Đạo gia tô

     
*

Đạo Thiên Chúa cùng Sự Xâm Lăng nam giới Kỳ

Cao Huy Thuần

http://tuyetdenbatngo.com/CAOHT/CHTDaoTC_001.php


*
05 tháng 10, 2008

Trích "Đạo Thiên Chúa và nhà Nghĩa Thực Dân tại Việt Nam" nxb. Hương thơm Quê 1988

PHẦN I: Đạo Thiên Chúa cùng Sự Xâm Lăng nam Kỳ - (MT đánh máy giữ hộ SH).

Khi ra quyết định phái quân đội viển chinh cho Nam Kỳ, Napoléon III nhằm mục tiêu mục đích bao gồm yếu tất cả tính biện pháp tôn giáo: tương trợ đạo Gia sơn bị hầu hết “tên bạo chúa “ tại một nước xa xôi mang tên là Cochinchine “ngược đãi “, Vua muốn chứng tỏ trước mắt toàn thế giới và nhất là trước mắt hầu như tín đồ Gia đánh Pháp nhưng ông nương tựa, ông là người bảo đảm quyền lợi Gia Tô ngơi nghỉ Đông Á.

Bạn đang xem: Đạo gia tô

Lúc đầu đoàn quân viển chinh chỉ là một thứ biểu dương lực lượng, dùng để uy ức hiếp triều đình Huế và buộc phải gật đầu đồng ý nguyên tắc tự do truyền đạo, vị tình thế, sẽ khiến cho giai đoạn đầu của việc xâm lăng lâu dài.

Như mọi Toàn quyền trước tiên “Đông Pháp“ trong những khi theo đuổi mục tiêu thực dân, vẫn luôn luôn nhớ mục tiêu tôn giáo ban đầu: Hòa ước muốn biến trực thuộc địa giàu, rất đẹp nầy thành đế nước nhà Tô mạnh khỏe ở Đông Á. Chúng ta xác nhận, chúng ta không thể có tác dụng gì xuất sắc đẹp va bền vững ở phái nam kỳ còn nếu như không biến nó thành xứ Gia tô. Bằng cách áp dụng chặc chẻ cơ chế đồng hóa.

CHƯƠNG DẪN NHẬP

ĐẠO GIA TÔ TẠI VIỆT NAM và BANG GIAO VIỆT PHÁP TRƯỚC 1857

Sự xúc tiếp của vn với phương Tây tất cả từ nạm kỷ 16. Những người dân Âu Châu thứ nhất xuất bây chừ đó từ bỏ bờ biển nước ta để tìm đồ gia vị và tìm tín đồ học đạo, bọn họ bị lòng tham tiền và lòng cải đạo thúc giục. Đầu tiên là những người Bồ Đào Nha, từ thời điểm năm 1557, thưòng hay mang đến Hội An nằm trong phần khu đất chúa Nguyễn,<1> Phần họ, fan Hòa Lan, ở sở tại tại Batavia từ trên đầu thế kỷ 17, mở những hang buôn trên phần khu đất Chúa Nguyễn sống Hội An và phần đất Chúa Trịnh sinh sống Hưng Yên, rồi ở hà thành nữa. Năm 1643. Họ bị xua khỏi Hội An sau đó 1 trận thủy chiến cản lại thủy quân Chúa Nguyễn; dĩ nhiên trận đánh sẽ do kẻ địch Bồ Đào Nha của mình khởi đầu. Lợi lộc cơ mà hai giống fan này chiếm được nhờ mua sắm với người Việt, đã tức khắc lôi kéo một kẻ địch thứ ba: fan Anh, cũng đổ bộ nước ta năm 1673, công ty Đông Ấn của mình lập một thương hiệu buôn sát Hà nội. Còn fan Pháp, cố gắng thăm dò đưọc sự mua sắm đầu thủ chỉ thực hiện sau khi lập các Giáo mặt đường Gia Tô.

Đến Bắc kỳ năm 1627, Linh mục Rhodes dìm được ân đức của Chúa Trịnh Tráng bên cạnh Bắc, ông dâng đến Chúa một đồng hồ thời trang trái quit gồm bánh xe cùng một quyển sách toán mạ quà đẹp đẽ, Trịnh Tráng đến ông nhiều thuận lợi khi mới bước đầu giãng đạo ở Bắc. Linh mục viết trong các report gởi về cung cấp trên như sau: ”Vua xứ Bắc khiến bọn họ xây đựng gần dinh thự của Ông, item và công ty thờ. Trên đó chúng ta được góp đở các trong khi thực hiện phận sự ”<2> . Cuối năm 1629, ông cọ tội mang lại 6.700 người, trong các có một vài công nương của triều đình với ông cũng tùy chỉnh cấu hình các phái cỗ Dòng Tên người tình Đào Nha cùng Tây Ban Nha, liền tiếp nối các linh mục Pháp của hội truyền giáo quốc tế nối gót theo.

Nhưng ở đây, cũng xẩy ra những làm phản ứng như ở china và Nhật Bản, bao gồm phủ lo lắng khi thấy đạo mới tấn công thẳng vào các nguyên tắc đạo đức và bao gồm trị đạo nho vốn là nền tảng của buôn bản hội cổ truyền Việt nam.

Thật vậy, tổng thể cơ cấu làng hội và thiết yếu trị của nước vn xây dựng trên ý niệm đạo đức của Nho Giáo, lòng hiếu thảo, sự thờ phụng Ông bà, lòng trung với Vua, nhưng mà đạo mới từ tây thiên đến mong muốn lật nhào những tín ngưỡng cũ. Không những việc thờ cúng ông bà bị kết án quyết liệt và lòng sung đạo của con chiên phải thắng lòng hiếu thảo cùng lòng trung cùng với Vua. Chính phủ nước nhà càng thêm sợ hãi các hoạt động của các bên truyền giáo khi họ muốn tạo nên tổ chức Gia Tô ko thèm biết đến uy quyền như thế nào khác rộng là uy quyền những lãnh tụ ý thức của họ.

Vì thế, Chúa Trịnh đang đuổi Alexandre de Rhodes vào năm 1630. Triều đình Nguyễn cũng ban bố luật đạo cấm đoán ẩn náo tại Macao. Linh mục Rhodes trở về Nam Kỳ năm 1640 nhằm rời vĩnh viễn nước ta năm 1645.

Năm đó cấp trên bảo ông về châu Âu nhằm xin viện trợ vật chất và các người truyền giáo mới. Ông mang lại La mã 1649, đúng khi tòa thánh cố tách việc truyền giáo trên Châu Á thoát ra khỏi quyền hành cụ tục của Bồ. Ông trình bày trước hiệp hội cộng đồng truyền giáo Congregation Propaganda Fide kế hoạch cấu hình thiết lập tại nước ta một giáo đoàn thoát ra khỏi sự bảo trợ ý trung nhân Đào Nha. Được Giáo hoàng hoan hỉ tiếp nhận, vị tu sĩ loại Tên xứ Avignon được phép gạn lọc trong mục đích đó. Ông bèn trở lại Pháp.

Về Paris, Alexandre de Rhodes gặp gỡ một đội linh mục trẻ, tức tốc quyết trọng tâm biến việc đào tạo những linh mục nầy vào một công việc của Pháp. Đó là thời kỳ bao gồm trị Pháp ban đầu chịu tác động sự si của đại dương cả. Được hoàng hậu Pháp và một vài ba nhân vật cao cấp ủng hộ, planer bị Bồ tiến công mạnh mẽ, bọn họ viện dẫn sự bảo trợ hoàn toàn mà 1493 Giáo hoàng Alexandre Borgia đang giao cho họ. Alexandre de Rhodes bị tiêu diệt năm 1660 khi chưa thấy chiến lược mình thực hiện. Nhưng cố gắng của ông sẽ tựu, năm 1658 La mã bổ nhiệm hai vị thay mặt đại diện Tông tòa tín đồ Pháp Francois Ballu với Lambert de la Motte đại diện thay mặt trực tiếp cho Giáo hoàng.

Hội truyền giáo nước ngoài được thành lập, Hội được củng cố nhờ việc tạo dựng một chủng viện, trên đây nhiều người dân cộng tác những vị đại diện thay mặt Tông tòa tân phong mang lại học tập. Lịch sử vẻ vang của hội nầy sẽ cầm cố liền và nghiêm ngặt với định kỳ sữ tác động Pháp sinh hoạt Đông Dương.

Bành trướng sản phẩm hải thông liền việc truyền đạo doanh nghiệp Thánh thể trẻ trung và tràn trề sức khỏe dự định thành lập một “Công ty trung hoa truyền đạo với xây dựng sắm sửa “.Đối với các người truyền giáo Gia Tô thành công xuất sắc của bài toán truyền Phúc Âm phụ thuộc nghiêm ngặt vào thành công mua sắm phương Tây, người truyền giáo cùng người buôn bán nưong phụ thuộc nhau. Năm 1658 Francois Pallu đề xuất tổ chức một công ty buôn bán Pháp cùng với Đông Á: “Dù chuyến đi Trung Quốc bao gồm mục đích đó là tôn vinh Thượng Đế với cải đổi linh hồn, bạn ta lại không kèm từ đó sự tác dụng làm phân minh mối lợi người ta hoàn toàn có thể rút tỉa ra từ bỏ đó bài toán biết xử dụng mọt lợi là điều cần thiết”<3> nhằm mục tiêu mục đích bên trên Francois Pallu ký năm 1660 với một công ty xứ Rouen mong mỏi trang bị một loại tàu nhằm chở ông ta sang vn ; các quy lệ tổ chức ví dụ sự hợp tác ký kết giữa giáo sĩ cùng nhà buôn: “Vì mục đích các Giám mục, chính của người tiêu dùng nầy là để dễ dàng chuyên chở cùng công ty dễ ợt thành lập…Nên đưa ra quyết định rằng, sẽ mừng đón các giám mục và các nhà truyền giáo thống ở trong trên tàu của khách hàng cùng cùng với tôi tớ và cỗ hạ các ngài. Không sở hữu và nhận phí tổn tải súc vật các ngài có theo cũng tương tự tiền lương thực cho việc đó và đã đưa những ngài cho một hay những cửa biển ở Bắc kỳ hoặc nam kỳ hay trung hoa (điều XIII ).

Xem thêm: Bot Protection - Bán Nhà Mặt Tiền Đường Khuông Việt, Quận Tân Phú

Vì các tiện ích đó, các giám mục nói bên trên được cục bộ công ty yêu ước lưu trung ương đừng loại bỏ điều gì vào xứ và sẽ được các đại diện thay mặt ghi kỹ các việc giao thương mua bán để lúc về họ tường trình xuất sắc đẹp với trung thực những việc làm của họ …( Điều XIV )<4>.

Một trân bão đã hủy diệt chiếc tàu xứ Rouen, kế hoạch đó bị thất bại. Tuy thế năm 1664, cũng là năm hội truyền giáo quốc tế được thành lập và hoạt động tại mặt đường Du Bac ; Colbert lập doanh nghiệp Đông Ấn: kể từ đó, Pallu chăm nom lôi kéo buổi giao lưu của công ty đào bới Bắc kỳ. Trong những thư từ liên hệ với Colbert, ông đến Colbert biết những tin tức về thương mại và bao gồm trị ở những xứ ông rao giảng Phúc Âm. Chủ yếu lúc bị một cơn lốc thổi tạt vào bờ hải dương Phi lao lý Tân, Giám mục Pallu đang mang 1 “Kế hoạch thành lập công ty hoàng thất Ấn ở vương quốc Bắc kỳ “. Nhưng những nhà buôn không trở nên mắc mưu, họ hiểu ra “tham vọng với óc xâm lăng của những nhà truyền giáo mong mỏi bành trướng, xây dựng những hãng buôn khắp nơi, tuyệt nhất là nghỉ ngơi Bắc kỳ để cấu hình thiết lập các phái cỗ truyền giáo của họ “<5>

Thực tế, những việc của doanh nghiệp Đông Ấn thu gọn gàng trong vài chuyến du ngoạn có tính biện pháp buôn bán, còn những dự định đương nhiên không lúc nào thực hiện nay được. Chúng ta có thể nói rằng cho tới cuối ráng kỷ 18, thương mại dịch vụ của Pháp ko có đại diện thay mặt nào ở việt nam ngoài những nhà truyền đạo. Thời gian các đơn vị truyền giáo Pháp đến đột nhiên trùng hợp với thời gian các Chúa nước ta có cách biểu hiện cứng rắn. Trước những tiến bộ ngày càng tăng của đạo Gia tô, lệnh trục xuất thảnh thơi lúc thuở đầu trở thành gắt gao hơn.

Trước tiên là Chúa Trịnh, mấy năm tiếp theo là Chúa Nguyễn, cấm truyền đạo cùng dưới các vị truyền giáo. Hoạt động của các vị tuyên giáo không chính vì vậy mà giảm bớt, khi thì công khai trong thời kỳ dễ dàng dãi, khi thì túng thiếu mật. Rất nhiều tranh chấp giữa fan truyền giáo không giống quốc tịch cũng khiến cho mối nghi hoặc của Vua Chúa bền vững thêm. Thật vậy, các giáo sĩ cái tên bạn Bồ, luôn luôn thù ghét các Đại diện Giáo hoàng, họ tố giác với Vua,quan rằng những người dân nầy là mọi tên gian manh với là phần lớn kẻ tạo rối. Nhưng các Chúa Việt Nam, độc nhất vô nhị là Chúa Nguyễn biết chìu lòng các kẻ đi giảng đạo mới, cho dù họ đã có lần ra lệnh trục xuất trong suốt cầm kỷ 18, chúng ta đã thấy có các giáo sĩ loại Tên, các thầy thuốc, những nhà kỹ hà học hay toán học, giữ các chức vụ quan trọng trong triều đình như các đồng nghiệp của họ bên Trung Hoa.

Nhưng hiệp mong nầy vô hiệu, chính sách quân công ty Pháp vẫn nghiêng nghữa với kiệt mức độ vì trận đánh Châu Mỹ. Không đủ sức dự vào trận chiến quá xa xăm như thế. Vị thế, khi Bá tước De Conway, tòan quyền vùng Ấn trực thuộc Pháp không chịu đựng thi hành hiệp ước, Pigneau de Béhaine quyết định hành vi một mình. Được những người Pháp ở Ile de France và Pondichéry giúp đở, Y đem đến cho Nguyễn Ánh, lúc đó đã chiếm lại nam giới kỳ hai loại tàu đầy khí giới với đạn dược cùng với nhiều quân chí nguyện, khét tiếng nhất là Olivier Chaigneau, Vannier Dayot Forsans, nhóm tín đồ Pháp nầy sẽ giúp Nguyễn Ánh huấn luyện 1 phần quân nhóm theo phương thức Châu Âu, lập một đội Pháo binh cùng thủy quân hiện đại.

Nguyễn Ánh, làm cho Vua dưới niêm hiệu Gia Long chỉ từ biết mừng vui câu hỏi chánh đậy Pháp không thi hành hiệp ước 1787 do hiệp ước bao hàm việc cắt nhường hai hòn đảo Việt Nam. Ông vẫn giữ gìn không thắt chặt mọt liên lạc bao gồm thức cũng giống như các cam kệt chính trị với cơ quan chỉ đạo của chính phủ phương Tây nhằm khỏi sa vào phần nhiều lỗi lầm dẫn cho số phận của Ấn. Anh là nước đầu tiên muốn lập lại những liên lạc mua sắm với Việt nam, phần nhiều liên lạc đã trở nên cắt đứt từ thời điểm năm 1700. Là chủ biển lớn cả, là người hưởng lợi đầu tiên của cuộc phương pháp mạng kỹ nghệ, xuất xứ từ Án Độ, xâm lăng các thị trường Đông nam giới Á, chính vì vậy năm 1803, một tàu của khách hàng Ấn Anh được phái mang đến Đà Nẳng, sứ giả của người sử dụng đó, Robert, yêu mong được mở hãng sản xuất buôn sinh sống Trà tô (Quảng nam giới ), Gia Long ko nhận tặng phẩm và quán triệt phép. Về phần những nhà buôn Pháp làm việc Bordeaux và những hải cảng khác, bị đuổi thoát khỏi Ấn Độ nhưng không có mong muốn trở lại, họ đi kiếm một vùng chuyển động mới, ngơi nghỉ Viển Đông. Năm 1817 phái đoàn De Kergariou mang đến Đà Nẳng bên trên tàu La Cybèle ko yêu mong gì khác rộng là áp dụng hiệp uớc 1787, hiệp cầu đã bị tiêu diệt non khi mới lọt lòng và bài toán cắt nhưọng Côn Đảo. Gia Long rất cẩn trọng không chịu tiếp kiến Viên lãnh đạo De Kergariou với cớ y chưa phải là đại diện cho Vua nước Pháp. Cùng năm ấy, Quận công Richelieu gởi đến đến ông Chaigneau ( một sĩ quan thủy quân đồng thời cũng là 1 vị quan trong thời vua Gia Long) một điện văn. Điện văn nầymục đích nhằm hỏi ông Chaigneau thông tin về Việt Nam. Quận công viết rằng: “Ngài có thể được chính phủ nước nhà ưu ái bằng phương pháp dựa vào những phương tiện nhưng địa vị bây giờ của ngài bao gồm được, trước hết tạo cho việc tởm doanh đầu tiên của những chủ tàu họ được biệt đãi, và các tin tức đúng chuẩn hầu tôi có thể biết được phải làm những gì để đạt được mục đích sẽ nhắm, tức là thiết lập một nền dịch vụ thương mại đều đặn và sở tại với xứ mà lại ngài sẽ ở “<6>

Điều mong vọng nầy của chính phủ nước nhà thúc giục Chaigneau trở về Pháp, sau khi được Louis XVIII tiếp kiến, y trở về Huế năm 1820 cùng với danh nghĩa Lãnh sự và Khâm sai để ký kết hiệp ước thương mại dịch vụ giữa nhị nước. Nhưng lại Gia Long chết khi viên Lãnh sự thứ nhất của Pháp tại vn đến Huế. Trước lúc Gia Long chết, người Anh đã sở hữu Singapour, phát triển thành cố nầy kích cồn mối ngờ vực của Vua, với khi chết, vào di chiếu ông nói nhở nhỏ là Vua Minh Mạng đối xử quyết tế với người Âu, độc nhất vô nhị là bạn Pháp nhưng rất là cảnh giác trước các tham vọng của những nước Châu Âu.

Tân vương tuân hành các lời nhắn nhủ trên. Chẳng phần lớn ngài phủ nhận không cam kết hiệp ước thương mại dịch vụ với Chaigneau bằng phương pháp trả lời cùng với Luis XVIii rằng việc sắm sửa được thoải mái cho rất nhiều nước theo quy định pháp luật Việt nam<7>, mà lại Ngài còn không trả lời các đề xuất của Pháp hay Anh ao ước nối lại những liên lạc buôn bán và chính trị với Việt nam, Vua sợ hãi rằng các trao thay đổi với phương Tây, kẻ đang nắm hầu như kỷ thuật hiện đại sẽ làm nguy khốn nền hòa bình và cô quạnh tự quốc gia.

Thấy sự ăn hại của các cố gắng và địa vị hờ của bản thân mình ở triều đình, Chaigneau và Vanier xin về Pháp vĩnh viễn. Từ thời điểm năm 1831 cho 1839 những liên lạc giữa fan pháp và nước ta bị con gián đoạn. Những người Âu sót lại ở Việt nam, chỉ là những người truyền đạo. Cơ mà rồi nền quân chủ nhà Nguyễn, hoạt động của họ hình như còn nguy hại hơn áp lực đè nén về đạo thiên chúa đã bắt nạt dọa tổng thể cơ cấu chính trị và xã hội Việt nam. Vụ Lê văn Khôi và những vụ không giống đã trình bày rõ rệt mang đến vua quan thấy rằng các người truyền giáo, thay vị đứng nguyên trong sứ mệnh thiêng liêng của bản thân mình lại xen vào chính trị, tìm giải pháp thúc đẩy những người dân đổi đạo kháng lại cơ quan ban ngành hợp pháp để sẵn sàng cho một cơ quan chỉ đạo của chính phủ thân Thiên Chúa giáo lên thay quyền. Khôi là bé nuôi của Tổng trấn Lê văn Duyệt. Ông nầy là chúng ta và chiến hữu của vua Gia Long. Viên Tổng trấn chống đối việc chọn Minh Mang có tác dụng Đông cung Thái tử, do đó khi đăng vương Vua, Vua đang thi hành gần như biện pháp cực kỳ nghiêm ngặt đối với Lê Văn Duyệt, người đã sống và chết cùng giòng bọn họ ông ta. Vì đó, Khôi nổi dậy chống Minh Mạng từ 1833 mang lại 1835, chiếm tổng thể Nam kỳ và bổ nhiệm quan lại. Những nhà truyền giáo và những con chiên rất lành mạnh và tích cực vào cuộc nổi dậy nầy. Một bức thư bắt được trên mẫu tàu bị chận xa bờ Phú Quốc, trong thư Lê văn Khôi yêu ước Giám mục Tabert, lúc đó sẽ trốn kiêng tại Xiêm la trở lại Saigon, những người dân đi Xiêm cầu viện là phần đa tín vật dụng Gia Tô. Khi chiếm phần lại Saigon triều đình thấy trong thành bao gồm linh mục Marchand, fan đã được Linh mục nước ta dẫn từ Trà Vinh lên cùng chắc mong mỏi đóng mục đích của Pigneau de Behaine bên cạnh các người nổi loạn, với mong muốn biến phái nam kỳ thành một quốc gia ly khai để dưới quyền lãnh đạo của Thiên Chúa giáo. Linh mục Marchand cùng năm người cầm đầu khác bị mang lại Huế cùng bị xử lăng trì.

Vụ nầy làm cho những biện pháp trục xuất trở yêu cầu gắt gao hơn so với người truyền giáo. Các đạo luật nghiêm ngặt tuyệt nhất về cấm đạo đang được mang ra vận dụng lại sau năm 1833. Trước kia, năm 1825, lúc một người truyền đạo đổ bộ lén lút lên Đà Nẳng - điều nầy bên cạnh đó thách đố tổ chức chính quyền nhất là khi các nhà truyền giáo không lúc nào chịu thi hành lao lý của nước họ mang lại – trong đạo luật cấm đạo trước tiên Vua Minh Mạng ra lệnh tạm dừng hoạt động tất anh chị thờ và kiểm soát và điều hành nghiêm ngặt tàu bè, bờ hải dương và triệu đầy đủ vị tuyên giáo về Huế, để dịch sách vở Âu Châu.

Năm 1839, Anh can thiệp quân sự tại trung hoa “Chiến tranh nha phiến “bùng nổ. Vua Minh Mạng phát âm ngay đó là tai hại của đế quốc tây thiên sắp đè nặng lên xứ sở mình. Ngài nhận định rằng nên dò xét ý đồ các nước Châu Âu hầu đi cho một thỏa hiệp về đạo Thiên Chúa tương tự như về buôn bán. Chính nhằm mục tiêu mục đích đó, đầu xuân năm mới 1840, ông gởi những đoàn sứ trả đi Pénang, Calcutta, Batavia, Paris, Luân Dôn. Tại ba Lê, đoàn sứ mang không được Louis Philippe yết kiến, các phái bộ truyền giáo nước ngoài, để ngăn chận một hiệp ước mà người ta sợ cần gánh chịu sự thua thảm thiệt, đang mưu mô vận tải ở triều đình trình báy vua Minh Mạng như một quân thù quyết liệt của tôn giáo và giáo hoàng cũng phản nghịch đối.

Khi các sứ thần về bên Huế, Minh Mạng vừa bắt đầu băng hà. Bên dưới triều Thiệu trị sự cấm đạo chấm dứt. Theo nhu cầu của Thuyền trưởng Evéque tàu Héroine, Tân vương bèn thả năm tín đồ truyền đạo đã bị kết án tử hình. Dòng Alemême thuộc chiến hàm của Đô đốc Cécille, năm 1845 cũng xin phóng mê say giám mục Lefébvre. Được mang đến Singapour, Giám mục nầy không bao thọ lại quay trở về Việt nam, dù ông biết pháp lệnh trói buộc ông, bị tóm gọn giữ sống cưa sông Saigon, Ông chỉ đưa lại Singapour.

Nhưng áp lực đè nén phương Tây gia tăng, với võ lực sẽ tiếp nối sự thuyết phục.

Nhờ Hiệp mong Nam khiếp (1842 ), anh quốc chiếm được Hồng Kông và mở năm cảng, Pháp cũng dìm được các mối lợi tương tự như qua Hiệp mong Hoàng Phố (1844 ), dường như còn được lời hứa hẹn tự vị truyền đạo. Theo lời kêu gọi của các nhà truyền giáo nền quân công ty tháng bảy lúc đó nghỉ ngơi là buộc phải can thiệp trên Việt nam để sở hữu những sệt nhượng tương tự. Trong mục tiêu đó, Anh đang phái mang đến hai tàu chiến bởi vì Rigault De Genouilly điều khiển, y tống buổi tối hậu thư đòi rút lệnh trục xuất với đạo Thiên Chúa cần được tự do thoải mái truyền giáo tại nước ta như trên Trung Quốc, trong cuộc yêu thương thuyết tại Đà Nẳng, Pháp thấy các phi thuyền Việt nam cho gần, bọn chúng liền tấn công mà không một lời báo trước và mang đến đánh đắm toàn bộ đoàn thuyền (1847 ) Vua Thiệu Trị tức khắc chỉ định xử tử mọi tín đồ Âu Châu vào nước. Sau đó, không bao lâu ngài băng hà.

Từ 1825, như vậy giữa Pháp cùng Việt nam không tồn tại liên lạc như thế nào khác rộng là những cuộc viếng thăm của những tàu chiến mà mục tiêu chính là bảo đảm các fan truyền đạo. Thực tiễn thì các can thiệp đó bất lợi hơn là gồm lợi. Quả vậy, các biện pháp đe dọa chỉ ngày càng tăng “Hận thù và khinh bỉ “của các vua chúa Việt nam so với đạo mới. Sự báo nguy trận tấn công của Rigault de Genouilly thiệt trầm trọng mang đến Việt nam. Vua tự Đức, fan nối ngôi Thiệu Trị, và các quan lại ý thức đúng mức về tai ương dẩn đến.

Nhưng triều đình Huế, để chống chọi với những mối nguy và những tham vọng mập của phương Tây, không kiếm ra bí quyết tự vệ như thế nào khác hơn là chế độ “Bít ải đóng cảng “ triệt để. Đồng thời chế độ tôn giáo của Huế không chũm đổi, bởi thái độ và cơ chế của những nhà truyền đạo không hề thay đổi. Thật vậy, những người nầy vẫn liên tiếp xúi giục nổi loạn, can thiệp vào các thủ đoạn trong triều luôn luôn luôn với mục tiêu lật đổ vua sẽ trị bởi để thay thế sửa chữa bằng một kẻ không giống tận trọng tâm với họ. Vụ Hồng Bảo là một ví dụ, Bị gạt ra khỏi ngôi vua, Hồng Bảo là anh ruột của vua từ Đức, bèn kêu cứu vớt đến các người tuyên giáo ở kinh đô, hứa hẹn với họ việc được tự do tôn giáo nếu các con chiên tham gia cuộc nổi loạn. Phe phái Hồng Bảo còn trả tiền trước cho các người tuyên giáo để có được sự giúp đở của Châu Âu. Âm mưu bị thăm khám phá, từ bỏ Đức ban bố đạo dụ trục xuất trước tiên (1848 ) ngăn chặn lại “những kẻ cả gan mang lại độ quyến rủ một hoàn thân “ với hơn lúc nào hết ban đầu giữ chổ vào đời sống chính trị vào nước. Hai dụ khác 1851 cùng 1855, đuổi những nhà truyền đạo làm sao vẫn liên tục vào Việt nam.

Triều đại Đế chế đồ vật nhì lưu lại một bành trướng new của Pháp. Năm 1855 Napoléon Iii chỉ định phái đoàn y tại trung hoa tập trung hồ hết tài liệu những phái bộ truyền giáo Đông Dương mà y mong mỏi che chở với ở kia y tìm kiếm ra người để đương đầu với Anh. Phái đơàn Montigny được gửi ra Huế để đòi tự do truyền giáo và buôn bán cùng lập một tòa Lãnh sự ở gớm Đô với một hãng sản xuất buôn sống Đà Nẳng. Trước này đã có một tàu chiến, mẫu Catinat, tấn công biện pháp phòng vệ của những quan chỉ huy thành trì Đà Nẳng, tàu nầy tự cho mình bao gồm quyền đánh úp một trận bên trên cảng nầy ( 1856 ) Đến Huế trong thời điểm tháng giêng 1857, Montigny không đạt được gì cả mà yêu cầu ra về bởi vì không được trường đoản cú Đức tiếp.

Ghi Chú:

<1> thời gian đó nước ta bị phân chia hai, dưới quyền nhị họ thù nghịch, miền bắc bộ thuộc Trinh, miền nam thuộc Nguyễn

<2> Taboulet, Công nghiệp Pháp sinh hoạt Đông Dương, Paris 1955 Andriou-Maisonnuve tập 1 tr 15

<3> Contier, Đại cương lịch sử vẻ vang Trung Quốc, tập III

<4> Contier, Đại cương lịch sử hào hùng Trung Quốc, tập III

<5> P.Isoart, hiện tại tượng nước nhà Việt nam

<6> Thư khố cỗ ngoại giao, Châu Á tập 27 tr 136-137

<7> “Nếu những người vào xứ nào mong muốn đến nước tôi buôn bán, Minh có viết trong thư gửi Louis XVIII, họ buộc phải tuân theo công cụ lệ, bởi vì đó là điều phải chăng “(Silvertre, la Politique Francaise dans L’Indochine) Niên giám của trường tự do về khoa học chủ yếu trị 1859.