would cope with modern scientific needs it would be Buddhism).

Giới thiệu

Trước buổi thuyết trình, giáo sư Trịnh Xuân Thuận đã có một vị tăng sĩ tại xã Mai giới thiệu với đại chúng. Ông sinh năm 1948 trên Hà Nội, đậu Tú tài năm 1966, rồi học một năm tại l’Ecole Polytechnique de Lausanne, Thụy Sĩ. Kế tiếp ông sẽ theo học các đại học bao gồm tiếng tại Hoa Kỳ, California Institute of technology (Caltech), cùng Đại học Princeton, khu vực đã trao bởi Ph.D. Mang đến ông vào thời điểm năm 1974, về môn vật lý học Vũ trụ (astrophysics), đằng sau sự hướng dẫn của giáo sư Lyman Spitzer, người trí tuệ sáng tạo viễn vọng kính Hubble. Từ thời điểm năm 1996 ông là giáo sư đồ lý Vũ trụ tại Đại học University of Virginia trên Charlottesville. Ông cũng là giáo sư Đại học Paris 7, thao tác làm việc tại Thiên văn đài Meudon, trên IAP (Institut d’astrophysique de Paris) và Trung tâm nghiên cứu và phân tích Khoa học (CNRS) của nước Pháp. Ông đã viết bên trên 230 bài tường trình khảo cứu trên đề tài siêng khảo là sự việc hình thành với tiến hóa của các vũ trụ (galaxies); về sự tạo lập dải ngân hà theo triết lý “Vụ Nổ Lớn” (Big Bang). Một góp sức của ông được giới khoa học luận bàn với lòng thán phục là vấn đề ông xét nghiệm phá thiên hà “trẻ nhất” trong vũ trụ, mang ký hiệu I Zwicky 18. Ông là 1 trong số fan sáng lập Hội quốc tế Khoa học và Tôn giáo (International Society for Science and Religion).

Là một người viết tương đối nhiều sách phổ quát về vật lý học Vũ trụ; tại Đại học Virginia ông Trịnh Xuân Thuận cũng dậy một lớp mang tên là “Vật lý học tập Vũ trụ cho các Thi sĩ.” Ông vẫn xuất bạn dạng các tác phẩm thịnh hành khoa học mang đến đại chúng, viết bằng tiếng Pháp với một lối văn nhuần nhã, điêu luyện, đầy thi vị, đúng đắn và trong trắng dễ hiểu. Các tác phẩm của ông đã được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới, được các tổ chức văn hóa quốc tế vinh danh.

Năm 2007 ông xuất phiên bản cuốn Les voies de la lumière, được trao Giải Moron của cựu Tổng thống Jacques Chirac. Năm 2009, tại hội nghị Khoa học Ấn Độ (Indian Science Congress) kỳ đồ vật 99 trên Bhubaneswar, ông được UNESCO trao tặng kèm Giải Kalinga Năm 2012, ông được học viện Pháp Quốc (Institut de France) trao Giải Hoàn ước (Prix Mondial) Cino Del Duca. Đây là 1 trong những giải hưởng trọn văn chương vô cùng uy tín, khi họ biết trong những những người được trao giải gần đây có các nhà văn Mario Vargas Llosa (2008), Milan Kundera (2009) cùng Patrick Modiano (2010).

Giáo sư Trịnh Xuân Thuận vẫn xuất bạn dạng các sách bằng tiếng Pháp sau đây: La Mélodie secrète (Fayard, 1988); Un astrophysicien (Beauchesne-Fayard, 1992), từ thuật; Le Destin de l"Univers – Le Big Bang et après (Découvertes Gallimard, 1992); Le Chaos et l"Harmonie (Fayard, 1998); L"Infini dans la paume de la main (Nil/Fayard 2000, với Matthieu Ricard); Origines, (Fayard, 2003); Les voies de la lumière (Fayard, 2007).