Vào khoảng trước sau thay kỷ 14, lịch sử dân tộc văn hóa nhân loại đã tận mắt chứng kiến một giải pháp mạng tư tưởng vô cùng vĩ đại. Cuộc vận động bước đầu ở Ý, rồi từ vào cuối thế kỷ 10, đến thời điểm giữa thế kỷ 16, đã tràn lan từ từ khắp miền Tây Âu.

Bạn đang xem: Chủ nghĩa nhân văn thời kỳ phục hưng

*

Trên quy trình phát triển, trào lưu bắt đầu này sẽ át hẳn thế lực của nền học tập thuật Trung cổ và gây dựng cho các dân tộc châu mỹ một đời sống niềm tin mới mẻ, bạo dạn, chưa lúc nào thấy trong định kỳ sử. Dưới ảnh hưởng của sự cải tạo tư tưởng, con bạn phương Tây sẽ thoát ly ngoài hẳn “cái thai trời bi thiết của đêm trường Trung Cổ” mà lại bước vào trong 1 đời sống mới. Như được một luồng nội khí mầu nhiệm vừa thổi vào trong mạch máu, một khía cạnh Châu Âu từ bỏ đấy ngày càng càng văn minh và đang có nguy cơ vượt hẳn những dân tộc không giống suốt mấy vậy kỷ ròng về toàn bộ các phương diện kinh tế, chủ yếu trị cùng văn hóa.

Trong cơ hội say sưa với những tác dụng vừa thâu nhặt được trên đường tranh đấu cho tứ tưởng mới, các nhà trung kiên cuộc chuyên chở đã đặt mang đến thời kỳ đó một chiếc tên hơi lừng lẫy là thời kỳ “Văn hóa tái sinh” giỏi thời kỳ “Văn hóa sống lại”<1>. Lịch sử vẻ vang văn hóa ngày sau vẫn thể theo sức nóng tình của mình mà giữ cho cuộc vận động dòng danh tự vinh diệu đó.

Tư tưởng trung tâm, tứ tưởng chỉ huy cuộc vận động văn hóa truyền thống phục hưng là chủ nghĩa nhân văn.

*

Nói một cách sơ lược, thì chủ nghĩa nhân bản là một khối hệ thống tư tưởng rước cõi người, đem con fan làm trọng. Các nhà nhân văn chủ trương rằng: công cuộc xây cất văn hóa là 1 công cuộc của fan và lấy con người, rước cõi đời làm phiên bản vị.

Nếu chỉ có thế thôi, thì công ty nghĩa nhân văn có gì là lạ, là cao sâu, là vĩ đại?

Sự thực thì những chân lý khi đã được phát minh khi nào cũng có vẻ tầm thường. Đặc tính của đạo lý trước không còn là giản dị. Nhưng mà nếu ta nghĩ suy lại thì sự sáng tạo chân lý chưa hẳn là vấn đề dễ dàng; và chân lý cũng không dễ dàng như mọi khối óc nông nổi vẫn tưởng. Đối với những người dân ngày nay, bao gồm gì tiện lợi bằng những trí thức như là sự việc chuyển vận của quả đất bao bọc mặt trời, hoặc một khối nặng lúc nào cũng rơi xuống khu đất theo sự lôi kéo của trọng tâm. Tuy thế xưa nay tư tưởng loài fan đã cung cấp được mấy Copernic, xuất xắc Galilée, mấy Newton?

Câu chuyện con người là 1 trong những câu chuyện tương đối phức tạp. Đối với phiên bản thân mình, con bạn xưa ni vẫn là một hiện tượng túng mật, khó khăn hiểu. Sống, thác, rủi, may, khổ cực hay sung sướng là phần đa vấn đề đặt ra có mấy ngàn năm nay mà lúc này vẫn chưa tồn tại câu trả lời kết thúc khoát. Cuộc đời đã nêu ra bao nhiêu thắc mắc về mối cung cấp gốc, về cứu giúp cánh, về ý nghĩa, về mục đích, về vận mệnh, ai là người giải quyết và xử lý được bấy nhiêu điều thắc mắc của trung tâm hồn? Sinh lý, tư tưởng con người là đều khoa học tập thiết tha nhất đối với đời sống, nhưng mà hai ngành khoa học này thành lập và hoạt động đến nay đã được bao lâu? Và chuyên môn trí thức bọn họ về nhì ngành học đó hiện nay đã tất cả gì xứng đáng cho nhân loại tự hào? Hơn nhị nghìn năm nay, Socrate đã ý kiến đề nghị với chúng ta: “Hẵng từ biết mang mình”. Tuy nhiên, từ bấy mang đến nay, ai đó đã thỏa mãn được lời dặn ở trong nhà đại triết học tập Hy Lạp?

Ngay trong những công trình thi công của nhân loại, xưa nay, đối với con người, với kĩ năng và quý giá của nhỏ người, từ bỏ tình cảm cho đến nghị lực, từ trung tâm tư cho đến hành động, con người vẫn bị hoài nghi, khinh thường rẻ. Cảm xúc trí tuệ, nghị lực của ta, ta thấy là quá chật hẹp, quá bạc nhược! với quá ngắn ngủi, qua cập kênh là đời sống của bé người, là tính năng của câu hỏi người. Vận mệnh của bé người, con người cũng đã vui lòng đem “phó mang đến Ông Xanh”. Thành bại trong công việc hằng ngày là tùy sự định đoạt của Trời, Phật, Thánh thần. Phần lớn phát con kiến về khoa học, về bốn tưởng về thẩm mỹ là câu chuyện “thần linh phù hộ”… nói rằng mấy nghìn năm nay, một thai “âm khí nặng nề nề” vẫn phủ bí mật cả gầm trời tư tưởng của con người, tưởng cũng chẳng cần quá lời.

Nhận con fan làm bạn dạng vị mang đến mọi các bước kiến thiết, thứ nhất là quá nhận năng lực của con bạn trong sự nghiệp loài kiến thiết. Cũng là phê chuẩn tính cách tín đồ – trái với tính giải pháp thần linh của mọi khối hệ thống tôn giáo. Cũng là công ty trương rằng: văn hóa truyền thống phải thích hợp ứng với cõi người, phải tất cả tính biện pháp nhân đạo, yêu cầu chống lại phần nhiều lực lượng trái với nghĩa vụ và quyền lợi của sự sống, ngẫu nhiên là lực lượng nào, tự đâu mà đến. Cùng cũng nói rằng: hầu như công cuộc kiến thiết của con fan cũng chỉ có mức giá trị trong 1 thời kỳ, một xã hội. Cùng với tính cách có điều kiện kha khá ấy, văn hóa truyền thống loài bạn cần phải luôn luôn luôn thay đổi mới khiến cho thích hợp với đời sống.

Bao nhiêu đánh giá về bốn tưởng, về hành động của nhỏ người, thời buổi này có vẻ quá thông thường. Nhưng trước đây năm cầm cố kỷ, tai con người Trung Cổ nghe ra bao gồm khác nào những tiếng nổ rung trời chuyển đất của một kho đạn đã bùng cháy! Tính giải pháp “phá hoại” của nhà nghĩa nhân bản là ở trong phần đó. Năng lực kiến tạo của công ty nghĩa nhân bản là sống đó. Năng lực xây cất của chủ nghĩa nhân văn cũng là ở phần đó: con tín đồ là phiên bản vị của các sự trạng vào cõi người.

Trong đánh giá và nhận định của một trong những người, bên cạnh đó xưa ni chỉ gồm một tứ trào nhân văn chủ nghĩa: ấy là nhà nghĩa nhân văn của thời kỳ văn hóa phục hưng.

Sự thực thì đó chưa phải là bốn trào nhân bản đầu tiên, và cũng chưa phải là tứ trào cuối cùng.

Tuy vậy, chủ nghĩa nhân văn của thời kỳ văn hóa truyền thống phục hưng vẫn là 1 tư trào bạo phổi mẽ, dồi dào nhất trong những tư trào nhân văn từ bỏ xưa cho đến đầu nuốm kỷ 20 này.

Bởi vậy, trước khi kể đến lịch sử nhân văn chủ nghĩa, cũng buộc phải hiểu qua chủ nghĩa nhân văn bên dưới thời kỳ văn hóa truyền thống phục hưng.

*

Để nhận định và đánh giá nội dung, địa vị, công dụng và tác động của bốn trào một cách thấu đáo, trước tiên nên gồm một quan niệm rõ rệt về con người, về học tập thuật Tây Âu thời kỳ Trung Cổ, trước khi cuộc vận động văn hóa truyền thống phục hưng bắt đầu.

Dưới thời Trung Cổ, học thuật ngự trị Âu châu là tởm viện học (la scolastique). Ghê viện học tập là một hệ thống ý thức quan trọng cho làng mạc hội phong loài kiến Tây Âu. Gốc rễ của học tập vấn là ý thức tín ngưỡng dưới chính sách quyền uy. Toàn bộ tri thức về vũ trụ, về nhân sinh, toàn bộ chân lý cần tìm trong tập khiếp Thánh do Giáo hội La Mã giải thích và ban bố. Một ý tưởng, một lời nói không được phái Giáo hội La Mã quá nhận, chuẩn chỉnh y, nhanh chóng bị liệt vào hạng tà thuyết của Ác ma và đề xuất trừng trị mang đến cực hình. Trước hết, kiếp người là một trong kiếp tội lỗi. Tuy vậy ngoài vũ trụ cũng như xác giết thịt của con bạn đều đầy rẫy hồ hết tội ác. Phải bầy áp tự nhiên mà thờ Chúa. Phải quyết tử phần xác thịt new cứu được phần hồn. Tuyến đường “chuộc tội” tuyến phố “tự cứu” là con phố tín ngưỡng. Cần được tin. Tin một biện pháp mù quáng, ngây thơ. Lý tính chỉ đưa tín đồ đến khu vực chết. Ham ưa chuộng sự gọi biết theo lý tính và nguồn gốc mọi tội lỗi. đề nghị xỉ rủa vào lý tính. Lý tính phải biết tự khiếp miệt; bé người phải ghi nhận khinh rẻ lấy tự mình.

Cố nhiên, mặc dầu mọi sự hành hạ, lý tính của con tín đồ vẫn chưa chết hẳn. Lý tính vẫn ghi nhớ rằng: xưa kia, cổ học vấn giành riêng cho nó một địa vị vinh quang trong tứ tưởng. Hồi kia tín ngưỡng không khuynh loát tinh thần phê phán của con người Hy Lạp. Phiên bản tính con người cho đến phần xác của nó, tương tự như thế giới trang bị chất, còn được tôn trọng. Fan ta đã bạo dạn học hỏi, coi xét, lưu ý đến về sự lẽ vào trời đất, trong xã hội, trong lòng hồn. Triết học Hy Lạp vẫn ưa chuộng tinh thần khoa học. Lý tính không quên. Vì vậy trong số những ngày tăm tối nhất của tứ tưởng nhân loại, từ giữa thế kỷ 12 có một thời gian triết học Platon vẫn được các nhà học mang chú trọng. Tiếp theo đó, đến ráng kỷ đồ vật 13, XIV, giáo lý của Aristote với không ít yếu tố khoa học như thể óc quan lại sát, ý thức phê phán, phương pháp phân tích sự đồ vật lại được hoan nghênh. Dìm thấy ảnh hưởng của một tư trào gồm tính cách bài xích giáo của thuyết phiếm thần (Panthéisme) vào công chúng, giáo hội vẫn đối phó lại với một chính sách rất khéo léo. đơn vị thần học tập Thomas d’Aquin (1226-1274) nhà trương rằng: chỉ giáo của Đạo Gia tô rất có thể đi song được với nhà nghĩa Aristote. Rồi những trường thần học, những trường đh vẫn được phép giảng các tác phẩm của Aristote. Nhưng trong lúc đó triết học khiếp viện đang nêu ra một sự phân minh căn bản. Bạn ta vẫn chỉ bằng lòng uy quyền Aristote vào phạm vi khoa học mà lại thôi. Aristote rất rất có thể giải ưng ý vũ trụ cùng nhân sinh bởi lý tính, bằng kinh nghiệm. Nhưng “lẽ cuối cùng” của rất nhiều sự vật trong trời đất<2> vào cõi bạn là thuộc về một nghành khác, kế bên sự rất có thể hiểu được của con người. Giáo chỉ của sáng nắm kỷ là gần như tín điều mà lại lý tính không khi nào dò xét, tính toán được. Những vụ việc siêu hình học như thể Nhất vị tam thể (La Trinité) – tội vạ nguyên thủy (Péché originel) Cứu cố gắng (la Rédemption), Hồng ân Chúa ban (la Grâce divine) là ngơi nghỉ trong địa phân tử huyền bí. Cái “biết” ở đó là nhờ sự ám trợ nhiệm mầu của Chúa. Chiếc “biết” ở đấy là một câu chuyện tín ngưỡng. Aristote cùng lý tính con bạn không thể giải thích được bấy nhiêu bí ẩn. Tín ngưỡng cũng không phải giảng giải mang đến bấy nhiêu bí ẩn cao siêu. Do đó khoa học tập cứ bài toán phát triển, triết học cứ bài toán suy nghĩ, kiếm tìm tòi nhưng nhiệm vụ triết học là nên phụng sự thần học trước hết. Lý tính chỉ có thể khấu đầu trước bàn thờ và tụng niệm. Tôn giáo là một nghành nghề siêu lý.

Kể ra trên cách đường hiện đại của khoa học Trung cổ, tri thức của Aristote về vũ trụ, về nhân sinh hồi này các điểm đã bị kinh nghiệm và phát kiến bắt đầu vượt qua rồi. Những phương pháp khoa học của Aristote cũng không tồn tại lực lượng gì bài xích giáo trẻ trung và tràn đầy năng lượng lắm. Nhưng lại giáo hội vẫn thân thiết về nơi đó: Giáo hội sẽ gắng sức thải trừ hết phần đa yếu tố “nguy hiểm” trong lòng tin khoa học của Aristote nhưng chỉ đến truyền bá phần luận lý bề ngoài của các nhà đại triết học Hy Lạp. Nạm là Aristote được “phong thần”, được có một bài vị trong gớm viện học, nhưng trong lúc đó lý thuyết của Aristote đã yêu cầu biến chất để triển khai “con rối của thần học”. Một mặt nữa, dưới nguyên lý quyền uy, triết học tập của Aristote dần dần lại cũng đẫm màu sắc tôn giáo. đáng tin tưởng của Aristote luôn luôn được đề cập lại trong bí quyết “Magister dixit” (“Tôn sư vẫn nói rằng”). Và khi 1 ý kiến, bất kỳ sai lầm mang đến đâu, đã tất cả đeo mẫu bùa “Magister dixit” thì anh hãy chứa mũ đi, cúi đầu xuống và quỳ gối, nhặt tay mà tụng niệm, nhưng hãy tin tưởng kỹ vào! Đừng gượng nhẹ cọ, phê phán, bàn bạc, xem xét làm gì nữa!… Vì….rằng….

Nghệ thuật trung thế kỉ còn lưu lại đến ngày nay những nét phương diện của con fan thời đại. Con bạn chỉ tất cả một địa vị hết sức ước ao manh trong những tác phẩm văn học và hội họa. Con bạn Trung Cổ là 1 trong những giống sinh đồ dùng thô sơ mộc mạc. Cặp mắt lờ đờ, ngớ ngẩn thể hiện một trung khu trạng sợ hãi sệt cùng đầy rẫy những color mê tín. Đời sống lúc này là hiệu quả của tội lỗi nguyên thủy. Mặt đất là 1 trong những thung lũng đầy các mồ hôi, nước mắt. Sống là một trong cuộc mê mộng dưới ánh nắng leo loét, viễn vông của ý niệm siêu hình. Vận mệnh bóp chẹt con người dưới những lực lượng cay nghiệt, vô tình, chẳng thể hiểu được của thần thánh, của ma quỷ, của rất nhiều ai có quyền thế, địa vị. Tôn giáo, pháp luật, luân lý là ý chí trong phòng trời; hầu như sự suy nghĩ, nỗ lực gắng, lo toan, làm cho lụng hầu hết vô ích. Con bạn chỉ là “biểu tượng đơn chiếc của một tập đoàn: giống nòi giống, dân tộc, quê hương hoặc bọn họ hàng”. Nó chưa hề có ý thức rõ nét về vũ trụ, về nhân sinh, về xóm hội, về cả trung ương hồn của nó nữa.

Ta hằng nhìn bộ mặt con bạn trên các tác phẩm mỹ thuật của thời đại: nó khôn cùng ít sinh sắc và thiếu hẳn nhân tố cá tính. Tức thì trong chân dung các bậc vua chúa cũng vậy: Cơ hồ nước như cỗ mặt nào thì cũng giống diện mạo nào. Khó thấy được những nét riêng cá biệt. Chỉ bao gồm một phần tử duy nhất, một diện mạo ước lệ của ông vua Trung Cổ. Không tồn tại ý thức rõ nét về nhân cách. Điển hình nghệ thuật và thẩm mỹ cũng chỉ đi đến tuyến đường ước lệ. Nói như Jacob Burckhardt, một công ty sử học cầm cố kỷ 19, một chuyên viên về lịch sử dân tộc Trung Cổ với thời kỳ văn hóa truyền thống phục hưng: “Nghệ thuật chỉ là một trong những lối biểu hiện, không có một cốt giải pháp nào để mô tả đời sống phần hồn cùng đời sinh sống tập đoàn”. Đặc nhan sắc của cuộc sống là sùng bái cái siêu tự nhiên của Tôn giáo, là mơ mòng đâu đâu những hạnh phúc xa xăm bên trên Thượng giới. Còn ngoài ra bao nhiêu cảm hứng về hình thể, màu sắc luôn luôn biến đổi trong cõi đời thực tiễn của mặt đất đều rất là lu mờ. Ngay cả cái cõi đời thực tiễn này nữa, trong sự phô diễn của nghệ sĩ, nó chỉ tất cả một tính biện pháp lý tưởng, không hề có cơ thêm và chỉ còn có ý nghĩa sâu sắc tượng trưng nhưng thôi.

Cách đánh giá có phần thiên lệch. Tuy nhiên thành kiến so với Trung Cổ này đã tạo ra từ trước đó từ núm kỷ 16. Và thời nay vẫn có những người dân tin vào cách nhìn đó.

Chủ nghĩa nhân bản phát động ở Ý giữa dịp xã hội Tây Âu bước vào trong 1 cuộc chuyển đổi lớn. Cỡ của chế độ phong kiến bắt đầu rạn nứt với sự phát triển của các thành thị. Kinh tế nông làng mạc trong kích thước tẳn mẳn của lĩnh thổ thuộc về quyền sở hữu của các vua, chúa, địa nhà phong kiến, với đều quy mô quá chật hẹp, những phương tiện sản xuất thô sơ ko thể thỏa mãn được những yêu cầu của làng mạc hội mới. Công việc mậu dịch hồi này tiến hành trong một phạm vi rộng với những con số to tát, xúc tiến công nghiệp chuyển hướng làn phân cách và sản xuất theo nhịp tiêu hao của thị trường. Tư phiên bản dần dần dần tích lũy lại trong những thành phố như Venise, Naples, Florence là những đại bạn dạng doanh của giai cấp tư bản mới chớm nở.

Xã hội tư bản đã thiết kế và xây dựng cho lòng tin tiến thủ của mọi fan một trường chuyển động rộn rịp, mênh mông. Người khôn, của khó, tha hồ đến ai có sức đua chen. Cuộc tranh đấu mang đến cuộc sống sót bắt buộc con bạn phải lĩnh hội đến thấu triệt gần như phương tiện, hồ hết khả năng riêng lẻ của mình: trí khôn, sức khỏe, can đảm, tài lợi dụng thời cơ, trả cảnh! cho nên vì vậy ý thức của fan ta về đậm chất ngầu càng ngày dần sáng suốt, sâu sắc. Từ rứa kỷ 13, 14, không ít nhân cách táo apple tợn, liều lĩnh, tinh ranh đang xuất hiện. Họ là con buôn hoãnh tài, lúc này còn là nhà lái, mai kia thốt nhiên thành một nhà… chính trị. Bọn họ là đàn Condottieri, một anh em lục lâm, vong mạng, gồm gan làm giặc, gồm chí có tác dụng vua. Hai lũ quý tộc này, quý tộc tiền và quý tộc liều mình đã xóa khỏi cả giới hạn quý phái trong xóm hội và hòn đảo lộn hết phần đa giá trị luân lý ngàn xưa. Tập gia phả với huân chương của những tiền triều không thể là một bảo vệ quyền lợi cho bọn “con phụ vương cháu ông nữa”. Quý giá của con bạn không phải tại đoạn đẻ (la naissance), mà ở chỗ biết có tác dụng giầu, biết lập thân.

Đời sống của một cuộc tranh tài gay go không tứ tình, vị nể một ai. Châm ngôn của thời đại sắt gang này là ích kỷ, làm cho tiền cùng hưởng thụ. Tín đồ ta hoàn toàn có thể cởi quăng quật hết đa số sự buộc ràng của cương thường, tôn giáo, miễn là thành công! Những hành vi xấu xa, phần nhiều tội lỗi như gian trá, dâm dục, rượu chè, cờ bạc, loàn luân, thịt người có lúc tiến hành với các quy mô to tát, ghê tởm. Trong những lâu đài, cung điện mới, bầy hãnh tiến vẫn đua mức độ với những vương hầu trụy lạc nhưng sống đời hoang dâm, vô độ. Sự hưởng thụ khoái lạc chỉ biết một giới hạn là sức tìm tòi và ăn uống chơi của hầu như người. Khi đồng tiền đã dồi dào, thì các ông Hoàng, các bà Chúa vương hầu mới, các tiểu thư quý tộc tiền, lẽ tất nhiên cũng nghĩ tới sự việc trang điểm thành tích và vẻ đẹp mắt của thân thể. Văn thơ, hội họa, âm nhạc, khiêu vũ được bọn họ khuyến khích để tô điểm đời sinh sống trong gia đình. Một số quý tộc bắt đầu và cũ sẽ là những mạnh mẽ thường quân của nghệ thuật. Người ta hotline họ là phần nhiều vị Mécènes. Người bọn bà biết xem xét gia chính, đến giáo dục nhi đồng. Đời sinh sống xa xỉ yêu chuộng những hương thơm hoa phấn sáp hiếm gồm từ phương xa chuyển lại. Cảnh thiết bị thôn quê sẽ được tín đồ ta thưởng thức: từ nhiên cũng giống như xã hội là một trong những khung cảnh để nhỏ người áp dụng trong sinh hoạt. Sống là một tác phẩm nghệ thuật, gồm ý thức và tự do. Trước sự yêu cầu của lẽ sống, số đông năng lực, mọi dục vọng của con fan để giải tỏa cho đậm cá tính đều thức giấc dậy. Trên cách đường vạc triển, cá thể chủ nghĩa như một cuộn sóng thần cuồn cuộn đổ xuống, tràn ngập cả xã hội phong kiến. Ý thức hệ của một giai tầng rơi vào tình thế tình cố gắng phá sản; luật pháp hết tôn nghiêm, thánh hiền hết tài giỏi, thần linh hết mầu nhiệm!

Về phương diện thiết yếu trị, cơ chế phong kiến là 1 lực lượng lỗi thời, một lực lượng phân chia rẽ. Nước Ý hà nội thủ đô của Châu Âu, trong tầm mấy núm kỷ gần đây, đã trở nên chia năm té bảy, rên rỉdưới gót sắt tàn khốc của bọn xâm lăng khu vực miền bắc từ Pháp, trường đoản cú Đức tràn sang. Một đàn tàn bạo (tyrans) bạn dạng xứ đủ quyền lực để giầy xéo lên dân Ý mà không có gan sức để kháng ngoại xâm. Người Ý càng ghi nhớ lại trang sử hiển hách của thời kỳ cùng hòa ngày xưa, lại càng tím gan tím ruột với tình cầm cố hiện tại. Bầy tư sản đã nhận lấy trọng trách phục hưng nước Ý. Họ sẽ hợp mức độ với một vài tôn thất để thành lập một cơ chế vương quyền, để đánh đổ bầy phong kiến địa chủ, cùng để xây cất một nền quân chủ triệu tập có tính cách dân tộc.

Từ núm kỷ 13 trở đi, nhờ sự văn minh của kỹ thuật, sự cách tân và phát triển của phương tiện đi lại giao thông, sự đàm phán về sách cũ, sách mới ở bên cạnh nền học thuật chủ yếu thức, sát bên kinh viện học, bạn ta đã thấy nảy nở một nguồn tứ tưởng lành mạnh, bạo dạn. Kho tàng tư tưởng Hy Lạp, công nghệ Ả Rập kích thích lòng tin học hỏi với người xưa, với ngoại quốc. Đi song với gần như cuộc thám hiểm, phần nhiều đạo quân viễn chinh, với việc phát triển technology và yêu thương mại, là đông đảo cuộc phát con kiến về văn hóa, về khoa học, về phong tục của làng hội Đông Âu cùng Tiểu Á Tế Á. Cảnh vật không quen trình bày trong những bài bút ký của những nhà du lịch gây yêu cầu những thắc mắc, hầu như tâm trạng mới. Một thị dã mênh mông sexy nóng bỏng cặp mắt hiếu kỳ của thời đại. Nước Ý hoàn toàn có thể tự hào là bao gồm vườn hoa, hầu hết vườn bách thú đầu tiên ở châu Âu Trung Cổ. Vạn vật học cùng vật lý học lao vào giai đoạn thực nghiệm. Dưới ảnh hưởng của văn hóa cổ điển và của các sáng tạo mới về kỹ nghệ, học thuật đã tất cả một cửa hàng mới, nhằm ấn bước trên phố nhận xét trung tâm giới, vật dụng giới, vũ trụ, làng hội bằng những phương thức khoa học.

*

Tinh thần nhân bản trong làng mạc hội có giai cấp, trước hết, là một trong tinh thần tranh đấu làm việc Tây Âu, dưới thời kỳ văn hóa phục hưng, công ty nghĩa nhân bản là một trào lưu chống cơ chế phong kiến, vì chưng tư tưởng tứ sản phát động. Tranh đấu mang đến giai tầng bốn sản những thành thị phòng với phong kiến. Trổ tài cho dân tộc bản địa Ý phòng với cuộc xâm lăng của rất nhiều dị tộc.

Xem thêm: Lịch Trình Du Lịch Chùa Tây Phương Và Chiêm Ngưỡng Nghệ Thuật Điêu Khắc Cổ

Trên lập trường tư tưởng kháng phong kiến, công ty nghĩa nhân văn bao quát hai nhân tố chính: yếu đuối tố học thức và yếu tố luân lý.

Về góc nhìn tri thức, chủ nghĩa nhân văn nêu cao quý hiếm và công dụng của lý tính để phòng với chính sách quyền uy của học thuật phong kiến. Công ty nhân văn công ty nghĩa đi vào nghành nghề tư tưởng, với 1 khối óc tự do sẳn sàng kiểm điểm lại các giá trị cũ với phê bình cả giáo chỉ của ghê thánh. Nhưng công ty nghĩa hoài nghi, nếu đi cho tuyệt đối, đang chỉ đưa học thức đến nơi bỡ ngỡ, lưỡng lự, siêu thoát. Động cơ chủ yếu của quá trình xây dựng giá trị mới là một tinh thần tích cực, căn cứ vào thực nghiệm. Tự nhiên (la Nature) đối chọi với Chúa Trời (Jehovah). Lẽ cần chống cùng với tín ngưỡng. Lý trí hy vọng xây dựng phải theo một kỷ công cụ hợp lý, kiểm điểm theo thực tế. Mọi các bước xây dựng của trí thức đều chịu ràng buộc vào tính cách người, cùng với sự nhu cầu của đời sống bé người. Bênh vực tinh thần tự do, ý thức phê bình, công ty nghĩa nhân văn yêu thương trọng tự nhiên, cái thoải mái và tự nhiên trong tây vị của nhỏ người cũng giống như cái tự nhiên trong phiên bản sắc của việc vật. Một mặt nữa, công ty nghĩa nhân văn đặc trưng chú trọng đến di sản văn hóa của dân tộc, để kiến tạo cho dân tộc một nền văn hóa truyền thống mới. Văn học của Dante, Pétrarque, Boccace là tinh thần dân tộc Ý Đại Lợi. Kế tiếp phái Văn tinh hay Thất tinh (La Pléliade) nghỉ ngơi Pháp lao vào văn lũ với một bản tuyên ngôn gồm tính cách tranh đấu: bảo vệ và phạt huy tiếng nói nước Pháp.

Chống cùng với luân lý phong kiến, tư tưởng nhân văn cũng đứng trên nhì lập trường cá nhân và dân tộc để phê bình, nhằm kiến thiết. Nhân văn công ty nghĩa vào thời kỳ đầu là 1 tinh thần hoạt động, một tinh thần chiến đấu. đậm chất cá tính đã táo tợn phê bình hầu hết giáo điều cũ sẽ ràng buộc con người trong xiềng xích một khối hệ thống luân lý mang dối hạn hẹp hòi. Con tín đồ lý tưởng hồi này sẽ không phải là một đấng thánh – Le Saint – xanh xao xoàn vọt, chỉ biết quỳ lại với tụng niệm. Con bạn phải lành mạnh, đề nghị tự do cải tiến và phát triển và yêu thích hành động. Nó vận động để đến tự mình rất có thể phát triển, cho thời đại rất có thể tiến bộ. Tư tưởng của Boccace là tứ tưởng mạnh khỏe trong cân nhắc và tận hưởng thụ. Văn học Coccace luôn luôn luôn châm biếm những người không sống theo điều khoản tự nhiên. Sau này nhà văn nước Pháp Rabelais sẽ liên tục công cuộc bội phản kháng tứ tưởng ghê viện học. Dưới ngòi cây viết của Rabelais, toàn thể các hạng tín đồ đại biểu cho cơ chế phong kiến đã được đưa ra làm bia cười mang lại độc giả. đàn kinh viện học sẽ đội những thương hiệu gàn dở là Sorboneur, Sorbonien, Sorbornard. Những nhà tu hành là 1 lũ “dốt nát nạp năng lượng không ngồi rồi, vô ích cho xã hội, dơ thỉu, tục tằn, lầm bầm tụng chuỗi Kinh nguyện cầu nhưng không để ý gì đến cầu nguyện, vị tâm hồn chúng còn lởn vởn trong bếp kia!” bọn chúng trú ngụ bên trên một hòn tảo lao, một trong những tiếng chuông thường xuyên xuyên. Bọn chúng là những con chim khôn cùng quái gở, giống tín đồ nhưng lại sở hữu một cỗ lông kỳ quặc, đầy đủ màu đen, trắng, xanh, xám cùng đỏ. Tên chúng là tên gọi những tương tự chim kỳ quái: clergaulx, cardigaulx; như là papegaulx<3> là một trong những giống độc nhất vô nhị (có một, không nên lầm nghĩa). Mấy con cháu là clergesses hoặc monegesses… Rabelais còn đả kích cả tổ chức chính sách chính trị, từ đàn quan tòa, thầy cúng, bọn thầy kiện chuyên môn đục khoét dân mang đến đến đàn vua chúc phong con kiến say sưa cùng với máu fan trong trận đánh tranh phi nghĩa.

Triết học tập Rabelais là tứ tưởng chống với đa số trạng thái từ nhiên, trái thiên tính. Lực lượng phản cồn là nhỏ ác quái quỷ Antiphysic (phản bốn nhiên). Tượng trưng sự sống lý tưởng là tòa đền rồng Thélème trước cửa vẽ một chai rượu. đề xuất về với từ nhiên, ăn no, uống say, học cho rộng, biết cho nhiều, và hưởng thu và cải cách và phát triển thân thể cho rất là tự do.

Riêng về nước Ý, thì nhân văn công ty nghĩa tất cả một niềm tin tranh đấu cho non sông cho dân tộc bản địa chống với bôn Germains, đồng thời chống với tầng lớp phong kiến bạn dạng xứ. Cổ học còn tồn tại nghĩa gọi hồn nuốm quốc, cổ đụng nhân dân, nhằm xây hình thành một nước Ý hùng cường. Trong ý thức hệ của cơ chế tư bản, kẻ thống trị tân tiến đang tỏ rõ ý chí muốn thay thế sửa chữa cho các địa chủ phong kiến để giải phóng dân tộc, đưa nước Ý bay ly ngoài sự áp bức của bọn địa chủ.

Nhiều bên phê bình văn học vẫn chấp nhận cho rằng niềm tin của công ty nghĩa nhân văn là “về với cổ đại”. Đành rằng các nhà nhân văn nhà nghĩa các là phần nhiều nhà văn uyên súc, họ hiểu Platon, Aristote Epicure, Zénon.. Họ đã dẫn giải Homère, Sophocle, Horace, Cicéron, Virgile, vẫn hiểu thấu tứ tưởng và thẩm mỹ và nghệ thuật La Mã bên dưới triều đại Auguste. Mặc dù vậy, nói là họ vẫn học thì chính xác là nghĩ rằng chúng ta có xu hướng về với thời cổ. Họ không sùng bái thời cổ bởi vì thời cổ. Họ thông hiểu khoa học văn minh của thời kỳ new nữa. Léonard de Vinci là công ty học sĩ, điêu khắc, nhà kiến trúc sư, nhưng lại cũng là một trong nhà toán học, bên kỹ sư, nhà công nghệ tự nhiên, nhà giải phẩu cùng nhà địa chất học nữa. Các nhà nhân văn nhà nghĩa vào khi nghiên cứu văn cổ đâu bao gồm phải chỉ search một côn trùng an ủi yếu đuối cho lòng tự ái hoặc một nguyên nhân để trốn tránh hiện tại. Cổ học của mình có một niềm tin khoa học với một tác dụng thực hành. Cổ học tập Hy Lạp dưới ánh sáng của tinh thần mới đã sáng chóe thêm và bao gồm một nhan sắc khí mới. Học tập cổ không hẳn là cứu vãn cánh, nhưng chỉ là 1 trong những phương tiện để phòng phong kiến, phòng dị tộc, nhằm xây dựng văn hóa mới. Lòng tin nhân văn là lòng tin tranh đấu mang lại một bốn tưởng, một chế độ tiến cỗ hơn, một đời sống lành mạnh, đầy đủ, công bằng hơn đời sống phong kiến.

Chủ nghĩa nhân văn bước đầu phát đạt ở, Florence vào quãng đầu thế kỷ thứ 15. Ngôi trường Đại học tập Plorence mở một ban dạy văn Hy Lạp. Cosme de Médicis tùy chỉnh thư viện công cộng đầu tiên cho thị xã. Từ bỏ Florence, cuộc vận động trong tương lai sẽ lan cho Rome. Giáo hoàng Nicolas V cũng đặt một tủ sách trong năng lượng điện Vatican. Kế tiếp một thời gian, công ty nghĩa nhân văn trở về về xứ Toscane. Dưới sự lãnh đạo của Marsile Ficin, tứ tưởng Platon, trước kìa bị triết học tập Aristote bịt mờ, lại được lan truyền huy hoàng. Marsile Ficin cùng với Jean Pic de la Morandole vẫn dám “chú ưa thích Kinh thánh với niềm tin độc lập”. Trong những lúc đó Ange Poli-tien trong số tác phẩm và trong các bài diễn giảng, đã góp sức rất những vào sự đẩy mạnh tinh túy cổ học. Vào khoảng cuối thế kỷ 15, vì tình hình chính trị đề nghị công cuộc đi lại nhân văn chuyển hẳn sang Venise, bởi vì nhà xuất phiên bản trứ danh là Alde Manuce I’Ancien bị loạn lạc, thì đại phiên bản doanh của phong trào lại rút về Rome một đợt nữa, cho tới khi “Thành phố Thánh” bị vây phá (Sac de Rome, 1527). Trong những khi đó thì tự nước Ý, tứ tưởng nhân văn được truyền mọi Tây Âu, qua Hòa Lan với học trả Erasme, qua Đức cùng với J. Reuchlin, qua Pháp với Guilaume Bude. Ở Pháp, tư tưởng nhân văn sẽ sở hữu một địa điểm thuận tiện để biểu hiện vào bốn trào âm nhạc phục hưng, với học viện Collège de France thiết lập cấu hình ở Paris vào thời gian 1530. Phái thi sĩ Văn tinh (la Pléiade) đại biểu cho niềm tin văn học vẫn rèn luyện mang đến văn học Pháp một lối thơ vừa thanh trang vừa thông thái để phụng sự nước Pháp. Về văn xuôi, văn học vậy kỷ lắp thêm 16, nước Pháp đã cấp dưỡng được hai đơn vị văn vĩ đại. Rabelais đại biểu cho định hướng của đầu thay kỷ, cho tinh thần tranh đấu nồng nàn và một sáng sủa chủ nghĩa say sưa, ồn ào, một bên nhân văn vật dụng hai đã tất cả dịp quan tâm đến kỹ nhiều trên tởm nghiệm của những thế hệ trước, là Michel de Montaigne. Vào thời điểm cuối thế kỷ 16, Montaigne sẽ chỉ dẫn một lối văn uyển chuyển, mềm mại, một tứ tưởng hoài nghi, tổng quan mọi học thuyết, số đông lý tưởng xưa với nay. Trong những khi người ta tâng bốc Platon giỏi Aristote, trong khi bầy này ưng ý Giáo hội La Mã, lũ kia cỗ vũ Luther với Calvin thì Montaigne chỉ thỏ thẻ một câu hỏi khe khẽ: “Que sais – je?” (Biết là tôi có biết gì không?” vào một niềm vui tủm tỉm. Dẫu vậy nụ cười thiếu tín nhiệm của Montaigne vẫn có chân thành và ý nghĩa tìm tòi, phê bình, dọn mặt đường cho tứ tưởng mới, không phải là trùm mền ngủ kỹ như những nhà Agnosticisme (phái Bất khả tri luận) sau này.

Trên vượt trình cách tân và phát triển của công ty nghĩa nhân văn, niềm tin tranh đấu dần dần cũng nhuần nhuyễn lại. Dưới tác động phê bình của tởm nghiệm, phần lớn nét phức tạp càng ngày càng giản dị bớt, phần lớn cử chỉ ồ ạt ban đầu sẽ nhuần lại và từng nào ngóc ngách cũng rất được gọt giũa dần. Trào lưu kém vẻ bạo dạn, nhưng đầy đủ sự lố lăng, lếu láo độn đã biết thành sa thải. Tứ trào nhân văn đang đi đến chỗ thanh tao, trang nhã như một giòng nước chảy vào vùng đồng bởi dã thành một dòng sông rộng rãi, êm đềm, trong trẻo. Dự án công trình nghiên cứu, phê bình, sáng tác của mấy cố gắng hệ triết học, văn học, ngữ học tập và thẩm mỹ đã chuẩn bị nền móng mang đến văn phái cổ điển sắp xuất hiện, chủ nghĩa nhân bản tư bản đã cải cách và phát triển đến hạn độ tối cao của nó.

*

Từ nửa sản phẩm hai cố gắng kỷ 13 cho tới thế kỷ 15, nước Ý là lực lượng kiên trinh của công ty nghĩa nhân văn. đa số bậc tác dụng trác xuất xắc đã lộ diện trong văn học với nghệ thuật, đại biểu cho xu hướng tiến bộ. Tác phẩm của họ đã in rõ thương hiệu của thời đại: ý thức khoa học, ý thức dân tộc và cá nhân chủ nghĩa. Camabue (1246-1032), Gioto (1266-1336) cùng Massacio lý giải hội họa về cùng với tinh thần tự nhiên của thẩm mỹ Hy Lạp. Brunellesco (1367-1446) chế tạo lại nền nếp kiến trúc cổ điển, ngọn dao trổ của Nicolas de Pise trả hồn cho thẩm mỹ điêu khắc, Ghiberti (1378-1455) Donatello (1386-1466) bước vào thẩm mỹ tả chân. Những bức họa đồ phong cảnh bắt đầu ra đôi mắt công chúng. Hình thức viễn cận và họa khỏa thân đã có được thông dụng trong hội họa để mô tả bé người, từ cơ thể, nhan sắc, ý thức của nhân vật cho tới khung cảnh hoạt động của đời sống. Nét mặt, cử chỉ, nếp áo trong họa phẩm muốn biểu hiện cả một trung tâm trạng, một bốn cách, một đậm chất ngầu và cá tính riêng biệt. Thẩm mỹ đã đẵm một vẻ nhục cảm, chan đựng ý vị trần tục, thứ chất, chân thật chống lại hài lòng thượng giới ngày xưa.

Nhờ sự gặp gỡ may mắn của cổ đại và hiện nay đại, của Á với của Âu, của văn hóa khu vực miền nam và văn hóa miền Bắc, bao nhiêu ảnh hưởng, bao nhiêu phái hệ đã làm được tham bác lại, rửa xát nhau, thay thế sửa chữa cho nhau, kết hợp cùng nhau, vì chưng đó, nghệ thuật giàu hẳn lên cùng trẻ hẳn lại. Trong nền nghệ thuật và thẩm mỹ mới, bao nhiêu niềm tin đã quy tụ: chủ nghĩa thoải mái và tự nhiên có tính chất chủ quan tiền của thẩm mỹ Gothique, tác phong trang nghiêm, hờ hững và kết cấu minh bạch, phân lượng phù hợp giữa niềm tin cổ điển, dòng thâm trầm của bốn tưởng miền Bắc cho tới chủ nghĩa thần túng của nghệ thuật Byzantin, di tích của Hy Lạp, La Mã, văn hóa truyền thống Trung Cổ Pháp và số đông sự tiến bộ tiến bộ về toán học, về y học, về kế hoạch sử, phần nhiều có góp sức cho nghệ thuật mới. Người ta đã nhận được thấy ở đây tất cả cái ân cần của thời đại, sự tối ưu của khối óc, của cặp đôi mắt vừa được không ngừng mở rộng trước một ngoài hành tinh mênh mông, thiên hình vạn tượng. Xu thế lịch sử vẻ vang đã chuẩn bị những đk khách quan khá đầy đủ cho một lớp thiên tài mới có thể xuất hiện: Léonard de Vinci (1452-1519), Michel Ange (1475-1564), Le Corrège (1499-1534), Gior-gione (1477-1511), Le Titien (1477-1576). Nhưng kể tới nhân văn công ty nghĩa Ý, trước nhất phải kể đến văn học. Mà kể tới văn học Ý là phải nhắc tới sự nghiệp của tía nhà văn hào tất cả công nhiều hơn thế hết trong sự tạo nền văn học tân tiến: Dante, Pé trarque cùng Boccace.

Dante (1265-1321) là 1 trong nhà thi sĩ quý tộc, đại biểu đến thời kỳ thừa độ. Nhân sinh quan của Dante chưa ra khỏi hẳn khuôn sáo của lên luân lý phong kiến. Dante đang thi vị hóa loại chủ nghĩa cấm dục (ascétisme) của tôn giáo Gia Tô. Tập Thần khúc là tè truyện của một chổ chính giữa hồn đang từng mê mẩn trong cõi dục tình, và được ái tính cứu vớt, rồi sinh sống lại dòng đời sống tự tín hạnh phúc bên cạnh Chúc. Một công ty thi sĩ, tức Dante, vừa lùi bước khoảng nửa đời người trên đường đời, đã biết thành lạc đường vào một trong những cảnh rừng âm u. Trong lúc hoảng hốt, thi sĩ hốt nhiên thoảng nghe tiếng nói của cô tình nhân thời cơ trước là Béatrice. Béatrice sẽ tìm phương pháp cứu bạn cũ. Rồi vô tình thi sĩ gặp mặt một tiền bối trong làng thơ Ý Đại Lợi là Virgile. Virgile sẽ dẫn bạn đồng nghiệp trẻ con tuổi đi xem địa ngục. Đây là nơi để trừng trị tội lỗi của những lũ người lừa thầy, dối bạn, trốn chúa, lộn chồng. Bao nhiêu kẻ tham lam, dữ tợn và không tin đạo, vẫn quằn quại trong vạc dầu sùng sục sôi, bên trên ngọn lửa lu mờ, rùng rợn, khét lẹt mùi hương âm phủ. Kế tiếp Virgile dắt Dante đi xem quang cảnh vùng tĩnh thổ tẩy oan là nơi tạm trú của không ít người đang biết sám hối. Thoát khỏi tĩnh thổ, Virgile sẽ mang đến Dante gặp mặt Béatrice trên một đỉnh núi. Dante thú phần nhiều tội lỗi với người yêu và cả hai người đều cất cánh lên thiên đường, chỗ trải nghiệm vĩnh viễn, thuần túy của không ít linh hồn trong trắng, sống trong thể phách thiên thần. Kết cục mẩu chuyện là nhờ sự giác ngộ thần bí của mối tình – tình yêu trước hết là 1 trong những linh tính, hay thần tính (spiritualité), – nhờ vào sự giúp đỡ của Béatrice, công ty thi sĩ vẫn tẩy hết phần đa ô uế trong cõi đời nhục dục để sống trong một đời sống thần tính, trong niềm hạnh phúc thuần túy, vĩnh viễn.

Trong tập thơ, những nhân vật và sự trạng phần lớn có ý nghĩa tượng trưng. Dante là tượng trưng cho tính người, Virgile là lý tính, Béatrice là tín ngưỡng. Cuộc phượt của thi sĩ là hình ảnh của phần hồn đi từ bỏ tội lỗi, qua tĩnh thổ mang lại thiên đường, loại rừng âm u làm cho nhà thi sĩ lầm con đường lạc lối cũng là cõi bạn mù quáng, bất minh và đầy các dục vọng điên cuồng, hư hốt. Tập Thần khúc, xét về mặt đó, là thành tích đại biểu mang lại luân lý Trung Cổ.

Nhưng tác phong của Dante đã bao gồm nhiều nguyên tố mới. Trước hết, dù rằng có chịu ảnh hưởng của văn học tập quý tộc Pháp, Dante là người thứ nhất đã kháng với khuynh hướng của những người chỉ biết tán dương văn chương nước ngoài mà không chú trọng tới việc xây dựng văn học dân tộc. Thành phầm của Dante là một trong những tác phẩm thứ nhất nói bằng tiếng nói của dân bọn chúng Ý. Chưa dừng lại ở đó nữa, Dante đã bước đầu chú trọng mang đến lối văn phân tích. Tập Đời Sống bắt đầu – La vite nuova- đã đánh dấu cho nền văn học bao gồm tính phương pháp quan sát, đã mạnh mẽ bước vào nghành nghề của nội tâm. Tập Thần khúc tiếp theo sau đó, đã trổ hồ hết nét diễn tả tâm lý dĩ nhiên chắn, thâm thúy hơn. Tức thì như câu chữ của tập thơ Thần khúc, bên cạnh cái ý nghĩa trong giáo vá giáo huấn ra, bọn họ cũng nên nhận thấy một ý nghĩa rộng rãi không những thế nữa. Nhà phê bình văn học tập Thụy Sĩ Jacob Burckhardt đã kể đến cái ý thức bách khoa của Dante. Sự thực thì các độc giả tư sản hồi đó đã đọc được trong thành tích của Dante từng nào kiến văn và sáng tạo về khoa học tự nhiên và thoải mái lúc bấy giờ. Nhân sinh quan liêu trong tập Thần khúc tuy chưa tân tiến kịp thời đại nhưng tín đồ ta đã nhận thức thấy trong văn chương của Dante những yếu tố công nghệ và dân tộc bản địa khá rõ rệt.

Pétrarque (1304 -1374) là 1 trong những thiên tài vĩ đại, là một trong nhà học đưa uyên thâm nám đã gồm công lao độc nhất vô nhị trong đề xuất nhân văn Ý. Quê ngơi nghỉ Florence, Pétrarque từ thở nhỏ bé đã yêu cầu theo thân phụ qua Provence bên Pháp. Ông thân sinh là một trong nhà ái quốc, bị trục xuất khỏi đất Ý bên cạnh đó với Dante. Từ bỏ thuở thơ ấu cho tới trưởng thành, Pétrarque đang được giáo dục đào tạo trong học tập thuật và nghệ thuật Trung Cổ nước Pháp. Vào ánh sáng êm ấm của gầm trời Pro-vence, Pétrarque đã học tập, nghiên cứu nhiều về văn học tập cổ đại. Pétrarque sẽ ở Montpellier, Provence, Bologne với đã du ngoạn khách các đô thành phệ như Paris, Aix-la-chapella, Cologne. Lúc trưởng thành, cuộc gặp mặt gỡ thân Pétrarque cùng với một đái thư quý tộc, cô Laure, sẽ xúc rượu cồn một nguồn thơ trong tập Le Rime<4>. Thơ trữ tình của Pétrarque kết tinh trên nhì truyền thống: mối tình lý tưởng của Platon và lòng tin sùng bái nàng tính của những thi ca troubadours<5> Pháp. Thời kỳ đó cũng là thời kỳ Giáo hoàng La Mã bị dân bọn chúng phản kháng, phải trốn quý phái Avignon, sống bên dưới sự bảo lãnh và quản chế của một hoàng gia Pháp. Cùng cũng là vũng nước Ý bị một bầy bạo chúa (tyrans) phân tách năm xẻ bày dưới cơ chế phong kiến để triển khai mồi cho việc xâm lăng của bầy Barbares miền Bắc. Chũm đô tráng lệ và trang nghiêm nhất vẫn điêu tàn. Đế quốc La Mã hùng mạnh ngày xưa chỉ với là một ký ức xa xăm, tủi hổ. Suốt thời gian sống Pétrarque, tình hoài nuốm quốc sẽ là rượu cồn cơ thiết yếu trong công trình xây dựng nghiên cứu cũng tương tự trong sáng tác. Cũng có thể có một dịp nhà văn sĩ trong khi muốn bước vào hoạt động chính trị. Cho nên vì vậy khi được tin Rienzo khởi nghĩa, phòng với bầy quý tộc phong kiến cùng có mục đích thống duy nhất nước Ý thành một nước cùng hòa, thì vào một bức thư nồng nàn, Pétrarque đã nhiệt liệt hoan nghênh dòng lý tưởng ái quốc ở trong nhà chí sĩ bí quyết mạng, nhưng với cái khí phách anh hùng, Rienzo vẫn là một trong những tay cường bạo, độc đoán, nhiều hoài bão hơn tài đức. Ảo tưởng lập lại một đế quốc La Mã chung quy thất bại. Từ kia về sau, Pétrarque sẽ chuyên tâm phân tích những phiên bản thảo cổ văn cùng xây dựng chan nước Ý một nền văn học tập mới. Lòng ái quốc của phòng văn đã làm được một mọt an ủi. Đời sống đã gồm một ý nghĩa. Bao nhiêu hi vọng phục hưng ráng quốc còn kinh ngạc lẻ loi của núm hệ, đang hóng một thành phầm đứng đắn, bao gồm thể biểu lộ mọi giá trị ngày xưa cùng với mong muốn trước đôi mắt của dân tộc. Pétrarque sẽ gom góp hồ hết yếu tố nào kia vào trong những áng văn học mới. Cũng là một trong cách sản xuất lại đế quốc La Mã, xây dừng lại loại huy hoàng của đế quốc về phương diện văn hóa, – sau khoản thời gian Rienzo đã đại bại về phương diện chủ yếu trị.

Dưới dấu hiệu hoài cổ, Pétrarque đã viết nhiều bài xích văn chương hùng hồn tất cả tính giải pháp hiệu triệu. Tác dụng thực tế về phương diện thiết yếu trị nói theo một cách khác là không tồn tại gì, nhưng về phương diện trọng tâm lý, biết bao nhiêu người hâm mộ đã ngậm ngùi sau khi phân biệt trong sản phẩm của Pétrarque cả 1 thời cổ phồn hoa, kiêu dũng dưới chính sách Cộng hòa La Mã, rồi vô tình đem so sánh với cảnh tượng suy tàn của nước Ý Trung Cổ.

Là vì chưng buồng tim của Pétrarque quả đang hồi hộp, khẩn thiết với tiền thứ tổ quốc cũng giống như tâm hồn nhà học giả vẫn tắm kỹ trong ký ức lẫy lừng của định kỳ sử. Là vì Pétrarque quả có một mức độ tưởng tượng dồi dào, những cảm xúc thâm trầm, một nghệ thuật bền vững và kiên cố để đánh mạnh tay vào tâm khảm tín đồ độc giả. Những nhà văn học tập Ý đã nhận được rằng: thi ca, văn vẻ của Pétrarque có những dư âm du dương, phần nhiều tiết tấu thanh thanh của Virgile với lối văn mạch lạc, khúc chiết của Cicéron để gợi lại một không khí xã hội, thiết yếu trị văn hóa truyền thống cổ La Mã cùng bóng dáng của những vị hero dân tộc ngày xưa. Tập sách “ký ức về thân thế những vĩ nhân” sẽ nhắc lại cho tuổi teen nước Ý toàn bộ công trình cùng ý chí tất cả công trình cùng ý chí xây dựng của rất nhiều người công thần lập quốc. Lịch sử của những bậc vĩ nhân sẽ hỗn phù hợp với lịch sử của La Mã. Thư trường đoản cú của Pétrarque viết cho tất cả những người đương thời cũng nhan nhản hồ hết danh ngôn, tè truyện với triết lý của các nhà triết học và văn học tập thuở trước, là những bài học kinh nghiệm dạy cho tất cả những người ta biết khinh thường miệt cái bẫy phù hoa, danh lợi, biết ưu thích đời sinh sống ẩn dật, thanh tao và chịu khó trong quang cảnh điền viên. Trong số bức thư đó, thỉnh thoảng Pétrarque vẫn đang còn những lời ủy khúc kín đáo, thâm trầm về thân thế, về tư tưởng, về cảm tình của mình. Nhưng bấy nhiêu tâm sự không bao giờ ướt át, lãng mạn. Văn chương, tư tưởng của Pétrarque vẫn lột thoát loại vỏ ích kỷ, kiêu căng của ý thức duy ngã, và vượt khỏi những số lượng giới hạn quá chật hẹp, mẫu tính cách nhất thời của thời sự, nhằm tóm lấy hầu như chân lý ngôi trường cửu của nhân loại.

Người đương thời lắm dịp phê bình Pétrarque một phương pháp quá nghiêm nhặt về thái độ bao gồm trị. Bạn ta trách Pétrarque kém tinh thần “chiến sĩ”. Tệ không dừng lại ở đó là sau khoản thời gian Rienzo thất bại, Pétrarque không thể từ chối phần đông huy chương mà nhỏ tyrans Ý đã tăng cho bên học giả. Nhưng lịch sử đã tha thứ các (lịch sử lúc nào cũng rộng lớn lượng với thiên tài) đến một tín đồ đã gồm công to trong công cuộc phát hành văn học tập nước Ý. Pétrarque không tồn tại cốt bí quyết của con bạn “sinh ra có tác dụng chuyện chiến sĩ”. Lỗi của Pétrarque về phương diện văn học tập là chưa chú trọng mang lại tinh thần tự nhiên trong văn học Hy Lạp. Đến tuôỉ lớn Pétrarque mới đọc nguyên văn cùng dịch Homère. Chũm rồi Pétrarque vẫn ngần ngại trước nhân sinh quan mới của Hy Lạp, La Mã cùng nền luân lý của làng hội mới. Pétrarque kịch liệt công kích tinh thần tân tiến và tán tụng cuộc sống khổ hạnh của giáo hội với tông đồ. Đó là trách nhiệm chung của anh tài và thời đại. Về vụ việc nhân sinh quan tiền này, Boccace sẽ bửa khuyết mang lại Pétrarque.

Boccace (1314-1375) là tín đồ “bố đẻ của văn học new nước Ý”. Văn hoa Boccace là một lối văn trịnh trọng, đào luyện vào tinh thần truyền thống “latin”. Boccace đã sống trong triều đình tôn thất Anjou sống Naples thân đám vương hầu cùng những bà, những cô quý phái. Tiệc tùng, khiêu vũ, âm thanh trong hoàng cung đương thời, văn chương của Cicéron và Tite Live vào văn học “latin”, tè thuyết kỵ sĩ, thi ca troubadours trong văn học Pháp, phần lớn là đều nguồn cảm hứng trực tiếp cùng gián tiếp của Boccace.

Trong mạch tư tưởng của giai tầng tứ sản mới chớm nở, Boccace sẽ nêu cao ý thức và địa vị của bé người, Dante cùng cả Pétrarque nữa, đứng về một phương diện nhưng mà nói, vẫn chưa dám dấn cách trên vụ việc giải phóng cá tính. Boccace sẽ ca ngợi những nhân cách béo phệ đã trỗi lên trên tập đoàn, trên tương tự nòi, trên gia tộc để lập thân, nhằm phát triển lên tới trình độ trác tuyệt. Tập đại tác của Boccace là cỗ Le Décaméron (câu chuyện mười ngày). Tên tập sách dường như mù mờ. Nhưng mẩu chuyện hết sức giản dị. Coccace cho người hâm mộ biết rằng vào thời gian 1348 trong những khi dịch hạch hoành hành ở Naples thì bảy cô phụ nữ và cha chàng bạn teen tình cờ gặp mặt nhau trước một tòa công ty thờ. Rồi lẽ tự nhiên và thoải mái là chat chit đến cái tai nạn thương tâm chung của thiên hạ, đến tử vong đang rình bắt gần như người. Bỗng dưng nảy ra một ý kiến: đường nào cũng chết đưa ra là ăn chơi mang lại thỏa. Cố gắng là cả chục anh, ả đem nhau mang lại Florence thuê một chiếc biệt thự, sống một cuộc đời thưởng thức vô cùng xa xỉ, hôm mai tiệc tùng, xướng hát, khiêu vũ, chuyện trò, đùa bỡn. Đặc sắc của chương trình là cả tụi mười người sẽ gắng nhau mỗi người làm vua một ngày, giỏi nói là đóng vai vua thì đúng hơn. Tuy vậy tình cờ mang lại cuối ngày sản phẩm công nghệ mười thì căn bệnh truyền nhiễm cũng giảm thiểu ở thành phố. Lúc ấy mọi cá nhân về một ngả. Câu chuyện không tồn tại gì mê ly, cảm hễ hay hồi hộp, hùng tráng. Nhưng diễn biến nhẹ nhàng đó là một trong dịp nhằm Boccace theo một tinh thần mới mà lại kể lại trong tiếng nói của một dân tộc của dân chúng những mẩu truyện cũ của dân tộc. Fan ta thường xuyên chỉ quan tâm đến chỗ thô tục, phàm phu và bỡn cợt của mấy truyện ngắn vào tập Le Décaméron. Tuy nhiên nếu ta đối chiếu nội dung item của Boccace với tập “Thần khúc” của Dante thì ta đang nhận thấy ý nghĩa mới mẻ của tập sách. Công cuộc hành vi của tập “Thần khúc” triển khai một bầu không khí tôn nghiêm, ảm đạm, đầy rẫy hầu như tiếng rên rỉ, hoặc phần đa hình ảnh mơ màng của một quả đât ngoài cõi người. Trong “Câu chuyện mười ngày” sống là sự việc thực, là nạp năng lượng chơi, chơi bỡn, vui vẻ. Nhân thiết bị của Dante chú ý lên thượng giới cùng xa lánh cõi trần. Nhân vật của “Câu chuyện mười ngày” là bọn người vừa thoát khỏi đời sống Trung cổ, đang sống và làm việc trong một khung cảnh vật dồi dào, đầy khoái lạc và thi vị. Tình cảm thoải mái và tự nhiên của họ bắt mối cung cấp trong những cảm giác trực tiếp. Họ khinh miệt thống trị quý tộc và yêu cầu cho “giai tầng vật dụng ba” một đời sống bình đẳng với bầy vương hầu và giáo sĩ. Những nhà tu hành trong “Câu chuyện mười ngày” là phần nhiều tâm hồn mắc bệnh, hoặc là một trong lũ gián trá điên rồ, nói nhảm, có tác dụng trò cười cho người đời. Ái tính theo Dante là tội lỗi rất cần được sám hối, đề xuất tẩy uế trên đỉnh núi tĩnh thổ. Boccace sẽ bênh vực, khen thưởng ái tình. Ngay cả tình yêu thương của xác thịt, loại nhục dục kinh tởm trước giáo chỉ Gia Tô. Boccace cũng cho rằng này vẫn chỉ là một bạn dạng năng vừa lòng lý. Con người tự nhiên không nên là con tín đồ tội lỗi với không vấn đề gì chúng ta phải sống theo triết lý khắc kỷ và công ty nghĩa diệt dục. « Người chưa hẳn là sắt, là đá, người là huyết, là thịt. Sinh sống trái với nhiệm vụ của trường đoản cú nhiên, trái cùng với yêu cầu của sinh lý, sống mù trước màu sắc của vẻ đẹp, sinh sống điếc trước tiếng call của xác giết thịt là vô phúc ! ». Trong mấy chục thiên truyện ngắn, Boccace chứng minh rằng : tình ái là đầu đuôi vui, ngọn ngành khỏe của mọi bạn và của các thầy tu nữa.

Nhân sinh quan của Boccace ngày nay xem ra có vẻ như nông nổi và thô tục, thống trị tư sản trên con đường suy vong đã tôn vinh chủ nghĩa tính dục, nhà nghĩa cá thể thành một vật dụng triết lý sinh sống đồi trụy. Nhưng tia nắng của lịch sử hào hùng Trung cổ, nó vẫn đại biểu cho niềm tin tranh đấu của kẻ thống trị tư sản vẫn tiến công vào lũy thành phong loài kiến về tất cả các phương diện tởm tế, chủ yếu trị cùng văn hóa.

—————————————

Chú thích:

<1> Ngày nay, danh tự được phổ cập trong giờ đồng hồ Hán là: văn hóa truyền thống phục hưng. Từ bỏ này đúng với nội dung của trào lưu hơn.<2> bạn dạng in ghi chữ “giời đất”, trường đoản cú đây chúng tôi sửa lại là “trời đất” – ghi chú của triethoc.edu.vn<3> tất cả các loại tên “chim” kỳ quái này số đông đặt theo tên những chức sắc nhà thờ thiên chúa giáo, lấy một ví dụ pape-gaulx là do chữ pape (giáo hoàng)…<4> Le rime. Đọc theo giờ Ý là ri mê “Lé ri mé” chớ lầm với chữ rime trong tiếng Pháp.<5> Troubadours: Thi sĩ hát rong ở miền nam nước Pháp xưa.