Họ lý việt nam

     
Có siêu nhiều bài viết đã giới thiệu về dòng họ Lý của nước ta tại Hàn Quốc, sau đây, TTHQ xin được reviews tới chúng ta một bài xích phân tích của im Tử Cư Sĩ trần Ðại Sĩ về: “Sự tương tác giữa mẫu họ Lý ở nước ta và Ðại Hàn”. Tuy đấy là một bài viết mang tính chất cá nhân và có khá nhiều điều cần đúng đắn nhưng lại cất nhiều cụ thể cụ thể, sinh động giúp chúng ta quan chổ chính giữa đến cái họ Lý hoàn toàn có thể hình dung được phần làm sao về “cuộc di dân” của tiên sư sang khu đất Triều Tiên.

Bạn đang xem: Họ lý việt nam

Ði Tìm nhỏ Cháu Thuyền Nhân 849 Năm Trước: Nguyên Tổ nhì Giòng chúng ta Lý tại Ðại Hàn

Tác mang chân thành lạy tạ Tiến-sĩ Thái Văn Kiểm, hội viên Hàn-lâm viện Pháp-quốc hải ngoại, đã trợ giúp rất nhiều khi viết bài xích này.


Ngày 17 mon 9 năm 1957, Tổng-thống Ngô-đình Diệm công du Ðại-hàn (1). Năm sau, ngày 6 tháng 11 năm 1958, Tổng thống Ðại-hàn dân quốc là Lý thừa Vãn, viếng thăm Việt-Nam. Trong dịp này ông vẫn tuyên ba rằng tiên sư cha ông là tín đồ Việt. Báo hồi ấy tất cả tường thuật sơ sài. Còn tổ chức chính quyền thì gần như không suy nghĩ chi tiết lịch sử dân tộc này.



Tổng Thống Đại hàn Lý thừa Văn (1948 – 60)

Bấy giờ, đệ độc nhất vô nhị Cộng-hòa thành lập chưa quá nhị năm, bắt đầu chỉ có viện Khảo-cổ, không tồn tại cơ quan nghiên cứu lịch sử. Mang lại nên không người nào nghĩ tới việc sang Ðại-hàn khám phá xem chúng ta Lý trường đoản cú Việt Nam, vẫn di sang trên đây từ bao giờ? Ai là nguyên tổ của họ?

Thời gian này tôi mới 19 tuổi, vừa bước chân vào đại học. Nhưng mà nhờ thấm nhuần Nho-giáo, phải đã chững chàng lắm rồi. Tôi viết thư mang lại sứ quán Ðại-hàn tại Việt-Nam nhằm hỏi về chi tiết này. Dĩ nhiên tôi viết bằng văn bản Nho. Hơn tháng sau tôi được thư vấn đáp của tộc Lý trên Nam-hàn. Vào thư, họ mang lại tôi biết rằng:


“Tổng-thống Lý quá Vãn là hậu duệ đời vật dụng 25 của Kiến-bình vương Lý Long Tường. Kiến Bình vương vãi là nhỏ thứ 6 của vua Lý Anh-tông. Tín đồ cùng tông tộc sang Cao-ly vào vào đầu thế kỷ thứ 13 bởi quốc nạn”.

Ánh sáng đã mở ra trước đôi mắt tôi. Nhưng lại tôi tra vào Ðại-Việt sử ký toàn thư (ÐVSKTT), vào Việt-sử lược (VSL), trong Khâm-định Việt-sử thông giám cương mục (KÐVSTGCM), không bộ nào nói đến Kiến Bình vương vãi Lý Long Tường cả.

Tò mò không được thỏa mãn, tuy nhiên tôi đành vứt qua, vị bấy giờ đồng hồ tôi nên dồn hết tâm tư tình cảm vào việc học. Năm 1959, trong những khi lục lọi trên thư viện Paris, vô tình tôi hiểu được Tập-san sử địa của Nhật-bản, số hai năm 1941, trong số ấy nói vắn tắt rằng:

“Năm Bính Tuất, 1226, bấy giờ đồng hồ là niên hiệu Kiến-trung vật dụng nhì đời vua Thái-tôn công ty Trần. Biết bản thân là bé thứ sáu vua Lý Anh-tông, lại đang nắm dữ chức đô đốc, tư lệnh hải quân, trước sau gì cũng bị Trần Thủ Ðộ hãm hại, đề xuất ông vẫn đem tướng tá sĩ bên dưới quyền, tông tộc, cùng hạm chiến ra đi, sau đó trôi dạt vào Cao-ly”.


Tôi từ hẹn, sau này có tiền đang sang Ðại-hàn tìm hiểu cụ thể này.

Thế nhưng, sau khoản thời gian ra trường, 1964, tuy đã bao gồm chỗ đứng vững chắc và kiên cố về góc nhìn tài chánh. Ngặt vì chưng nghề sinh nhai lối dọc đường ngang, tôi vẫn không thực hiện được dòng ước vọng sang Hàn quốc, tìm hiểu về nguồn gốc họ Lý tại đây.Mãi tới năm 1980, mon 8, tôi đi trong phái bộ Pháp, lịch sự dự đại hội y khoa tại Hàng-châu Trung-quốc. Ở đại hội, tôi được xúc tiếp với phái đoàn Bắc-cao. Phái đoàn này có bác sĩ Lý Chiếu Minh sinh hoạt Hùng-xuyên (Hunchon) và chưng sĩ Lý Diệp Oanh sống Thuận-xuyên (Sunchon). Bấy giờ tôi đang 41 tuổi, còn Diệp Oanh bắt đầu 30 tuổi. Mặc dù là bác bỏ sĩ, mặc dù vậy cô tươi như hoa lan, phơi phắn như hoa thủy tiên ban mai. Thấy mỗi bữa ăn cô lẩm nhẩm đọc kinh nhưng không làm dấu thánh giá, tôi cho là cô hiểu kinh Phật. Tôi cũng đọc kinh Bát-nhã bởi tiếng Việt. Cô hỏi tôi:– Ủa! Anh hiểu kinh cảm ơn Tổng-thống Valéry Giscard đấy à?– Không! Tôi phát âm kinh Phật. Cầm cố cô hiểu kinh gì vậy?– Phật đâu bao gồm cho anh cơm trắng ăn, áo mang ?– Vậy cô đọc kinh gì ?– Tôi gọi kinh cảm ơn phụ thân già Kim Nhật-Thành đã cho shop chúng tôi đươc tự do, gồm cơm ăn, áo mặc! (2)


Nghe cô nói, tôi rùng mình. Tuy vậy thấy cô xinh đẹp, tôi đùa:

“Ở nước tôi, vào cố gắng kỷ lắp thêm 12, bên dưới triều vua Lý Anh-tông, tổ tiên tôi là è cổ Thủ Huy được gả công chúa Ðoan Nghi…”.

Diệp Oanh cắt lời:

“Biết đâu cô ko là công chúa Ðoan Nghi, tôi không là trằn Thủ Huy tái đầu thai? có lẽ chúng mình yêu cầu đi tiếp con phố tổ tiên mình đã đi”.

Diệp Oanh vã tôi một chiếc vào má trái, tỏ hành động thân thiện. Song chúng tôi bắt con tim chấm dứt phiêu giữ ở đây, vì bấy giờ bà vợ tôi còn sống, còn thừa trẻ; vợ ông chồng lại hết sức tương đắc xung quanh đời, nồng thắm trong phòng the.


Thế rồi shop chúng tôi nhận họ. Trong cả đại hội, tôi cùng với Chiếu Minh, Diệp Oanh sát nhau như bóng với hình. Tôi kể mang lại hai tín đồ nghe về hồ hết trang sử rực hào quang bên dưới thời Lý, tốt nhất là huyền sử về Linh Nhân hoàng thái hậu (Ỷ Lan). Sau đại hội, Chiếu Minh, Diệp Oanh rủ tôi phượt Bắc-cao. Bấy giờ đồng hồ là thịnh thời của chủ tịch Kim Nhật Thành, Bắc-cao khép bí mật cánh cửa với thế giới bên ngoài. Tuy nhiên nhờ mang thông hành Pháp, phải tòa đại sứ Bắc-cao sinh hoạt Bắc-kinh đến tôi mẫu chiếu khán được du lịch nghiên cứu về nhân sâm vào 8 ngày.

Tới Bắc-cao, ông đại sứ Pháp tưởng tôi đi phân tích nhân sâm thực. Ông lệnh cho văn phòng tùy viên văn hóa hỗ trợ tôi. Tôi không thích nói dối ông đại sứ. Tôi thú thật là đi tìm một số tài liệu lịch sử. Dù biết tôi mượn danh đi nghiên cứu y khoa, cơ quan thảo luận y học tập dư quá tài chánh đài thọ toàn bộ phí tổn mang đến tôi. Mặc dù vậy sứ tiệm Pháp vẫn trợ giúp tôi tận tình. Nào hỗ trợ xe, cung cấp tài xế, nhờ cất hộ thư giới thiệu.v.v. Nói ra làm quá trình nghiên cứu vãn của Pháp cũng thăng hoa thực. Xin vạn vạn lần cảm ơn tinh thần yêu văn hóa truyền thống của nước Pháp.


Tại Hùng-xuyên, cũng tương tự Thuận-xuyên, những chi bọn họ Lý tiếp nhận tôi vô cùng niềm nở. Bi thiết là các cuộc đàm thoại bị số lượng giới hạn khá nhiều, tôi đề nghị dùng giờ đồng hồ Quan-thoại nói cùng với Chiếu Minh và Diệp Oanh. Nhị vị này dịch sang tiếng Ðại-hàn. Những chi họ Lý xin phép chủ yếu quyền, rồi tổ chức những buổi hội, nhằm nghe tôi thủ thỉ về thời đại Tiêu-sơn. Khi nghe nói đến đoạn công chúa Bảo Hòa tu tiên, cho tới tuổi 90 vẫn con trẻ như hồi 17 tuổi, cử toạ suýt xoa sung sướng. Lại lúc nghe đến tôi thuật giai thoại vua Lý Thánh-tông, đã đêm trốn ngoài hoàng cung, gặp gỡ cô thôn nàng Yến Loan, rồi sau mang lại cung phong có tác dụng Ỷ Lan phu nhân; cử tọa vỗ tay hết tràng này mang lại tràng khác. Khi nghe tôi nói đến các công chúa Bình Dương, Kim Thành, ngôi trường Ninh trấn ngự biên cương khiến cho các quan Tống làm việc Nam-biên tìm đến tên mọi kinh hồn vỡ lẽ mật. Những cô ngửa phương diện lên nhìn xà nhà cười đầy vẻ hãnh diện. Lúc mà tôi thuật đến đoạn Quách Quỳ, Triệu Tiết mang đại quân phá vỡ phòng tuyến đường Như-nguyệt, tiến mang đến rừng tre, cách Thăng-long tất cả 25 cây số… vào phòng có đến rộng 700 người, nhưng mà không một tiếng động. Rồi tôi nhắc tiếp: Công chúa Thiên Ninh đánh bật quân Tống về bên Như-nguyệt, thì phòng hội hoan hô đến mong mỏi rung rượu cồn thành phố. Tôi thuật kế tiếp đoạn công chúa tuẫn quốc, thì cả chống hội đều khóc nức nở. Những người dân khóc các nhất lại là các thiếu niên.


Hầu hết những chi họ Lý phần lớn đem gia phả ra hỏi tôi những cụ thể mà họ không hiểu. Tất cả gia phả phần đa viết bằng văn bản Nho. Như tộc phả của đưa ra Thuận-xuyên, có đôi câu đối:

Thập-bát hero giai Phù-đổng,Tam thiên cô gái kiệt tỷ Mê-linh.(Mười tám nhân vật đều như Phù-đổng thiên vương. Tía nghìn thiếu phụ kiệt đều có thể sánh cùng với Trưng-vương).

Tôi phải moi trí nhớ, nhằm đọc mang lại họ chép lại tiểu sử 18 danh tướng vào thời vua Lý Nhân-tông, phòng Tống tuẫn quốc. Tôi lại đề xuất thuật đến họ nghe về công chúa Thiên Ninh (Bà chúa kho) tất cả 3 nghìn thiếu nữ binh. Khi Quách Quỳ, Triệu Tiết sở hữu quân lịch sự Ðại-Việt, phá vỡ phòng tuyến đường Như-nguyệt tiến về Thăng-long. Quân Tống nhập vào phòng đai phòng thủ chỉ bí quyết Thăng-long có 25 cây số, bị công chúa đánh nhảy trở về Bắc sông Như-nguyệt. Kế tiếp công chúa thuộc 3 nghìn bạn nữ kiệt đầy đủ tuẫn quốc.


Hầu hết những chi, mặc nghe tôi nói rằng: Triều è cổ kế tục triều Lý. Nhưng những vua triều Trần đa số dành ra một vài ruộng khu đất lớn, đến tá điền cầy cấy, thu tô để gia công phương tiện mùi hương khói, bái cúng, tu vấp ngã lăng tẩm 9 đời vua triều Lý… đều hài lòng. Các triều đại kế tiếp như Lê, Nguyễn vẫn không thay đổi truyền thống này. Mãi mang lại năm 1956, vào cuộc cách tân ruộng đất, các ruộng đất này mới bị tịch thu. Mặc dù nhiên đó là những di tích lịch sử, nên kể từ năm 1962, bộ Văn-hóa miền bắc bộ Việt-Nam đang ban nghị định công nhận là di tích lịch sử văn hóa, định kỳ sử, và bảo vệ rất kỹ.

Bác-sĩ Diệp Oanh dẫn tôi thăm phần lớn vùng đất linh của giòng bọn họ Lý. Thực là kỳ điệu, dưới chế độ Cộng-sản cực đoan, chủ trương hủy diệt toàn bộ những gì là sang trọng của tổ tiên, để chỉ còn biết mang đến Mác, Lê, biết đến thân phụ già dân tộc Kim Nhật Thành. Mặc dù thế giòng chúng ta Lý vẫn giữ lại gìn được những di tích của tổ tiên. Làm sao cửa biển Phú-lương giang nơi chiến hàm của Kiến-bình vương cập bờ Cao-ly, làm sao Ung-tân, nơi đầu tiên họ Lý làm nhà ở, làm sao ngọn đồi Julhang thuộc thôn Ðỗ-môn (Tô-mơ-ki) nơi bao gồm lăng của loài kiến Bình vương Lý Long Tường. Tôi cũng rất được lên Quảng-đại sơn thăm Vọng-quốc đài, là khu vực vương lên nhìn về quê hương.


Sau đó, năm 1983, tôi lên đường đi Nam-hàn để tìm hiểu thêm về giòng chúng ta Lý. Nhớ tiếc rằng lúc Lý Long Tường cho tới Hàn-quốc tấp vào miền Bắc, vì vậy dường như tại Nam-hàn không tồn tại một chút di tích nào của ông. Giòng bọn họ Lý sinh sống tại Nam-hàn rất ít, tổng số chưa quá ngàn người. Họ cũng giống như người Bắc hồi 1954 di cư vào Nam, có theo khôn xiết ít di vật, tộc phả về tổ tông mình. Không công ty nào mang được gia phả cổ. Gia phả mà họ cho tôi xem, phần lớn là bắt đầu chép ngay sát đây. Nội dung lại không ít sai lạc. Như chép về vấn đề ra đi của con kiến Bình vương, gia phả nói rằng chúng ta Lý bị nai lưng Thủ Ðộ chiếm ngôi, Lý Long Tường cụ quân phòng lại, bị thua. Về Lý Chiêu Hoàng, bọn họ chép là bà xã của vua Lý Huệ-tông! (3)

HỌ LÝ, HẬU DUỆ KIẾN HẢI VƯƠNG, tuyệt HỌ LÝ TINH-THIỆN

Thế nhưng, trên Nam-hàn tôi chạm mặt ông Lý Gia Trung. Ông mang lại biết, tổ tông ông là tín đồ Việt, dẫu vậy không thuộc giòng dõi loài kiến Bình vương. Cha ông ông là kiến Hải vương Lý Dương Côn, đã đến Cao-ly hồi vào đầu thế kỷ thứ mười một.Quý fan hâm mộ có biết trọng điểm trạng tôi bấy giờ ra làm sao không ? ghê ngạc, bàng hoàng, đờ đẫn khắp cơ thể ra. Vị trong khi nghiên cứu và phân tích về triều Lý, tôi biết một huyền sử vắn tắt như sau :


“Vua Lý Nhân-tông không có hoàng nam, bạn nhận con của những thân vương vãi trong hoàng tộc làm nhỏ nuôi. Năm Ðinh Dậu (1117) nhận bé của hầu Sùng Hiền, Thành Khánh, Thành Quảng, Thành Chiêu, Thành Hưng làm bé nuôi. Sau truyền ngôi cho bé của Sùng nhân từ hầu là Lý Dương Hoán, tức vua Lý Thần-tông. Khi Lý Thần-tông băng, Thái-tử Thiên-tộ còn bế ngửa, triều thần mong muốn tôn bé của Thành Quảng hầu là Lý Dương Côn lên nối ngôi. Cuộc tranh quyền trong giòng chúng ta Lý diễn ra, sau vk của vua Lý Thần-tông nhờ gồm tình nhân là Ðỗ Anh Vũ giúp đỡ, mà một số loại hết các địch thủ. Năm Canh Ngọ (1150) nhân vụ bao gồm biến, Cảm Thánh thái hậu mưu với nhân tình Ðỗ Anh Vũ thịt hết tông tộc của những hầu Thành Khánh, Thành Chiêu, Thành Hưng. Bấy giờ bé Thành Quảng hầu là loài kiến Hải vương vãi Lý Dương Côn đã là đô đốc Thủy-quân, bèn rước gia trực thuộc xuống chiến thuyền lưu vong. Tuy nhiên không có thể bước đi đâu (1150)”.Bây giờ, sau 831 năm, tôi chạm chán lại hậu duệ của con kiến Hải vương. Tâm tư tình cảm rúng hễ ! Hỡi ơi ! trên Hàn-quốc bao gồm tới nhì giòng họ Lý, cội là thuyền nhân Ðại-Việt. Tôi ghi chú toàn bộ những gì mà lại giòng bọn họ Lý của loài kiến Hải vương cung cấp để khi viết về thời đại Tiêu-sơn còn tồn tại thêm tài liệu.

Xem thêm: Cao Học Luật Hà Nội - Trường Đại Học Luật Hà Nội

Cuối năm 1996, một nhà nghiên cứu và phân tích tộc phả khét tiếng của Nam-hàn là giáo sư Phiến Hoằng Cơ (Pyon Hong Ke) ra mắt kết quả cuộc nghiên cứu của ông rằng ông đã phát hiện nay một giòng chúng ta Lý lắp thêm nhì, tại Ðại-hàn, được gọi là Lý Tinh-thiện. Giòng bọn họ này, đó là giòng họ Lý, nhỏ cháu con kiến Hải vương mà lại tôi đã gồm cơ duyên gặp hậu duệ là ông Lý Gia Trung.Giáo sư Phiến Hoằng Cơ đến biết, căn cứ vào tộc phả của giòng chúng ta này sở hữu tên Tinh-thiện Lý thị tộc phả, được tàng trữ tại thư viện Quốc-gia Hán-thành, thì ông tổ của giòng chúng ta Lý Tinh-thiện là Lý Dương Côn (Lee Yang Kon) cho tới Ðại-hàn vào thời điểm đầu thế kỷ thứ 12:

“Lý Dương Côn hiệu là Nguyên Minh, hoàng tử thứ tía con vua Càn Ðức, được Tống triều phong tước Nam-bình vương”.


Tra vào sử Việt, thì vua Càn Ðức chính là tên của vua Lý Nhân-tông. Vua Lý Nhân-tông là nhỏ của vua Lý Thánh-tông cùng với Ỷ-Lan phu nhân, sau được tôn là Linh-Nhân hoàng thái hậu. Người chỉ đạo cuộc đánh Tống, chống Tống lừng danh lịch sự Việt-Nam. Theo ÐVSKTT, Lý kỷ, Nhân-tông kỷ thì: “Niên hiệu Hội-tường Ðại-khánh thiết bị 8 (DL.1117, Ðinh Dậu)…

…Tìm đàn ông trong tôn thất nhằm nuôi trong cung. Xuống chiếu rằng: “Trẫm ách thống trị muôn dân nhưng mà lâu không có hoàng nam, ngôi báu của thế gian biết truyền đến ai? phải trẫm nuôi con của các hầu Sùng Hiền, Thành Khánh, Thành Quảng, Thành Chiêu, Thành Hưng, chọn người xuất sắc lập làm thái tử. Bấy giờ con Sùng thánh thiện hầu là Dương Hoán, lanh lợi, vua vô cùng yêu, bèn lập làm Thái-tử”.

Vậy thì Lý Dương Côn là con nuôi của vua Lý Nhân-tông, chứ chưa hẳn con đẻ. Bé nuôi vật dụng ba, thì là nhỏ của Thành Quảng hầu tên Lý Dương Côn, tước phong loài kiến Hải vương.


Giáo-sư Phiến Hoằng Cơ dựa trên Tinh-thiện Lý thị tộc phả và bộ Cao-ly sử, ông địa bố: Hậu đuệ đời máy sáu của Lý Dương Côn là Lý Nghĩa Mẫn (Lee Unimin) phát triển thành nhân vật dụng kiệt hiệt trong định kỳ sử. Bấy giờ Cao-ly sẽ ở dưới triều đại vua Nghị-tông (Ui-jiong 1146-1170). Công ty vua khôn cùng sủng ái Lý Nghĩa Mẫn, phong mang lại chức Biệt-trưởng. Nước Cao-ly trong thời hạn này, đề nghị chống trả cùng với cuộc xâm lấn của Khiết-đan tức Ðại-liêu, nên các võ tướng mạo nắm phần đông quyền hành. Năm 1170 tướng tá Trịnh Trọng Phu (Jeong Jung-bu) chưởng môn một võ phái, đảo chính vua Nghị-tông lập vua Minh-tông (Mycong 1170-1179). Trọng Phu bị những võ phái, võ tướng nổi lên phòng đối. Lý Nghĩa Mẫn là người phụ tá đắc lực mang đến Trịnh Trọng Phu, lấy quân dẹp các cuộc nổi dậy. Ông được thăng chức Trung-lang tướng, Tướng-quân, Ðại-tướng quân (1173), Thượng-tướng quân (1174), cuối cùng là tây-bắc bộ binh mã sứ (1178). Năm 1179, một võ quan khác là Khánh Ðại Thăng (Kyung Dae-Seung) có tác dụng cuộc chủ yếu biến, giết chết Trịnh Trọng Phu, lên vắt quyền. Bấy tiếng Lý Nghĩa Mẫn giữ chức Hình-bộ thượng thư (1181). Vì chưng ông trực thuộc phe Trịnh Trọng Phu, nên bị nghi ngờ, chèn ép. Ông cáo quan về hưu.

Sau khi Khánh Ðại Thăng chết, vua Minh-tông mời Lý Nghĩa Mẫn vào bệ kiến, được trao chức Tư-không, Tả-bộc xạ, Ðồng-trung thư môn hạ bình chương sự tức Tể-tướng trong 14 năm (1183-1196). Năm 1196, một phe võ tướng bởi vì Thôi chung Hiếu (Cho tầm thường Heon) cầm đầu làm cuộc đảo chính, làm thịt Lý Nghĩa Mẫn. Tía con ông là Lý bao gồm Thuần, Lý Chí Vinh, Lý Chí Quang phần lớn là tướng nạm quân, cũng bị giết chết. Quân phiến loạn chỉ tha cho tất cả những người con gái ông là Lý nhân hậu Bật. Giòng họ Lý Tinh-thiện tưởng đâu tốt tự. Nhưng như mong muốn thay, giòng họ này còn kế tục là nhờ tín đồ anh Lý Nghĩa Mẫn và các con không biến thành hại.

Phối hợp thiết yếu sử với gia phả, giáo sư Phiến Hoằng Cơ kết luận rằng: Giòng chúng ta Lý trên Tinh-thiện thuộc đạo Giang-nguyên, phía Ðông phái mạnh Ðại-hàn thời buổi này là bé của hoàng tử Lý Dương Côn nằm trong triều Lý, Việt-Nam (1010-1225). Lý Dương Côn bỏ quê nhà ra đi do sự đe dọa của nước Kim đối với Tống, năm 1115. Cho tới năm 1127 thì Bắc Tống bị diệt.


Qua cuộc nghiên cứu của Phiến Hoằng Cơ, tôi thấy tất cả đôi chút nghi vấn:

Một là, vua Lý Nhân-tông nhận nhỏ nuôi năm 1117. Vua Thần-tông sinh năm 1116, vậy thì Lý Dương Côn chỉ có thể sinh năm 1116 tuyệt 1117 cơ mà thôi. Năm Lý Dương Côn tách Ðại-Việt ra đi là năm 1150. Bấy giờ đồng hồ ông new 32-33 tuổi. Mặc dù vậy gia phả Lý Tinh-thiện nói rằng năm 1170 Lý Nghĩa Mẫn, hậu duệ đời vật dụng sáu của Lý Dương Côn, được vua Nghị-tông phong cho chức Biệt-trưởng. Ðây là điều vô lý. Bởi năm đó thiết yếu Lý Dương Côn có còn tại núm thì ông mới có 54 tuổi, làm thế nào ông đã bao gồm cháu 6 đời? Tôi thì tôi nhận định rằng Lý Nghĩa Mẫn là con Lý Dương Côn. Còn hậu duệ đời đồ vật sáu là kể từ vua Lý Thái-tổ:

1. Lý Thái-tổ.2. Lý Thái-tông.3. Lý Thánh-tông.4. Lý Nhân-tông.5. Kiến Hải vương Lý Dương Côn.6. Lý Nghĩa Mẫn.


Lần lại trang sử Ðại-Việt thời đó: Vua Thần-tông được vua Nhân-tông đưa vào cung nuôi thuộc 4 người bạn bè họ. Tuy thế ngài được lập có tác dụng Thái-tử, rồi lên ngôi vua. Theo Hội-điển sự lệ triều Lý thì những chức như: Thái-úy, Tổng-lĩnh Thiên-tử binh, Ðại Ðô-đốc Thủy quân, luôn trao cho các hoàng đệ. Vày vậy trong 5 bé nuôi của vua Lý Nhân-tông, thì Thái-tử Dương Hoán đươc truyền ngôi, còn 4 con nuôi khác, là con của các hầu Thành Khánh, Thành Quảng, Thành Chiêu, Thành Hưng ắt được phong vào các chức trên. Nhỏ của Thành Quảng hầu là Lý Dương Côn được phong tước kiến Hải vương, lĩnh chức Ðại Ðô-đốc Thủy-quân. Lúc vua Thần-tông băng (1138), Thái-tử Thiên-tộ mới gồm 2 tuổi, triều thần ao ước tôn hoàng đệ Lý Dương Côn đăng vương vua, vày ông là tín đồ thông minh, tài trí, đã là Ðại Ðô-đốc, ở tuổi 22. Tuy thế rồi bà bầu của Thái-tử Thiên-tộ là Cảm Thánh vợ đã sử dụng vàng bạc bẽo đút lót cho các quan, bà lại được người yêu Ðỗ Anh Vũ là em của Chiêu Hiếu thái hậu, (mẹ vua Thần-tông) hết sức ủng hộ. Thiên-tộ lên ngôi vua, sau là vua Anh-tông.

Dĩ nhiên vua Anh-tông lên ngôi, lúc còn bế ngửa, thì chị em là Cảm Thánh thái hậu thính chính, nói không giống đi là làm vua. Bà đề nghị diệt hết phần đa mầm mống rất có thể nguy hiểm cho con bà. Bà thuộc Ðỗ Anh Vũ vu cáo, giết mổ hết các em nuôi của vua Thần-tông là con của những hầu em vua Nhân-tông. Toàn gia các hầu, trường đoản cú thê thiếp, con, cháu, thân binh, nô bộc hồ hết bị thịt sạch. Riêng biệt Lý Dương Côn đóng góp quân sinh sống Ðồn-sơn, được mật báo. Ông lấy hết gia thuộc, xuống chiến thuyền, bỏ quê hương ra đi, rồi né vào Cao-ly.


Dù Lý Nghĩa Mẫn là con cháu 6 đời của con kiến Hải vương Lý Dương Côn giỏi là con cháu 6 đời vua Lý Thái-tổ, thì ta vẫn tóm lại rằng: Năm 1150, loài kiến Hải vương vãi Lý Dương Côn, lĩnh chức Ðại Ðô-đốc đã cùng tông tộc dùng thuyền tỵ nàn tại Cao-ly. Ðời sau có nhân vật kiệt hiệt là Lý Nghĩa Mẫn, đóng góp một vai trò xung yếu trong lịch sử hào hùng Cao-ly. Giòng họ Lý này, nay vẫn tồn tại truyền tử giữ tôn trên Ðại-hàn.

DÒNG THỨ NHÌ, HẬU DUỆ CỦA KIẾN-BÌNH VƯƠNG LÝ LONG TƯỜNG, CÒN GỌI LÀ LÝ HOA-SƠN

Giòng bọn họ Lý thiết bị nhì tới Ðại-hàn sau giòng họ Lý Tinh-thiện 76 năm, là hậu duệ của con kiến Bình vương vãi Lý Long Tường, nhỏ thứ 7 của vua Lý Anh-tông. Cơ mà tôi sẽ trình bè bạn ở trên.Theo Trần-tộc vạn núm ngọc phả, của đưa ra bốn, nằm trong giòng dõi Chiêu-quốc vương trằn Ích Tắc, để tận nơi từ làm việc thị thôn Lãnh-thủy, huyện Chiêu-dương, tỉnh hồ Nam, Trung-quốc ; phần chép về Ninh-tổ hoàng đế Trần Lý. Gồm đoạn nói tới các con vua Lý Anh-tông, nguyên văn như sau :


Vua gồm bẩy hoàng tử.Hoàng trưởng tử Long Xưởng vì Chiêu Linh hiền thê sinh vào niên hiệu Ðại Ðịnh máy 12 (DL.1151, Tân-Mùi). Ðược phong tước đoạt Hiển Trung vương, lập làm cho Thái-tử. Niên hiệu Thiên-cảm Chí-bảo nguyên nhiên (DL.1174, Giáp-Ngọ) bị giáng xuống làm nhỏ út, tước đoạt Bảo Quốc vương. Niên hiệu Trinh Phù thứ sáu (DL.1181, Tân-Sửu) làm cho phản, bị hạ ngục, rồi bị Ðỗ An Di giết cả nhà, thọ 31 tuổi. Hoàng-tử sản phẩm công nghệ nhì Long Minh vì chưng Thần-phi Bùi Chiêu Dương sinh vào niên hiệu Ðại Ðịnh vật dụng 11 (DL. 1152, Nhâm-Thân). Tước đoạt phong Kiểm-hiệu Thái-sư, Thượng-trụ quốc, Khai-phủ nghị đồng tam tư, Trung-vũ quân huyết độ sứ, lĩnh đại đô-đốc, loài kiến Ninh vương. Bị giết niên hiệu Thiên-cảm Chí-bảo sản phẩm nhì (DL.1175.). Lâu 24 tuổi.

Hoàng-tử thứ cha Long Ðức, cũng do Bùi Thần-phi sinh niên hiệu Ðại Ðịnh trang bị 12 (DL.1153, Quý-Dậu) ra. Chức tước phong như sau: Dao-thụ Thái-bảo, Khu-mật viện sứ, Thượng-thư tả bộc xạ, Phụ-quốc thượng tướng tá quân, Long-thành máu độ sứ, loài kiến An vương. Bị giết mổ niên hiệu Thiên-cảm Chí-bảo thiết bị nhì (1175), lâu 23 tuổi.

Hoàng-tử thứ tư Long Hòa vì Quý-phi Hoàng Ngân Hoa sinh niên hiệu Ðại Ðịnh thiết bị 11 (DL.1152, Nhâm-Thân). Chức tước đoạt phong như sau: Ðặc tiến Thiếu-sư, Khu-mật viện sứ, Thượng-thư tả thừa, Trấn Nam ngày tiết độ sứ, Thượng-thư lệnh, Tả kim ngô thượng tướng, Tổng-lĩnh Thiên-tử binh, loài kiến Tĩnh vương. Bị giết niên hiệu Thiên-cảm Chí-bảo sản phẩm công nghệ nhì (1175) lâu 24 tuổi.


Hoàng-tử thứ năm Long Ích, do Ðức-phi Ðỗ Kim Hằng sinh niên hiệu Chính-long Bảo-ứng đồ vật 5 (DL.1167, Ðinh-Hợi). Chức tước đoạt phong như sau: Dao-thụ Thái-phó, trấn Nam tiết độ sứ, Thượng-thư tả thừa, con kiến Khang vương. Hoăng niên hiệu Kiến-gia thứ hai (DL.1212 Nhâm-Thân), lâu 46 tuổi.

Hoàng-tử sản phẩm sáu Long Trát, do Thục-phi Ðỗ Thụy Châu sinh niên hiệu Chính-long Bảo-ứng vật dụng 11 (DL.1172, Nhâm-Thìn), tháng 5, ngày 25, niên hiệu Thiên-cảm Chí-bảo nguyên niên được lập làm cho Thái-tử. Năm trang bị nhì được truyền ngôi. Băng niên hiệu Trị-bình Long-ứng sản phẩm 6 (DL.1210, Canh-Ngọ), ngày 28 tháng 10, lâu 38 tuổi.

Hoàng-tử đồ vật bảy Long Tường bởi Hiền-phi Lê Mỹ Nga, sinh vào niên hiệu Chính-long Bảo-ứng lắp thêm 12 (DL.1174, Giáp-Ngọ). Ðức Thái-tông công ty ta (tức nai lưng Cảnh) phong chức tước đoạt phong như sau: Thái-sư Thương-trụ quốc, Khai-phủ nghị đồng tam tư, Thượng-thư tả bộc xạ, lĩnh đại đô đốc, tước loài kiến Bình vương. Niên hiệu Kiến-trung trang bị nhì đời đức Thái-tông nhà ta (tức trằn Cảnh), mon tám, ngày rằm, vương cùng gia thuộc hơn 6 ngàn người bôn xuất.


So sánh thân Tộc phả Hoa-sơn và Trần tộc vạn cố kỉnh ngọc phả, có một chi tiết khác nhau. Tộc phả con kiến Bình thì chép loài kiến Bình vương vãi là con thứ sáu vua Anh-tông. Trong những lúc Trần tộc vạn cố kỉnh ngọc phả lại chép vương vãi là bé thứ bẩy. Vị sao? Phả trần tộc chép theo huyết tộc, ai sinh trước là anh, ai ra đời sau là em. Vày vậy con kiến Bình vương là bé thứ 7. Phả con kiến Bình thì chép thiết bị tự theo chỉ dụ của vua Lý Anh tông, Long Xưởng bị giang xuống làm con út, thì Long Tường trở thành bé thứ sáu.

Hồi đó Lý Long Tường dẫn tông tộc rời Ðại-Việt ra đi. Trằn triều lần chần đi đâu. Nay bọn họ mới theo luồng thông tin có sẵn vương với hạm đội bị bão buộc phải ẩn ở Ðài-loan. Nghỉ ít lâu, hạm quân của vương lại liên tục lên con đường rồi dạt vào Cao-ly. Duy một bạn con của vương thương hiệu Lý Long Hiền thuộc gia thuộc hơn hai trăm người ở lại Ðài-loan. Vương là khai tổ của giòng bọn họ Lý trên Ðại-hàn, cầm cố tử Long nhân từ là khai tổ của giòng chúng ta Lý tại Ðài-loan hiện giờ ? Sự kiện này tôi sẽ tìm hiểu sau.Tôi đã vứt công sang trọng Bắc cũng như Nam-hàn, tìm những chi, hậu duệ của loài kiến Bình vương vãi Lý Long Tường, khảo tộc phả của họ. Phần chi tiết tuy gồm sự khác biệt, tuy thế đại lược vẫn tương đương nhau. Tổng-thống Lý thừa Vãn của Ðại-hàn là hậu duệ đời sản phẩm công nghệ 25 của kiến Bình vương vãi Long Tường. Còn tổng thống Lý Ðăng Huy của Ðài-loan liệu có phải là hậu duệ của thay tử Lý Long Hiền hay không, thì tôi không đủ can đảm quyết, vì Lý là giòng họ chiếm đa phần ở Trung-quốc. Cả bố bộ sử ÐVSKTT, VSL, KÐVSTGCM cùng chép khôn xiết mơ hồ nước về vấn đề vua Anh-tông phế truất Long Xưởng lập Long Trát. Công ty vua tất cả tới bẩy hoàng tử. Nếu sự thực Long Xưởng phạm tội, truất phế xuống, sao ko lập các con sẽ trưởng thành, tài trí xuất chúng, đang chũm đại quyền như con kiến Ninh, loài kiến An, loài kiến Tĩnh vương? Hoặc cùng quá, thì lập con kiến Khang vương Long Ích, năm ấy vẫn chín tuổi? Mà phải khởi tạo Long Trát mới có 26 tháng có tác dụng Thái-tử, rồi đề nghị cử tô Hiến Thành làm phụ chính? Cái băn khoăn này tôi đã lý giải rất chi tiết, rất rõ ràng ở hồi 21-23 bộ Anh-hùng Ðông-a dựng cờ bình Mông. Trong bài bác ngắn này không thể giải thích hết. Dưới đấy là phần tôi thuật theo Tộc-phả Lý Hoa-sơn: Niên hiệu Kiến-trung thiết bị nhì đời vua Thái-tông bên Trần (DL.1226, Bính Tuất), sợ hãi bị Thái-sư è cổ Thủ Ðộ hãm hại, vì vị chũm trọng yếu của mình: – Là con vua Anh-tông, em vua Cao-tông, chú vua Huệ-tông. – Thân vương vãi duy nhất nắm quyền hành. – Chức tước rất phẩm Thái-sư Thương-trụ quốc, Khai-phủ nghị đồng tam tư, Thượng-thư tả bộc xạ, lĩnh đại đô đốc. Vương lặng lẽ cùng Bình Hải công Lý Quang nhảy từ căn cứ Ðồn-sơn về kinh Bắc, lạy nghỉ ngơi lăng miếu Ðình-bảng. Lại đến Thái-miếu mang bài xích vị, những tế khí ra trấn Ðồn-sơn, rồi lấy hết tông tộc rộng 6 nghìn người, xuống hạm chiến ra đi. Bài toán Kiến Bình vương ra đi, chắc hẳn rằng bắt nguồn từ việc ra đi của kiến Hải vương hồi xưa chăng? Sau rộng tháng lênh đênh trên biển, thì gặp mặt bão. Chiến hàm phải xong xuôi lại một hòn đảo (Ðài-loan?) rồi liên tục lên đường. Một trong số con của vương là Thế-tử Lý Ðăng hiền khô cùng bà xã con nghỉ ngơi lại đảo. Hạm đội lênh đênh bên trên biển 1 thời gian, thì táp vào cửa Phú-lương giang, quận Khang-linh (Ong Jin-Gun) thức giấc Hoàng-hải (Hwang-hac) nằm trong Bắc Cao-ly. Nơi hạm chiến táp vào, dân chúng gọi là Nak-nac-wac có nghĩa là Bến của khách phương xa có đồ thờ cúng. Vi diệu thay, đêm tối trước, vua Cao-tông (Kojong) mơ thấy một bé chim cực to bay từ bỏ phương nam lại đậu ngơi nghỉ bờ Tây-hải. Tỉnh lại, vua sai người tới đó tìm kiếm, thì chạm chán hạm đội của Kiến-bình vương. Kiến-bình vương vãi được bệ kiến. Vương vãi dùng cây viết đàm với vua Cao-tông và những đại thần Cao-ly. Triều đình Cao-tông đối xử cùng với vương cực kỳ tốt, chu cung cấp lương thực. Mang lại làm nhà tại Ung-tân lấp Nam-trấn sơn (Chin-sang). Lý Long Tường thuộc tướng sĩ, gia thuộc bắt đầu cuộc sống mới. Trồng trọt, đánh cá, chăn nuôi làm cho kế sinh nhai. Ông mở trường dạy học: Thi phú, lễ nhạc, tế tự, binh pháp, võ thuật. Ông soạn sách học tập vấn giảng hậu. Vày học trò đông, ông đến xây Ðộc-thư đường, Giảng võ đường. Ðệ tử của ông lúc nào thì cũng trên nghìn người. Mon 7 năm Quý-sửu (1253) đời vua Cao-tông thiết bị 40, quân Mông-cổ xâm lấn Cao-ly, quá Hỗn-đồng giang, chiếm Tây-hải, phá An-giang Tây-thành. Về khía cạnh thủy, Mông-cổ chiếm các đảo Ðại-thanh, Tiểu-thanh, Sáng-lân, rồi tiến chỉ chiếm Tây-đô (Giang-hoa). Thủ-đô Cao-ly bị ăn hiếp dọa. Những tướng sĩ phần đông bị tử trận. Thấy tình hình Cao-ly nguy ngập, kiến Bình vương vãi đến gặp gỡ Thái-úy (tướng tổng lãnh đạo quân đội) là Vi Hiển Khoan, cầm vấn mang lại ông về binh pháp Ðại-Việt. Ðích thân vương cỡi bạch mã lãnh đạo cuộc duy trì thành: Ðắp thành cao lên, đào hào đặt chông quanh thành. Trong thành đào giếng để có nước uống, tích tụ lương thảo. Ông đem tất cả binh pháp Ðại-Việt trong những lần tiến công Tống, bình Chiêm ra giúp Cao-ly. Ðánh nhau xuyên suốt 5 tháng, quân Nguyên bị tốt lương thảo, bị chặn đường rút lui, xin mặt hàng (6). đầu năm mới năm ấy, toàn Cao-ly mừng chiến thắng. Triều đình khen ngợi Lý Long Tường, lấy tên ngọn núi ở quê nhà ông là Hoa-sơn; phong cho ông có tác dụng Hoa-sơn tướng quân. Cho thay tên ngọn núi vị trí ông cư ngụ là Hoa-sơn. (4). đơn vị vua sai dựng bia ghi công ông trên núi Hoa-sơn, đích thân vua viết bố chữ Thụ mặt hàng môn (Cửa tiếp thụ giặc đầu hàng). Cho tới nay, sau 746 năm, trải biết bao nhiêu mưa nắng, thăng trầm; tấm bia ấy vẫn trơ gan thuộc cùng tuế nguyệt, đề cập nhở khác nước ngoài nhớ huân công của một Việt-kiều trên Hàn-quốc. Trong mùa thăm Hoa-sơn năm 1981, tôi xin người thay mặt tộc Lý được cho phép được mượn thợ khắc vào một phiến đá bài thơ cổ phong, đặt cạnh tấm bia trên, gọi là chút lòng của tín đồ sau, tế tín đồ trước: Phúc trên Tiêu-sơn lĩnh, Thất đại bôn Bắc Cao, Bình Mông danh vạn đại, Tử tôn giai phong hầu. Học tập phong nhân bất cập. Vọng quốc hồn phiêu phiêu, Kim mua quá chén bách, Hà thời quy vắt hương? (Ngài là người họ Lý, được hưởng phúc tại ngọn núi Tiêu-sơn. Kể từ vua Lý Thái-tổ cho tới ngài là đời thiết bị bẩy, bắt buộc bôn tẩu đến xứ Bắc Cao-ly. Nhờ vào chiến công tấn công Mông-cổ, mà con cháu ngài hồ hết được phong hầu. Ko kể ra, ngài là bạn đem học phong cho tới Cao-ly, công đức ấy không có ai sánh kịp. Mặc dù thế trải bên trên 8 trăm năm, hồn ngài lúc nào thì cũng phiêu phưởng, không biết lúc nào được về núm hương ?). Ngày này trên ngọn đồi Julbang thuộc xã Ðỗ-môn (Tô-mơ-ki) biện pháp núi Hoa-sơn 10 cây số về phía Tây còn lăng chiêu mộ ngài cùng con, cháu cho tới ba đời. Trên Quảng-đại sơn có Vọng-quốc đàn, chỗ cuối đời ngài hay lên đó, ngày ngày chú ý về phương Nam, ôm khía cạnh khóc, tưởng nhớ cố quốc. Mỏm đá cơ mà ngài để chân đầu tiên lên bờ hải dương Cao-ly, được điện thoại tư vấn là Việt-thanh nham, tức đá xanh in vệt tên Việt. Trên Hoa-sơn còn rất nhiều di tích đáng nhớ huân nghiệp của vương. Khi đến Hoa-sơn hành hương, thay bởi vì chào nhau, du khách được gợi ý viên du ngoạn dạy mang lại nói câu: Hữu khách, Hữu khách, kỵ bạch mã. Tức thị Có fan khách cỡi chiến mã trắng, tức Lý Long Tường. Cho tới nay, giòng bọn họ Lý Hoa-sơn truyền trải 28 đời. Tại Nam-hàn chỉ có tầm khoảng hơn 200 hộ, với xấp xỉ 600 người. Trên Bắc-hàn thì đông lắm, ko thống kê được. Lý tộc tại Nam-hàn, phần lớn họ là những gia đình có vị thế trọng yếu đuối về giáo dục, gớm tế, kỹ nghệ. Kỳ ứng cử vừa qua, một ứng viên Tổng thống bọn họ Lý suýt trúng cử. Theo tấm bia trên với tên Thụ-hàng môn bi ký, thì kiến Bình vương vãi Long Tường có nhiều con trai, tất cả đều hiển đạt. Không thấy nói tơí Lý Long Hiền, cùng tông tộc hơn 200 bạn ở lại Ðài-loan. Lý Cán Ðại lĩnh Ðề-học nghệ văn quán, Kim-tử quang đãng lộc đại phu. Lý Huyền Lương, Tham-nghị lễ tào, Chính-nghị đại phu. Lý Long chi phí Giám- tu quốc sử. Ngày nay, tại Bắc-hàn, cứ mang đến dịp đầu năm mới Nguyên-đán, hậu duệ của con kiến Bình vương vãi Lý Long Tường khắp cương vực Ðại-hàn phần đa kéo về Hoa-sơn để dự lễ tế tổ. Mở đầu của cuộc tế, tấn công chín giờ đồng hồ trống, hotline là Tâm-thanh nhằm mọi tín đồ cùng tưởng niệm cố quốc. Theo gia phả của chi Thuận-xuyên, bởi vì đánh chín tiếng, vì chưng muốn lưu lại triều Lý trải 9 đời vua, tất cả Lý Chiêu-hoàng. (4) Năm 1995, bé cháu của kiến Bình vương Lý Long Tường, quy tụ hơn trăm con người trở về Ðình-bảng, thị xã Tiên-sơn, tỉnh Bắc-ninh tham dự các buổi lễ hội làng vào ngày rằm tháng bố Âm-lịch. Tại thiên bỏ ra linh, hẳn 9 đời vua triều Tiêu-sơn, tương tự như Kiến Bình vương vãi Lý Long Tường đã thỏa nguyện: phần lớn đứa cháu lưu lạc, ni trở về chầu tổ. Lời quê nhờ cất hộ tới người việt nam hải ngoại hiện nay gần ba triệu người Việt xiêu dạt khắp đa số góc biển, đầy đủ chân trời. Tất cả nơi sống tập trung như Hoa-kỳ, Thái-lan, Cao-miên, Ai-lao, Canada, Úc, Pháp, Nga-sô. Gồm nơi sống rải rác rưởi cô độc như Do-thái, Irak, Gabon… chú ý vào tấm gương của hai giòng chúng ta Lý tại Ðại-hàn. Dù nhỏ cháu quý vị không còn nói được tiếng Việt. Dù nhỏ cháu quý vị vẫn kết hôn với người địa phương. Dẫu vậy quý vị phải luôn luôn nhắc nhở cho việc đó biết rằng: bọn chúng là người Việt, lấy chủ đạo là con Rồng cháu Tiên.

Xin qúy vị khẩn chép lại:1. Nguồn gốc giòng chúng ta mình từ thôn nào, làng nào, thức giấc nào. Hoặc liên lạc với họ hàng trong nước nhằm xin phiên bản sao gia phả.2. Tè sử phần lớn tiền nhân. Còn nếu không nhớ được hành trạng của những tổ xa đời, thì ít ra cũng chép được trường đoản cú đời ông, đời cha.3. Tránh Việt-Nam ra đi vì nguyên nhân gì? ban đầu đến đâu? Lập nghiệp ra sao?4. Mỗi năm vào cơ hội tết, quý khách sai đọc cho tất cả con cháu đều nghe.5. Hằng năm, nếu có thể, khuyên bé cháu, phải trở về quê hương, viếng thăm khu đất tổ, thăm mồ mả tiền nhân. Lúc về già, những vị sai chép ra thành những bản, cho mỗi con một bản. Vài ba lời thô thiển. Biết rằng các vị chỉ ra rằng thường. Thưa quý vị, hiện nay là thường, nhưng sau đây trăm năm, nghìn năm, sự biên chép của quý vị sẽ phát triển thành quý báu vô cùng. Hy vọng lắm thay! cầu xin như vậy đấy. Yên-tử cư-sĩ trần Ðại-Sỹ