Hoàng tá viêm

     

“Hoàng Tá Viêm là một kẻ thù không thể tàn phá và cấp thiết chế ngự; là trong những kẻ thù quyết tử tuyệt nhất của bọn chúng ta...”-đó là đánh giá của trú sứ Pháp ở Trung Kỳ về tướng mạo quân Hoàng Kế Viêm trong report gửi toàn quyền Đông Dương.

Bạn đang xem: Hoàng tá viêm


Hoàng Kế Viêm (tên thiệt là Hoàng Tá Viêm), tự Nhật Trường, hiệu Tùng An, sinh ngày 21 mon Bảy năm Canh Thìn (1820) tại xóm Văn La, tổng Văn Đại, phủ thành phố quảng ninh (nay thuộc làng Lương Ninh, thị xã Quảng Ninh, thức giấc Quảng Bình). Sinh ra trong một mái ấm gia đình quan lại có truyền thống lâu đời cả văn lẫn võ yêu cầu Hoàng Kế Viêm nhanh chóng có điều kiện để học tập thành tài hơn những trang lứa. Năm 1843, new 23 tuổi, sau khi thi đỗ cử nhân, ông được chỉ định chức tư vụ, hàm quang lộc tự khanh với được vua Minh Mạng mến quý gả cô gái thứ năm cho làm vợ. Phò góp qua 3 đời vua, Hoàng Kế Viêm đã có nhiều đóng góp to to trong công cuộc phòng giặc nước ngoài xâm với trị nước, an dân. Năm 1846, ông được vua Thiệu Trị bổ làm quan Lang trung cỗ Lại. Năm 1852, bên dưới thời từ bỏ Đức, Hoàng Kế Viêm được sung chức Án giáp tỉnh Ninh Bình; bố chính tỉnh Thanh Hóa (1854); bố chính kiêm Tuần lấp Hưng im (1859) rồi Tổng đốc An Tĩnh (1863)...

Vào trong thời hạn 60 của cầm cố kỷ 19, dư đảng thái bình Thiên quốc tràn sang giật bóc, quấy phá vùng biên cương phía Bắc nước ta. Sau sự khiếu nại Tổng đốc Quân vụ Bắc Kỳ là Đoàn lâu bị giết, năm 1870, triều đình Huế cử Hoàng Kế Viêm ra làm cho Lạng-Bình-Ninh-Thái Thống đốc Quân vụ đại thần để thuộc lực lượng của Tán lương Tôn Thất Thuyết trừng trị đám giặc bội nghịch loạn, ổn định thực trạng tại vùng biên cương phía Bắc.

Chỉ sau mấy mon trên cưng cửng vị new ở vùng khu đất lạ, cùng với vấn đề truy quét bạn bè giặc, duy trì yên trị an, Hoàng Kế Viêm còn hết sức chăm lo đến đời sống của dân trong vùng; đốc thúc desgin thủy lợi, mở có nông nghiệp, trở nên tân tiến sản xuất. Gặp lúc thiên tai, mất mùa, ông sẽ xin cùng với triều đình kịp thời cứu đói đến dân. Đặc biệt, bằng kế sách “dĩ di-công di” (dùng phỉ diệt phỉ), Hoàng Kế Viêm đã hàng phục được chủ soái Lưu Vĩnh Phúc thuộc đội quân cờ Đen; tiếp đến dùng chính lực lượng này tấn công tan những đội con bài Vàng cùng Cờ Trắng; rồi phối hợp đánh quân Pháp. Nhờ công phu này nhưng mà Hoàng Kế Viêm được phong Đại học tập sĩ, Tổng đốc Tam Tuyên và được sung làm cho Tiết chế Quân vụ miền Bắc. Năm Canh Thìn (1880), ông được phong Tĩnh biên sứ kiêm luôn cả hai đạo lạng ta Giang và Đoan Hùng. “Dĩ di-công di” là trong những kế sách duy trì nước xuất xắc được Hoàng Kế Viêm vận dụng thành công vào bối cảnh việt nam lúc bấy giờ đang đứng trước họa ngoại xâm và đang bị các đội quân thổ phỉ đến từ phương Bắc kéo vào phá phách, hoành hành. Trớ trêu thay, kế sách này đang khơi mào cho một chuỗi lời gièm pha, dị nghị; thậm chí còn cả nghi ngờ phát ra từ một trong những quyền thần triều Nguyễn trút bỏ lên đầu Hoàng Kế Viêm trong thời hạn sau đó.

*
*
*
*
Đền thờ tướng quân Hoàng Kế Viêm (xã Lương Ninh, thị xã Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình). Ảnh: MINH ĐỨC

Khi quân xâm lăng Pháp kéo vào nước ta, mặc dù đứng về phe chủ chiến nhưng mà Hoàng Kế Viêm đang không được tiêu thụ vào mặt hàng ngũ hầu hết quyền thần lao động chính thân tín của triều đình, bị tước đoạt đi thời cơ được ghé vai lo việc cứu nước, cứu vớt dân. Đó là một thảm kịch đáng tiếc đến ông với thiệt thòi đến dân, đến vận nước.

Xem thêm: Anastasia Nikolaevna ( Nữ Đại Công Tước Anastasia Nikolaevna Của Nga (Phần 1)

Năm 1873 cùng 1882, quân Pháp hai lần kéo quân ra đánh chiếm Bắc Kỳ. Theo lệnh của Thống đốc quân máy Tam Tuyên, Hoàng Kế Viêm với Tôn Thất Thuyết cùng thủ lĩnh quân bài Đen giữ Vĩnh Phúc đem quân từ đánh Tây về phục kích tại cg cầu giấy (Hà Nội) đánh chiến thắng hai trận lớn, tàn phá hai tướng soái Pháp là F.Garnier và H.Rivière. Chiến thắng Cầu Giấy 1873 cùng 1883 là niềm trường đoản cú hào của quân với dân ta trong buổi đầu chống thôn tính Pháp. Cả hai thành công đó mọi in đậm dấu ấn tài cố quân của Hoàng Kế Viêm. Thiết yếu ông là tín đồ bày binh cha trận, đồ mưu hoạch vắt thể cho tất cả hai trận đánh đó. Trong trận cg cầu giấy lần đầu tiên (1873), Hoàng Kế Viêm vẫn nghĩ ra phương pháp khích lệ binh sỹ khá độc đáo. Trước lúc xung trận, ông tuyên tía trước tía quân sẽ trọng thưởng theo cấp cho số nhân cho đầy đủ ai tiêu diệt được rất nhiều quân Pháp. Công dụng là khi xung trận, chiến binh được khích lệ đã dũng cảm, lăn xả vào tử vong với quân địch. Vào trận cầu giấy lần sản phẩm hai (tháng 5-1883), Hoàng Kế Viêm đã cho dán cáo thị cùng với nội dung: “Ta đóng quân sinh hoạt Hoài Đức tuy vậy không nỡ tiến công vào tp. Hà nội gây thiệt hại mang lại dân. Vậy bằng hữu ngươi gồm gan thì nên đến Hoài Đức đọ mức độ với ta...” trên nhiều phố phường tp. Hà nội nhằm khiêu khích, dụ quân Pháp ra đại bạn dạng doanh của mình ở Hoài Đức nhằm nghênh chiến. Chiêu gọi mời này của ông đã phát huy được tính năng trước thói ngạo mạn, khinh suất của quân Pháp. H.Rivière đích thân mở cuộc tấn công ra Hoài Đức cùng rồi lâm vào tình thế ổ phục kích tại cg cầu giấy và cần đền tội như là y hệt bạn tiền nhiệm là F.Garnier 10 năm trước. Mặc dù cũng nên thấy rằng, trên cương vị tổng chỉ đạo quân team của triều đình ngơi nghỉ Bắc Kỳ, về trọng trách của tín đồ cầm quân, việc bỏ lỡ thời cơ, không khuếch trương chiến quả dẫu sao cũng là một trong sự khiếm khuyết. Việc chỉ nhờ vào đội quân của triều đình mà chần chừ phát động cuộc chiến tranh nhân dân trong bối cảnh lòng dân sẽ sục sôi chống giặc, âu cũng là một trong những điều không mong muốn cho mặt tinh giảm này của Hoàng Kế Viêm.

Hoàng Kế Viêm vốn là một trong những tướng quân biết dùng người. Năm 1874, lúc triều đình Huế cam kết Hiệp ước sát Tuất cùng với Pháp, những chí sĩ yêu thương nước vẫn phản ứng, trong những số ấy có Nguyễn Mậu Kiến. Ko chấp hành lệnh kho bãi binh, Nguyễn Mậu con kiến bị triều đình tước hết phần nhiều chức tước, phẩm hàm và sung đi làm việc lính ở quân máy Thái Nguyên. Khâm phục kỹ năng và niềm tin chống Pháp của vị chí sĩ yêu thương nước này, Hoàng Kế Viêm đã làm cho sớ tâu xin bên vua mang lại Nguyễn Mậu loài kiến được về cộng tác với mình sinh sống sơn phòng Hưng Hóa. Tại đây, ông đang trọng dụng với giao cho Nguyễn Mậu Kiến chuyên lo việc luyện tập binh mã và chuẩn bị quân lương. Được sự hỗ trợ của Nguyễn Mậu Kiến, sơn phòng Hưng Hóa đã làm được củng vắt vững chắc, lực lượng cải tiến và phát triển hùng hậu, trở thành trong số những trung trung ương kháng chiến mạnh bạo ở Bắc Kỳ thời gian bấy giờ.

Nhận thức được mối gian nguy của trung tâm binh đao Sơn Tây so với Hà Nội, cũng giống như vai trò đặc biệt của thủ lĩnh Hoàng Kế Viêm, vừa new nhậm chức Tổng lãnh đạo quân Pháp ở Đông Dương được nhì tháng, Courbet đã ra quyết định đưa 6.000 quân quyết xóa sổ bằng được trung tâm loạn lạc này. Nên sau gần một tuần lễ lễ vừa tiến vô tư quân sự, vừa kết hợp dùng mưu kế, quân Pháp mới chiếm hữu được Sơn Tây. Thành sơn Tây mất, dưới sự lãnh đạo của Hoàng Kế Viêm, quan tiền quân triều đình sẽ rút lên Hưng Hóa liên tiếp kháng chiến.

Sau khi cả hai thành sơn Tây với Hưng Hóa thất thủ, Hoàng Kế Viêm mới chịu trở lại kinh thành Huế hóng lệnh. Bộ chỉ huy quân Pháp với triều đình Huế phong mang lại Hoàng Kế Viêm các chức tước nhằm dụ dỗ, tải chuộc nhằm mục tiêu lợi dụng đáng tin tưởng của bé người kỹ năng này. Mặc dù nhiên, toàn bộ đều quan yếu lung lạc được ý chí với quyết tâm binh cách của Hoàng Kế Viêm, bao gồm cả khi ông được phái ra Quảng Bình thuyết phục vua Hàm Nghi và che dụ dân chúng thì ông trước sau như một vẫn kiên cường với lập ngôi trường của phe chủ chiến.

Không thể thuyết phục được con fan đầy kĩ năng và uy tín, gồm quyết tâm chống Pháp cho cùng để đảm bảo nền chủ quyền dân tộc, cuối cùng, triều đình đành phải đặt Hoàng Kế Viêm về nghỉ sinh sống quê nhà theo nguyện vọng. Ông mất năm 1909, thọ 89 tuổi. Ghi nhớ ơn ông, dân làng đã lập đền rồng thờ với xây lăng mộ. Để ghi nhớ công trạng to mập của một danh tướng vượt trội thời kỳ phòng Pháp nửa sau nuốm kỷ 19, thời điểm đầu thế kỷ 20 của dân tộc, hiện nay, ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Bình đã đệ trình cỗ Văn hóa-Thể thao và du lịch xếp hạng mộ và thường thờ Hoàng Kế Viêm là di tích cấp quốc gia.