CHIẾN THẮNG ĐÔNG BỘ ĐẦU VÀ SỰ NGHIỆP BẢO VỆ gớm THÀNH BẢO VỆ ĐẤT NƯỚC CỦA VƯƠNG TRIỀU TRẦN | | Cổng thông tin dòng họ trần Nguyên Hãn
*

Trần Thái Tông thực là 1 trong vua sáng. Vào chiến đấu kịch liệt vẫn tỉnh táo khuyết phân biệt đúng sai, nghe theo chủ kiến của tướng mạo Lê Tần, lại sáng sủa suốt chuyển đổi chủ trương tác chiến, rút khỏi tởm thành, bảo toàn lực lượng, thực hiện vườn không nhà trống, toàn dân đánh giặc, tạo vậy phản công giành chiến thắng lợi. Chiến tranh truyền thống từ xưa, chỗ nào mất thành là mất đất, mất kinh đô là mất nước. Trằn Thái Tông là người trước tiên trên trái đất chủ trương rút khỏi khiếp thành rồi sau bội nghịch công chiếm lại.

Bạn đang xem: Đông bộ đầu


VÀ SỰ NGHIỆP BẢO VỆ gớm THÀNH

BẢO VỆ ĐẤT NƯỚC CỦA VƯƠNG TRIỀU TRẦN

vắt GS. Phan Huy Lê

Nguyên chủ tịch Hội Khoa học lịch sử vẻ vang Việt Nam


Vào thời điểm đầu thế kỷ XIII, đế chế Mông Cổ sinh ra và đã trên đường phát triển dữ dội, đe dọa vận mạng của tương đối nhiều quốc gia - dân tộc bản địa của hai đại lục Á-Âu. Cuộc xâm lấn Đại Việt lần thứ nhất nằm trong planer chinh phạt béo của đế chế Mông Cổ nhằm mục tiêu đánh bại phái mạnh Tống, chiếm phần lĩnh toàn bộ miền nam giới Trung Quốc. Đạo quân của Ngột Lương hợp Thai có nhiệm vụ vừa lấn chiếm Đại Việt, vừa cần sử dụng Đại Việt làm bàn đánh đấm mở mũi tấn công phối họp bất ngờ đánh vào phía nam nhà Nam Tống. Đạo quân xâm lăng Đại Việt của Ngột Lương đúng theo Thai có khoảng hơn nửa vạn kỵ binh Mông Cổ và hai vạn quân người Đại Lý. Sau khi lấn chiếm Vân Nam, vua Đại Lý là Đoàn Hưng Trí đầu hàng, lấy binh lực giao hàng các vận động quân sự của tướng Mông Cổ, tấn công dẹp những thủ lĩnh không mặt hàng phục. Chính Đoàn Hưng Trí đang giao việc nước mang lại em là Tín Thư Nhật, cùng rất chú là Tín Thư Phúc lấy hai vạn quân người Thoán Bặc làm cho quân đón đầu tham gia cuộc xâm lăng Đại Việt vì tướng Ngột Lương đúng theo Thai chỉ huy. Vào cuộc xâm lấn Đại Việt, quân số của tưóng Ngột Lương hợp Thai có khoảng trên 2 vạn rưởi, gồm hàng chục ngàn kỵ binh thiện chiến của Mông Cổ với vài vạn bầy tớ Đại Lý tiếp nối địa hình núi rừng tiếp giáp vùng biên thuỳ phía Tây Bẳc Đại Việt.

Trước hết, tướng Ngột Lương phù hợp Thai nhân danh Đại hãn Mông Cổ, sai sứ sang trọng chiêu dụ vua Trần. Mon 8 năm Đinh Tỵ (1257), trại công ty Quy Hóa (vùng hữu ngạn sông Hồng từ lào cai đến Phú Thọ) là Hà tạ thế sai chạy chiến mã trạm về ghê thành đưa thông tin có sứ Mông Cổ sang. Chắc rằng nhà Trần vẫn theo dõi những cốt truyện ở phía Bắc, tốt nhất là vùng Vân nam giáp biên thuỳ Đại Việt. Bởi vì vậy, lúc được tin sứ mang Mông Cổ lịch sự như báo cáo của cuộc xâm lăng, vua è cổ Thái Tông mau chóng hạ chiếu, sai tả hữu tướng mạo quân điều quân thủy cỗ lên phòng giữ biên giói, bên dưới sự chỉ huy của tướng nai lưng Quôc Tuấn. Cuối năm, nhà Trần chỉ định cho "cả nước tìm sửa vũ khí", tức chuấn bị cho toàn quốc tham gia tấn công giặc. Những sứ trả Mông Cổ bị tống giam vào ngục. Vớ cả biểu hiện ý chí quyết tâm đánh giặc, ko chút nao núng.

Vị trí Bình Lệ Nguyên được xác định tương đối thống tốt nhất là một địa điểm nằm trên quốc lộ 2 ngay gần sông Cà Lồ, khoảng giữa thị thôn Vĩnh lặng và thị xã Hương Canh, thuộc thị xã Bình Xuyên, tỉnh giấc Vĩnh Phúc ngày nay. Đây là 1 trong vùng đất tương đối bằng phẳng, gần sông Cà Lồ vốn thuộc dòng sông lớn, phía Tây Nam gắn liền sông Hồng, thông cùng với Thăng Long, phía tây-bắc nối với sông Cầu. Vua trằn Thái Tông thẳng thân chinh, lãnh đạo quân thủy bộ bố trí trận địa chặn địch. Ngột Lương thích hợp Thai chia quân làm bố đội: Triệt Triệt Đô chỉ đạo quân đi đầu qua sông trước, Ngột Lương vừa lòng Thai cố kỉnh đại quân tiến theo sau, Phò mã Hoài Đô với tướng A Truật chỉ đạo hậu quân. Kế hoạch tấn công của Ngột Lương hợp Thai là đến quân đón đầu của Triệt Triệt Đô tiến trước nhưng lại không tấn công vội, vắt dử quân của kẻ thù đến khiến cho đội quân của Phò mã Hoài Đô "theo sau cắt hậu quân của quân công ty Trần", dịp đó Triệt Triệt Đô "rình cưóp mang thuyền, quân Man vỡ vạc chạy ra sông không tồn tại thuyền tất bị ta bắt". Ý vật của Ngột Lương vừa lòng Thai là cần sử dụng quân đón đầu dử quân ta, tạo cơ hội cho hậu quân giảm hậu quân của ta, rồi cưóp thuyền tức tước đoạt phương tiện đi lại rút quân của ta và vây hãm diệt đại quân công ty Trần. Quân thủy trong phòng Trần chắc chắn rằng theo sông Hồng rồi sông Cà Lồ tiến lên bố trí trận địa Bình Lệ Nguyên cùng khi có hại cũng theo phần nhiều đường sông này rút về Thăng Long. Chúng mong muốn chặn đường rút lui bằng đường sông, vây hãm và phá hủy quân chủ lực trong phòng Trần tại Bình Lệ Nguyên.

Vừa qua sông, Triệt Triệt Đô vội tấn công ngay, không triển khai đúng kế hoạch dử địch thủ của nhà soái. Trận chiến đấu khốc liệt đã xảy ra. Vua trằn cưỡi voi đốc chiến, tự đứng vị trí số 1 quân sĩ xông pha khu vực mũi tên hòn đạn, dùng tượng binh nghênh chiến. A Truật là 1 trong những tướng trẻ, new 18 tuổi, dùng quân nhân thiện xạ phun vào voi của ta tạo nên đội tượng binh bị rối loạn, bầy voi khiếp sợ, con quay lại giầy xéo lên quân ta. Quân ta vẫn hành động dũng cảm, nhưng trận cố gắng càng ngày càng có hại và khó khăn lòng tranh đấu với chũm mạnh ban đầu của quân Mông Cổ. Có người khuyên vua trần ở lại cự chiến. Tuy nhiên tướng Lê Tần đang sớm phân biệt tình thế vô ích và nguy cơ tiềm ẩn bị tiêu vong ví như liều lĩnh quyết chiến với địch. Ông rất là can vua: "Nếu hiện thời bệ hạ làm như thế thì chỉ như fan dốc hết ví tiền để đánh một canh bạc đãi mà thôi. Thần tưởng hãy buộc phải lánh đi, không nên khinh thưòng nhưng nghe fan khác". Vua Trần nhận biết ý kiến hết sức tỉnh táo, lanh lợi của tướng Lê Tần cùng kịp thời rút quân. Vua dùng kỵ binh rút đến Phạm Gia Bảo thì gặp Phạm vậy Chích lấy quân cho cứu viện. Trong chiến đấu, Phạm nạm Chích hi sinh, nhưng mà vua nai lưng đã an ninh rút về bến Lãnh Mỹ thì xuống thuyền. Kỵ binh Mông Cổ vẫn xua theo, từ bên trên bờ phun xuống. Lê Tần dùng ván thuyền đỡ tên, bảo vệ nhà vua an toàn. Do sai trái của Triệt Triệt Đô, quân Mông Cổ không giật được thuyền quân ta. Từ Bình Lệ Nguyên, quân ta theo sông Cà Lồ rút lui.

Như cụ là chiến lược của Ngột Lương vừa lòng Thai định giật thuyền và bao vây tiêu diệt quân ta trên Bình Lệ Nguyên đã thất bại. Tục bốn trị thông giám nhấn xét: "Người An Nam mặc dù đại bại, nhưng mà lấy được thuyền trốn đi" và soái tướng Ngột Lương phù hợp Thai cực kỳ tức giận, nói rằng: "Tiên phong làm trái kế hoạch của ta, nước có hình phạt". Chỉ huy quân đi đầu là Triệt Triệt Đô hoảng sợ, uống dung dịch độc tự tử.

Sau cuộc đấu Phù Lộ, quân ta thường xuyên rút về phía Thăng Long. Quân Mông Cổ đuối theo nhằm mục đích truy kích quân ta và chiếm phần kinh thành. Sau trận Bình Lệ Nguyên, vua nai lưng theo sông Cà Lồ, sông Hồng rút trực tiếp về Thăng Long, còn lại một thành phần chặn địch ở Phù Lộ.

Qua trận chiến ở Bình Lệ Nguyên cùng trận Phù Lộ, triều đình nhà Trần đã nhận được thấy trước thế mạnh của quân Mông Cổ, rất cần được rút khỏi tởm thành để bảo toàn lực lượng và đảm bảo an toàn bộ trang bị đầu óc của quốc gia. Quân ta theo sông Hồng lui về duy trì sông Thiên Mạc, tức đoạn sông Hồng tung qua bến bãi Mạn Trù, nay thuộc thị trấn Khoái Châu, thức giấc Hưng Yên. Quân Mông Cổ thừa sông Hồng tiến vào tởm thành Thăng Long.

Quân địch chiếm lĩnh được kinh thành, nhưng chỉ từ là một tòa thành trống vắng. Quân đội và triều đình vẫn rút về duy trì vùng Thiên Mạc. Hoàng gia cùng với những cung phi, công chúa và bà xã con chủ tướng được mang về vùng Hoàng Giang (vùng Lý Nhân, thức giấc Hà Nam). Dân chúng 61 phường đã và đang tìm biện pháp rời khỏi kinh thành. Lục kiểm tra khắp các cung điện, quân thù chỉ tìm thấy các sứ trả được cử sang trọng trước đây, bị trói giam trong ngục thất với khi toá trói thì một sứ giả đang chết. Bọn chúng tức giận, ra sức tàn ngay cạnh kinh thành.

Xem thêm: Ngọc Vạn ? Nguyễn Phúc Ngọc Vạn

Sức mạnh mẽ của quân Mông Cổ cùng các trận đánh thất bại, việc phải rút khỏi gớm thành có tác dụng cho một số trong những người, đề cập cả một trong những tướng soái đơn vị Trần, tất cả phần nao núng. Thái úy trằn Nhật Hiệu chỉ đạo quân Tinh cưng cửng là trong những đạo quân nhà lực ở trong phòng Trần. Cố kỉnh mà lúc vua trần đi thuyền mang lại hỏi kế sách chống giặc thì Nhật Hiệu ngồi phụ thuộc mạn thuyền, đem tay chấm nước viết vào mạn thuyền nhị chữ "Nhập Tống" có ý khuyên vua trốn chạy vào đất Tống tức nhà Nam Tống sinh sống Trung Quốc. Khi hỏi quân Tinh cưng cửng đâu thì Nhật Hiệu trả lời vua "Không gọi được chúng đến" tức làm cho quân ngũ tan rời. Nhưng lại triều đình và tuyệt đại nhiều phần triều thần, tướng tá lĩnh thuộc quân dân toàn quốc vẫn giữ vững lòng tin và ý chí chiến đấu. Sau khi chạm mặt Thái úy trằn Nhật Hiệu, vua Trần mau chóng dời thuyền đến hỏi ý kiến Thái sư è cổ Thủ Độ thì nhận ra câu vấn đáp tràn đầy khí phách và niềm tin: "Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo". Tướng tá Lê Tần vẫn luôn luôn ở kề bên nhà vua để bàn câu hỏi cơ mật.

Quân Mông Cổ đã chiếm lĩnh được kinh thành, mà lại không thể dứt thành công việc chinh phạt. Kế hoạch sở trường của quân Mông Cổ là vạc huy sức khỏe cơ đụng của kỵ binh, đánh cấp tốc thắng nhanh, đi mang đến đâu thì cướp bóc tách lương thực nghỉ ngơi đó nhằm nuôi quân, áp dụng chiến lược phục vụ hầu cần tại chỗ. Dẫu vậy lần này, kế hoạch quân sự và hậu cần đó đều không thể triển khai được. Chỉ với sau mấy ngày, hàng ngàn quân đóng giữa một gớm thành trống vắng, nàn thiếu lương thực đang trở thành mối rình rập đe dọa hết sức nguy nan cho quân Mông Cổ. Chúng đến quân tràn ra giật phá những vùng quanh kinh thành nhưng luôn luôn luôn gặp mặt sức kháng cự tàn khốc của cư dân các làng xã. Một lần, một đội kỵ binh Mông Cổ tiến ra xóm Cổ Sở (nay là yên ổn Sở, Đắc Sở, huyện Hoài Đức, Hà Nội) để cướp lương thực, bị "Người trong thôn dẫn dân chúng ra phòng đánh, chém được đầu giặc, giặc chảy chạy".

Giữa lúc quân địch càng ngày càng gặp nhiều khó khăn thì bên Trần ra sức tăng cường lực lượng, khẩn trương sẵn sàng phản công đuổi giặc ra khỏi kinh thành.

Trong cuộc binh cách chống xâm lược Mông Nguyên lần sản phẩm công nghệ nhất, trận Đông bộ Đầu giữ vai trò trận quyết đấu chiến lược. Đây là lần trước tiên trong lịch sử hào hùng Thăng Long - Hà Nội, một trận quyết đấu có ý nghĩa quyết định thành công của trận đánh tranh bảo đảm an toàn Tổ quốc đã diễn ra trên đất kinh kỳ. Chiến công Đông bộ Đầu và thắng lợi hào hùng của cuộc loạn lạc đã có tính năng vô thuộc to béo đối với toàn bộ sự nghiệp bảo đảm đất nước thời Trần và để lại những giá trị vào di sản văn hóa dân tộc.

Thắng lợi của cuộc binh lửa không phần lớn đã vượt mặt một cuộc xâm lược của đế chế Mông Cổ, kéo dài độc lập chủ quyền quốc gia mà hơn nữa bẻ gãy một gọng kìm sử dụng Đại Việt có tác dụng bàn đánh đấm đánh lên nam giới Trung Quốc, gây khó khăn cho cuộc tấn công nhà phái nam Tống. Bởi thất bại làm việc Đại Việt, Ngột Lương hợp Thai đề xuất từ Vân phái nam theo đường qua Ung Châu (Quảng Tây) lên hội quân ở Ngạc Châu, chịu không ít tổn hại và chỉ còn không vượt 5.000 quân.

Cuộc binh đao năm 1258 là cuộc đụng độ đầu tiên của quân dân ta với lực lượng kỵ binh thiện chiến với chiến lược chinh phục của đế chế Mông Cố. Qua hầu hết tổn thất của trận đánh đấu nghỉ ngơi Bình Lệ Nguyên, rồi bài toán rút khỏi gớm thành và tổ chức triển khai phản công, công ty Trần đang rút được nhiều bài học kinh nghiệm sâu sắc. Trường đoản cú đó, tứ tưởng và nghệ thuật quân sự trong phòng Trần được xác lập với hoàn thiện trong những cuộc loạn lạc chống quân xâm lăng Mông Nguyên lần vật dụng hai, trang bị ba. Đó là những tứ tưởng béo mà sau này, Quốc công ngày tiết chế è Quốc Tuấn sẽ tổng kết là "Dĩ đoản chế trường", "Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, tổ quốc chung sức", "Khoan thư sức dân làm cho kế sâu rễ bền gốc", "Chúng chí thành thành" (ý chí của dân chúng là bức thành giữ nước), về thực chất đó là công ty trương phụ thuộc vào dân, liên minh toàn dân để đánh giặc, biết kiêng quyết chiến trước nỗ lực mạnh ban sơ của giặc, tổ chức triển khai rút lui nhằm bảo toàn lực lượng, mặt khác phát cồn toàn dân tiến công giặc bằng các đội "Dân binh" của xã xã, bởi kế "Thanh dã"... Tiêu tốn sinh lực địch, rồi tạo ra thời cơ bội nghịch công giành thành công quyết định.

Thắng lợi của cuộc loạn lạc năm 1258 còn cổ vũ khỏe khoắn tinh thần chiến đấu, tạo cho niềm tin của quân dân thời è vào quyết trung khu đánh bại những cuộc xâm lăng tiếp theo của đế chế Mông Nguyên. Bài thơ của vua nai lưng Thái Tông còn như đánh dấu âm vang sâu thẳm của chiến công năm Nguyên Phong trong thâm tâm trí những thế hệ quân dân thời Trần:

Bạch đầu quân sĩ tại,

Vãng vãng thuyết Nguyên Phong.

(Người quân nhân già đầu bạc,

Kể mãi chuyện Nguyên Phong)

LỜI BÌNH: Trần Thái Tông thực là một vua sáng. Vào chiến đấu khốc liệt vẫn tỉnh táo apple phân biệt đúng sai, nghe theo ý kiến của tướng mạo Lê Tần, lại sáng sủa suốt chuyển đổi chủ trương tác chiến, rút khỏi khiếp thành, bảo toàn lực lượng, thực hiện vườn không nhà trống, toàn dân tiến công giặc, tạo thay phản công giành win lợi. Chiến tranh cổ điển từ xưa, ở đâu mất thành là mất đất, mất đế đô là mất nước. è cổ Thái Tông là người trước tiên trên thế giới chủ trương rút khỏi ghê thành rồi sau phản công chỉ chiếm lại. 500 năm sau, tháng 8 năm 1782 Napoléon vạc động tiến công nước Nga, uy hiếp thủ đô Matxkova của Nga. Trước sức mạnh của quân đội Pháp, tướng mạo Cutudốp cũng triển khai rút không còn lực lượng quân đội cùng nhân dân ra khỏi kinh thành Matxkova, thực hiện vườn không công ty trống, đốt hết công ty cửa, vệt hết lương thực. Mon 9 quân Pháp sở hữu được Matxkova nhưng lại rồi bị chết đói, chết rét, phải mổ cả con ngữa để ăn. Tháng 10, quân Pháp bắt buộc rút khỏi nước Nga. Quân Nga tầm nã kích, có thành phần vào tận đế kinh Pari của nước Pháp./.