Lịch sử văn minh thế giới: hi lạp cổ đại

     

1. Bao hàm về thẩm mỹ Hy Lạp cổ đại

Sau Ai Cập cổ đại, vào khoảng thế kỷ XVIII TCN, sống phía bên đó Địa Trung Hải, Hy Lạp ra đời, lãnh thổ của nó bao gồm Hy Lạp ngày nay và các đảo thuộc đại dương Ê Giê cùng vùng Tây tiểu á. Hy Lạp không dễ dãi về nông nghiệp tuy nhiên lại xuất sắc trong việc giao thông trên biển. Với khoáng sản dồi dào đang tạo đk cho Hy Lạp phát triển bằng tay nghiệp và ngoại thương. Nó đã đóng góp thêm phần thúc đẩy sự phát triển nền tiến bộ Hy Lạp trong số đó có nghệ thuật tạo hình.

Bạn đang xem: Lịch sử văn minh thế giới: hi lạp cổ đại

Cho mang đến tận ngày nay, khi nhắc tới Hy Lạp bạn ta đang nghĩ ngay mang lại đền thờ Pác kia Nông (Parthénon), đến những pho tượng trên biển của Hy Lạp như tượng bạn ném đĩa, tượng vệ nữ giới Mi lô, … thẩm mỹ và nghệ thuật Hy Lạp đã cải tiến và phát triển và nhằm lại nhiều thành tựu vĩ đại.

Thành tựu của nghệ thuật và thẩm mỹ tạo hình Hy Lạp vừa bộc lộ sự sáng tạo hoàn hảo của bạn Hy Lạp vừa chứng tỏ đỉnh cao về sự mẫu mực của Hy Lạp về trí óc trong tạo hình. Con tín đồ thời nay không chỉ có khâm phục trước số đông tác phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật tiêu biểu của Hy Lạp. Họ sẽ tìm thấy trong nền nghệ thuật cổ đại này một bốn tưởng nhân bản cao thượng, một nền nghệ thuật và thẩm mỹ hiện thực, ca tụng giá trị và vẻ rất đẹp của nhỏ người. Đây là đại lý để sản xuất một nền văn hoá mới, thấm đẫm những tư tưởng nhân văn.

Nhà nước Hy Lạp cổ kính là làng hội chiếm hữu quân lính chứa đựng những bốn tưởng dân công ty tiến bộ, là công ty nước thông bang, sống đó có hai vua với quyền lực tối cao như nhau, vừa là thủ lĩnh quân sự, vừa là tăng lữ và người xử án. Chính sách xã hội ở đây là chế độ dân nhà chủ nô, chính sách đó, mở đường cho những nhà khoa học, những nghệ sĩ, số đông công dân tự do này được phát triển tài năng, trí sáng tạo. Điều này góp nghệ thuật cũng như khoa học Hy Lạp cổ đại cải tiến và phát triển mạnh.

Nghệ thuật Hy Lạp còn được nuôi dưỡng bằng một mối cung cấp đất đặc trưng – nguồn thần thoại Hy Lạp. Quan niệm của fan Hy Lạp về quả đât thần linh hệt như thế giới con người. Đó là ý niệm “thần nhân đồng hình”. ý niệm này chi phối tới việc kiến thiết các công trình kiến trúc. Những mẩu chuyện gợi nguồn cảm hứng sáng tạo cho các nghệ sĩ tạo ra hình. Chúng ta tìm thấy tại đây chất thơ, chất cảm xúc, tương tác họ sáng tạo ra phần đông tác phẩm thẩm mỹ bất hủ, thấm đượm tinh thần nhân văn.

Năm 776 TCN vậy vận hội lần trước tiên tổ chức tại Hy Lạp. Phong trào rèn luyện sức khoẻ để trở thành những chiến binh quả cảm đồng thời tạo ra những cơ thể đẹp đẽ cân đối. Đó là nguồn mẫu hình lý tưởng cho các nghệ sĩ Hy Lạp nghiên cứu sáng tạo thành ra tỷ lệ vàng mang lại hình tượng nhỏ người. Hội tụ tất cả những yếu tố trên là điều kiện tuyệt đối cho sự phát triển của văn hoá, thẩm mỹ Hy Lạp. Thẩm mỹ Hy Lạp nhất là phong cách thiết kế và chạm trổ đã đạt tới đỉnh cao chỉ với sau hơn 200 năm, từ gắng kỷ VII cho V TCN.

2. Nghệ thuật bản vẽ xây dựng Hy Lạp cổ đại

Trong đời sống của bạn Hy Lạp thời cổ đại, tôn giáo vào vai trò quan tiền trọng. Chúng ta thờ tương đối nhiều vị thần. Thể nhiều loại kiến trúc cải cách và phát triển là phong cách thiết kế đền thờ gần như cục bộ các dự án công trình xây dựng có giá trị nghệ thuật, to đẹp nhất thuộc về tôn giáo. Kích thước đền cúng vừa phải, không quá lớn đồ dùng sộ. Nó cũng giống nghệ thuật phong cách xây dựng Ai Cập tại phần kiến thức kiến trúc đó là kiến thức cột. Kiến trúc Hy Lạp gồm 3 thức cột chính:

Thức Đôríc, thức Iônic, với thức Corinthian. Sự khác biệt giữa những thức cột này được rõ ràng bởi phần đầu cột và những khía rãnh.

Cột Đôríc tất cả hai mươi khía rãnh khá rộng. Hai mươi bốn đôi lúc là tứ tám khái của cột Ioníc sâu hơn, khít hơn. Cột Đôríc ra đời nhanh nhất có thể và cải cách và phát triển ở Pðloponnêse và các khu cư dân ở miền nam ý và hòn đảo Sixin (Sicile).

Phong giải pháp Iôníc thon thả và thướt tha hơn. Phần đầu cột được trang trí bằng hình guột cột Đôríc Iônic Côranhtiêng trang trí. Sinh hoạt thời Hy Lạp hoá thức Cô rạng rỡ tiêng được thực hiện nhiều. Phần đầu cột được trang trí bằng những hoạ tiết và bí quyết điệu thướt tha và trang nhã.

Đền bái Pác-tê- non (Partenon) được bắt đầu khởi công trên đồi Acrôpôn (Acropolis) thờ đàn bà thần Atêna (Athena): là đền thờ phối kết hợp hài hoà giữa sự khoẻ khoắn của thức Đô níc và sự điệu đà nhẹ nhàng của thức Iônic.

*
Đền Pác- tê- nông (Partenon)

Vẻ rất đẹp của Pác kia non biểu đạt trong sự cân nặng đối, hài hoà về tỷ lệ giữa các bộ phận kiến trúc. Nó còn biểu hiện trong sự đối kháng giản, trang trọng của khối phong cách xây dựng chủ yếu dựa trên những con đường thẳng với trang trí bằng những tác phẩm điêu khắc cùng phù điêu dạng trụ ngang. Loài kiến trúc bằng vận hài hoà của Pác kia non được trang điểm thêm đẹp đẽ, lung linh bằng các tác phẩm điêu khắc của Phi đi át và các học trò của ông. Tác giả của Pác kia non là Ichtinốt và Can Li Crát.

Xem thêm: Kinh Vệ Đà Tiếng Việt - Vệ Đà (Tài Nguyên Ngôn Ngữ)

Ngoài Pác kia non, Hy Lạp còn tương đối nhiều đền thờ nổi tiếng: Đền thờ thần Dớt làm việc Péc Gam Ô Lym Pia và đền thờ thần biển cả cả Pô Dây Đon (Poseidon) sống phía nam Aten, …

Cho tới cầm cố kỷ VI TCN, các đền thờ của Hy Lạp đều được gia công bằng gỗ hoặc gạch. Đến cụ kỷ V, tín đồ Hy Lạp chuyển sang các kiến trúc đá cẩm thạch lung linh và quý phái trọng, với tứ mặt thường là những hàng cột đá. Kiến trúc tôn giáo là thể loại biểu thị tài năng của fan Hy Lạp. Hình như họ còn quy hoạch đô thị, xây dựng các nhà hát, thành luỹ, … vào thời kỳ các thế kỷ IV – II TCN. Từ nạm kỷ IV trong bản vẽ xây dựng Hy Lạp còn cách tân và phát triển loại kiến trúc lăng mộ, bao gồm lăng lớn, xinh tươi được xếp vào một trong 7 kỳ quan liêu của quả đât cổ đại như lăng vua mô xô lơ (Mausole) ngơi nghỉ Halicácnat (Halicrnasse).

Kiến trúc Hy Lạp nói phổ biến là vẻ rất đẹp trang nhã, mực thước, trong sáng với kết cấu kiến trúc chính là phong cột trên mặt bằng hình chữ nhật.

3. Nghệ thuật và thẩm mỹ Điêu xung khắc Hy Lạp cổ đại

3.1 . Thời cổ sơ (Thế kỷ VII – VI trước công nguyên)

Cũng giống như kiến trúc, điêu khắc Hy Lạp cũng được phát triển qua 3 thời kỳ. Sinh hoạt thời kỳ cổ sơ hình tượng điêu tương khắc rất đơn giản, trước đó nghệ thuật và thẩm mỹ điêu xung khắc Hy Lạp đã bắt đầu những bước tiến dò dẫm từ cố gắng kỷ X – VIII. Phần nhiều là những tượng nhỏ bằng đồng thanh, đồng nung, hoặc ngà voi quý hiếm thể hiện tại một biện pháp sơ lược hình tượng những con vật, con người hay các quái vật trong sự kết hợp giữa fan và vật. Đôi khi còn tồn tại những tượng bởi gỗ, biểu đạt các vị thần. Điêu khắc thời kỳ này gắn sát với tôn giáo.

Trong thẩm mỹ và nghệ thuật điêu khắc Hy Lạp xuất hiện 2 loại tượng: Tượng phái nam khoả thân và nàng mặc áo dài. Số đông tượng này được diễn tả trong tư thế đứng thẳng, nhị tay buông theo thân. Tượng trong dáng vẻ tĩnh, nghiêm trang cân nặng đối. Tỷ lệ khung hình cũng như hình khối chưa chuẩn chỉnh mực, chất liệu sử dụng là đá.

Thời gian này, trong điêu khắc Hy Lạp vẫn thấy những tác động của ước lệ chế tạo hình phương Đông. Tượng “nhìn ngay ngó thẳng” và nối liền với tôn giáo tín ngưỡng. Sang núm kỷ VI trong phong cách làm tượng đã bao gồm sự gửi biến. Những tượng trực tiếp đứng như cây cột dần dần được sửa chữa bằng đông đảo pho tượng dáng đụng từ đơn giản và dễ dàng đến tinh vi dần. Nửa thời điểm đầu thế kỷ V, chạm trổ Hy Lạp được lưu lại bằng các tác phẩm va nổi ở thường thờ thần miêu tả 12 chiến công người nhân vật Hecquyn (Hercules). Con người được biểu đạt ở nhiều bốn thế vận động khác nhau, sinh động. Hình tượng điêu tự khắc đã thoát ra khỏi sự chi phối của mong lệ chế tạo hình cơ sở. Nghệ thuật và thẩm mỹ điêu xung khắc Hy Lạp phi vào thời kỳ mới.

3.2 . Thời truyền thống (Thế Kỷ V – IV trước công nguyên)

Từ thời điểm giữa thế kỷ V thành bang A ten đã phát triển trở thành trung tâm phệ của Hy Lạp cả về chế độ xã hội cũng giống như văn hoá nghệ thuật. Người đứng đầu về điêu khắc thời này là Phi đi át (Phiđias), Pô ly clét (Polycléte) với Mirông.

Pôlyclét dành nhiều thời gian cho nghiên cứu và phân tích và sáng tạo của chính bản thân mình cho việc tìm ra tỷ lệ chuẩn cân đối, hài hoà của cơ thể nam giới. Tiêu biểu vượt trội là tượng Đôripho (Doryphore) tín đồ lực sỹ vác giáo: có tỷ lệ 7 đầu, cân nặng đối, hài hoà của các tỷ lệ giữa đầu, thân, tay, chân, sự mượt mại, trung thực của hệ thống cơ, hóa học đá đã biến thành da thịt, có cảm nhận ra sự bền vững và kiên cố của cơ thể, sự chuẩn chỉnh xác về giải phẫu tạo nên hình kết hợp với cái đẹp mắt của mặt đường nét, hình khối.

Mirông lại nghiên cứu dáng hễ của hình tượng con người. Tiêu biểu là tượng “người ném đĩa” đến ta hình hình ảnh của một lực sĩ cường tráng sẽ vận động hết sức của khung hình để vung tay ném đĩa, sinh sống đó tất cả sự kết hợp cái đẹp nhất về dáng, về hình, về tỷ lệ. Vào sự kết hợp phần chân nghiêng và thân nhìn chính diện. Sự phối kết hợp đã tạo ra sự hoạt động và vẻ đẹp hoàn mỹ cho tác phẩm.

*
Người ném đĩa – Miron

Sang nỗ lực kỷ IV, điêu khắc Hy Lạp lại tiến thêm 1 bước, trường hợp ở thời kỳ trước những tác giả ao ước đạt mang đến độ mẫu mực về tỷ lệ, hình khối, tạo dáng vẻ động thì gắng kỷ này chúng ta lại mong mỏi tăng thêm làm từ chất liệu thực cho tượng, giảm chất hài lòng hoá cùng với đại biểu là: Xcopa (Scopas), Pra Xi Ten (Praxitéle), Li Xíp (Lisippe), tế bào Xô Lơ, … item của ông như (Hernes), Héc Mét, tượng phụ nữ thần săn phun ác tê Mít và đặc biệt là các tượng vệ phái nữ như vệ thanh nữ của cơ thể nữ. Đến đây các nghệ sĩ Hy Lạp đang phô diễn vẻ đẹp tuyệt mỹ mà sinh sản hoá đã ban tặng cho “phái yếu” qua đa số pho tượng khoả thân. Có lẽ rằng cũng bởi lẽ này mà khi tìm thấy nhì pho tượng vô danh: Vệ chị em Mi lô với tượng cô gái thần thắng lợi ở Xa mô Crát: Hai phong thái và hai vẻ đẹp mắt khác nhau: Một hài lòng hoà và một tràn đầy, hiện nay thực.

3.3. Thời kỳ Hy Lạp hoá (thế kỷ III – II trước công nguyên)

Ở thời kỳ này, Aten không thể là trung trọng tâm cường thịnh duy nhất như thời trước, trên các miền đất mới ở tiểu á và Bắc phi mọc lên đầy đủ trung trọng điểm mới. Điêu khắc cũng giống như điêu khắc phần lớn muốn tìm tới một phong thái mới. Hoặc liên tục phong cách của quá trình trước nhưng mà đẩy cao hơn nữa về mặt biểu thị những tình yêu đau thương, buồn như hầu như tác phẩm “người quân nhân Gô loa bị trọng thương” tuyệt người binh sĩ gô loa giết bà xã và tự sát”, … trong pho tượng này gây tuyệt hảo mạnh cho thị giác cùng cảm xúc. Hoặc phức hợp hơn trong phong cách diễn tả, hoặc cường điệu hoá. Thể loại thường gặp gỡ trong chạm trổ thời Hy Lạp hoá là team tượng và phù điêu lớn

Phù điêu bên trên riềm mũ cột đền thờ Pðcgam dài khoảng tầm 120m, bao quanh đền thờ, diễn tả cuộc giao chiến giữa những thần linh và những người khổng lồ. Mọi biểu tượng đều được diễn tả bằng nghệ thuật điêu luyện, hình khối dạn dĩ mẽ, cường độ kinh hoàng trong cồn tác.

Nhóm tượng Lao Cun: có đầy chất bi tráng, biểu đạt một cảnh tượng khủng khiếp về số phận con người. Nhóm tượng mô tả 3 nhân vật, từng người mang trong mình một nét đẹp mắt riêng. Ngoài nét đẹp lý tưởng về hình thể, tác giả còn muốn nhấn mạnh vấn đề vẻ đẹp về tính cách, về sự biểu thị nội tâm. Qua hình dáng, thái độ khác biệt của 3 nhân trang bị đã biểu lộ nỗi kinh sợ, đau đớn, kiệt sức của 3 phụ vương con. Sức căng vặn của 3 cơ thể, kết phù hợp với đường cong cong queo của hai con rắn đã hình thành nhóm tượng có bố cục chặt chẽ, gắn thêm bó diễn tả nội dung sâu sắc

4. Nghệ thuật hội hoạ, vật hoạ Hy Lạp

Nghệ thuật hội hoạ Hy Lạp phần lớn không còn duy trì được thành quả nào, các tác giả, tác phẩm danh tiếng của chúng ta còn được lưu truyền trong sách, truyện ta hiểu rằng tên tuổi: Apenlơ, Giơxít, Pôlinhơ, … cùng với đề tài đa số là lịch sử hào hùng và thần thoại cổ xưa Hy Lạp. Những tác phẩm được vẽ với phong thái tả thực, sinh động. Bên cạnh đó có một nguồn tài liệu khá đa dạng cho thẩm mỹ vẽ hình mang tính chất đồ hoạ, đó là rất nhiều hình vẽ trên các chiếc bình cổ Hy Lạp. Bình cổ Hy Lạp có tương đối nhiều kiểu dáng đẹp. Điều đáng chăm chú là những hình vẽ trang trí trên đồ gốm cổ Hy Lạp có hai cách trang trí: Hình vẽ đen trên nền trắng sáng sủa hoặc hình vẽ red color trên nền gốm đen. Các hoạ sĩ trang trí để ý đặc biệt mang lại yếu tố nét, mảng trong số hình vẽ. Đề tài thay đổi qua các thời kỳ: Thần thoại, duyên dáng, nhiều tình, định kỳ sử, …

*
Gốm cổ Hy Lạp

Qua ba mô hình nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc cùng hội họa của Hy Lạp cổ kính ta rất có thể thấy rõ điểm lưu ý đặc trưng độc nhất vô nhị của thẩm mỹ Hy Lạp đó là 1 trong những nền nghệ thuật gắn liền với thần thoại, mà thần thoại cổ xưa Hy Lạp vừa giải thích, mô rộp tự nhiên, buôn bản hội vừa là hồ hết trang viết lịch sử một thời về lịch sử Hy Lạp. Quan niệm thần nhân đồng hình sẽ dẫn đến điểm lưu ý lớn cho thẩm mỹ Hy Lạp cổ đại. đặc thù tôn giáo, thần thoại bộc lộ ở nội dung, đề tài. Tuy thế qua các hình tượng nhân vật các tác đưa lại muốn ca ngợi vẻ rất đẹp của nhỏ người, một vẻ đẹp triển khai xong cả về bản thiết kế và nội tâm. Những nghệ sĩ Hy Lạp đã bỏ được cách làm chi phối trong thẩm mỹ và nghệ thuật tạo hình buổi ban đầu, đông đảo ước lệ sản xuất hình cửa hàng để tiến cho tới một nền thẩm mỹ hiện thực giàu tính nhân văn. Các loại hình nghệ thuật chế tạo ra hình đều cải cách và phát triển và bao gồm thành tựu cao, còn lại cho thế giới nhiều cửa nhà vô giá. Đó là nền móng, là các đại lý cho thẩm mỹ tạo hình âu lục sau này.