*

đa số chủ trương công tác lớn
Đưa quyết nghị của Đảng vào cuộc sống
Tổng kết thực tế và ghê nghiệm
comment - Phê phán

Chiến thắng đưa ra Lăng - Xương Giang (10/1427) của quân và dân ta có ý nghĩa quyết định, góp phần chấm dứt cuộc binh cách chống quân Minh xâm lược. Thắng lợi oanh liệt đó còn lại nhiều bài học kinh nghiệm quý, rất nổi bật là thẩm mỹ và nghệ thuật tạo lập nạm trận.

Bạn đang xem: Chi lăng xương giang

Sau chiến thắng giỏi Động - Chúc Động (1426), giặc Minh đề xuất chuyển sang thế phòng ngự bị động, còn ta giành vắt chủ động, tập trung vây hãm - bức hàng quân giặc bên trên khắp các chiến trường, riêng thành Đông quan tiền bốn đạo quân Lam Sơn bao vây tứ bề. Trước tình hình đó, tướng tá giặc là vương vãi Thông một mặt thủ đoạn giảng hòa, lãnh đạo quân co cụm, cố thủ vào các sào huyệt, còn mặt khác phái người về nước xin tăng viện. Để tiếp viện cho đạo quân vẫn bị vây hãm, nhà Minh lại một đợt tiếp nhữa tổ chức đội quân viễn chinh lớn, phân chia làm nhị đạo tiến vào nước ta. Đạo thứ nhất, gồm 10 vạn quân và 02 vạn ngựa, vì chưng Liễu Thăng làm tổng binh, Lương Minh có tác dụng phó tổng binh, Thôi Tụ, Lý Khánh làm tham tướng theo đường Quảng Tây vào Lạng Sơn. Đạo thứ hai, gồm 05 vạn quân cùng 01 vạn ngựa, bởi Mộc Thạnh cùng các tướng Từ Hanh, Đàm Trung lãnh đạo tiến theo đường Vân nam giới vào Lào Cai. Với 15 vạn quân tiếp viện và những tướng dày dạn kinh nghiệm cùng 04 vạn quân hiện giờ đang bị bao vây, nhà Minh hy vọng có thể tiến hành một cuộc phản công, trong đánh ra, ngoài đánh vào, chuyển bại thành thắng.

Lược đồ trận bỏ ra Lăng - Xương Giang, tháng 10/1427. Ảnh: baotanglịchsu.vn

Lực lượng nghĩa quân Lam Sơn mặc dù đã lớn mạnh, giành được quyền nhà động, ghìm và giam chân quân giặc tại các thành, nhưng không đủ mức độ để phá hủy chúng. Giữa dịp đó, quân tiếp viện của giặc lại tiến vào nước ta, đòi hỏi Bộ chỉ đạo nghĩa quân Lam tô phải có kế hoạch đối phó đúng, trúng, công dụng với quân giặc trên những hướng. Trên cơ sở dự đoán đúng đắn tình hình, so sánh đối sánh lực lượng giữa ta cùng giặc, với chủ trương “vây thành, diệt viện”, Nghĩa quân ko dốc toàn bộ công sức của con người đánh thành Đông Quan, nhưng mà chỉ còn lại một phần tử bao vây, còn tập trung phần nhiều lực lượng tiêu diệt quân tiếp viện. Thực hiện mưu kế này, Bộ Chỉ huy nghĩa quân đã tổ chức xây dựng nạm trận chặn giặc tại quanh vùng Chi Lăng - Xương Giang, bảo đảm an toàn có chiều sâu, hiểm hóc, vững vàng chắc, liên hoàn,… được biểu đạt ở một số nội dung cơ phiên bản sau:

Một là, nghiên cứu, chọn hướng, khu vực vực ngăn giặc thuận tiện cho việc giấu quân, bày trận. lúc được tin viện binh tương hỗ giặc sắp đến sang, nghĩa quân Lam Sơn thường xuyên xiết chặt vòng vây thành Đông Quan, cô lập hoàn toàn, cắt đứt hầu như liên lạc của chúng với nhị khối viện binh, mặt khác tích cực chuẩn chỉnh bị mặt trận để hủy diệt viện binh giặc theo hai hướng Quảng Tây và Vân Nam. Một vấn đề đề ra đối với Bộ chỉ đạo nghĩa quân là, khi hai đạo quân của giặc tiến vào thì ta tổ chức đánh cả hai đồng thời hay triệu tập lực lượng hủy hoại lần lượt từng đạo quân với nếu tiêu diệt lần lượt thì phá hủy đạo quân nào trước? Đây là vấn đề rất cần phải nghiên cứu, đánh giá tình hình rất là chính xác, xác định đối tượng người sử dụng tác chiến nhà yếu, lựa chọn hướng, kim chỉ nam chiến lược. Nếu triệu tập đánh cả nhị đạo quân viện binh tương hỗ cùng dịp thì lực lượng của ta bị phân tán, cực nhọc giành thắng lợi. Vì chưng đó, Bộ chỉ đạo nghĩa quân chủ trương tập trung lực lượng phá hủy một đạo quân viện binh hỗ trợ và thực hiện lực lượng nhỏ dại kiềm chế đạo viện binh hỗ trợ còn lại. Đạo quân vị Mộc Thạnh chỉ huy, gồm: 05 vạn người, 01 vạn ngựa, ví như ta triệu tập lực lượng phá hủy đạo quân này thì tiện lợi giành thắng lợi, tuy thế lại cảm thấy không được lực lượng ngăn chặn đạo quân của Liễu Thăng. Vị vậy, Bộ lãnh đạo nghĩa quân quyết định tàn phá đạo quân tiếp viện của Liễu Thăng cùng kiềm chế đạo quân của Mộc Thạnh.

Cùng với vấn đề chọn hướng, mục tiêu và đối tượng người dùng tác chiến, Bộ Chỉ huy nghĩa quân chọn ải chi Lăng làm khoanh vùng quyết chiến chiến lược với giặc, trên đây là ra quyết định táo bạo trong việc tạo lập thế trận. Ải bỏ ra Lăng bao gồm vị trí quân sự quan trọng quan trọng, được giặc Minh xem là “yết hầu của Giao Chỉ”, “nơi trọng yếu đại quân ra vào”; đồng thời, cũng là khu vực có địa hình hiểm trở tuyệt nhất của tỉnh Lạng Sơn, bên trên đường từ trộn Lũy đến Đông Quan; một thung lũng nhỏ, hình bầu dục, nhị đầu Nam, Bắc thu hẹp, chiều dài 04 km, chỗ rộng nhất khoảng 01 km, địa hình núi đá với vách núi cao dựng đứng, thành lũy chắn cả bốn phía, giả dụ quân giặc lọt vào bỏ ra Lăng đang bị vây hãm khó thoát, dồn đến “chỗ chết”. Ngược lại, đối với nghĩa quân Lam Sơn, địa hình núi, sông hiểm trở, thành lũy là khu vực giấu quân và bày trận thuận lợi, bức tường đậy mắt, hạn chế tầm quan sát của quân giặc. Nếu chỉ sắp xếp các trận địa mai phục nghỉ ngơi ải chi Lăng thì không thể tiêu diệt được 10 vạn quân giặc cùng một lúc, cho nên vì vậy Bộ lãnh đạo nghĩa quân còn bố trí các trận địa sâu vào nội địa trên con đường độc đạo pha Lũy - đưa ra Lăng - Xương Giang. Đây là tuyến phố đi xuyên núi, rừng trùng điệp của Lạng Sơn, trung du Lạng Giang và đồng bằng Bắc Giang với hệ thống sông ngòi dày đặc. Núi, rừng chi Lăng đã tận mắt chứng kiến nhiều chiến công oanh liệt, hiển hách của dân tộc ta vào lịch sử chống giặc ngoại xâm. Việc lựa chọn chi Lăng làm khoanh vùng tiến công đạo quân tiếp viện nòng cốt của giặc là minh chứng xác định việc nghiên cứu, reviews tình hình, lựa chọn khoanh vùng quyết chiến kế hoạch của Bộ chỉ huy nghĩa quân Lam đánh là đúng chuẩn và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Hai là, tổ chức lực lượng, sắp xếp trận địa mai phục sâu, hiểm, vững vàng chắc, liên hoàn.

Xem thêm: Tin Tức, Video, Hình Ảnh Lưu Biị, Tin Tức, Video, Hình Ảnh Lưu Bị

bài toán Bộ lãnh đạo nghĩa quân Lam Sơn lựa chọn đạo viện binh chủ lực của giặc bởi vì Liễu Thăng chỉ đạo - viên tướng tá từng tham gia những cuộc chiến, lập nhiều chiến công là đưa ra quyết định sáng suốt, tài tình, mô tả tài thao lược của Lê Lợi, Nguyễn Trãi. Liễu Thăng là viên tướng trẻ con nhưng có khá nhiều kinh nghiệm trận mạc, lại sẵn gồm tính kiêu ngạo, khi nạm trong tay 10 vạn quân tiến vào nước ta mà ko gặp bất kỳ sự kháng cự nào thì hắn càng nhà quan, khinh thường địch. Cầm được nhược đặc điểm đó của tướng giặc, nhờ vào địa thay núi, rừng hiểm trở, Bộ chỉ đạo nghĩa quân tổ chức lực lượng, bố trí trận địa mai phục chặt chẽ, vững vàng chắc, liên hoàn, bảo đảm đánh bại đạo viện binh chủ lực của giặc. Theo đó, Bộ chỉ huy cử hai tướng Trần Lựu và Lê Bôi đem quân lên trấn giữ cửa ải pha Lũy, có nhiệm vụ: khi giặc đến thì ra đánh, nhưng giả thua, tháo chạy nhử giặc, nhằm kích động thêm tính chủ quan, khinh địch của Liễu Thăng; đồng thời, từng bước dụ bọn chúng tiến về ải đưa ra Lăng. Những tướng Lê Sát, lưu giữ Nhân Chú, Đinh Liệt, Phạm Văn Liêm,… mang 01 vạn quân tinh nhuệ, 100 ngựa và 05 voi chiến tổ chức đội hình, bố trí các trận địa mai phục ở ải bỏ ra Lăng. Các tướng Nguyễn Lý, Lê Văn An mang 03 vạn quân lên tiếp ứng cho Lê Sát, lưu lại Nhân Chú phối hợp bố trí trận địa mai phục ở Cần Trạm (phía dưới ải bỏ ra Lăng), sẵn sàng đón đánh quân giặc khi bọn chúng lọt qua ải, trong khi phía sau pháo đài Xương Giang (thành Xương Giang ta vẫn đánh chiếm hữu được trước đó) cùng phòng con đường sông yêu đương ta còn tồn tại thành Thị Cầu. Như vậy, ta đã tạo thành vòng vây khép kín, những lớp, những tuyến trên con phố độc đạo tiến về Đông Quan, khiến quân giặc lâm vào thế “tiến thoái lưỡng nan”, bắt buộc dù đông cũng cần thiết thoát được lưỡi hái tử thần. Nguyễn Trãi gọi đây là thế trận “Phục binh giữ hiểm, đập gẫy tiên phong”.

Tại Sở Chỉ huy, chủ tướng Lê Lợi và Nguyễn Trãi trực tiếp theo dõi, chỉ đạo kế hoạch diệt viện và duy trì lực lượng cần thiết để chuẩn bị tiếp ứng đến các phía đánh. Ngoài câu hỏi tiến công quân sự, Nguyễn Trãi còn chuẩn bị kế hoạch “tâm công” - tấn công vào lòng người, làm cho lung lay ý chí đại chiến của quân giặc. Công tác bảo đảm hậu cần, tiếp tế binh, lương, chiến khí đến nghĩa quân cũng được chuẩn bị chu đáo, một khối lượng lớn lương thảo được chuyến đến, tích trữ sẵn trong thành Xương Giang. Với giải pháp tổ chức lực lượng, sắp xếp trận địa phục kích hiểm hóc, có chiều sâu và đảm bảo an toàn hậu cần, kỹ thuật đã tạo cụ và lực để nghĩa quân Lam Sơn sẵn sàng đánh giặc.

Ba là, tiến công liên tục với cách đánh nhiều chủng loại trong từng trận. Trên các đại lý phân tích, reviews đúng tình hình, so sánh đối sánh tương quan lực lượng giữa ta với giặc; căn cứ vào trình độ, khả năng chiến đấu của nghĩa quân, địa hình khoanh vùng và quyết vai trung phong “đập gẫy tiên phong”, cỗ Chỉ huy chỉ đạo nghĩa quân tiến công đạo quân viện binh tương hỗ chủ lực của giặc trên khắp các chiến trường với vô số cách thức đánh. Bởi thế, khi đạo quân của Liễu Thăng tiến vào biên cảnh nước ta, tướng Trần Lựu đã chỉ huy một bộ phận nghĩa quân chặn đánh quyết liệt làm cho chúng hồn vẹo vọ phách lạc. Khi địch hoàn hồn tìm cách đánh trả, thì quân ta kiên trì, khôn khéo, vừa đánh, vừa rút lui, vờ thua bỏ chạy - thực hiện kế sách nhử địch lọt vào trận địa mai phục. Với phiên bản tính kiêu ngạo, chủ quan, ko một chút nghi ngờ, Liễu Thăng dẫn đầu đoàn kỵ binh hung hăng tiến vào ải chi Lăng. Khi đội kỵ binh của địch lọt hoàn toàn vào trận địa mai phục, đội quân của tướng Trần Lựu phối hợp với phục binh, nhất tề xông lên chiến đấu. Trận chiến diễn ra bất ngờ, mau lẹ, chỉ trong thời hạn ngắn tướng giặc Liễu Thăng thiệt mạng, đội kỵ binh mũi nhọn tiên phong của chúng hoảng hốt, bỏ chạy toán loạn, tuy nhiên vẫn bị quân ta tiêu diệt.

Mặc dù chủ tướng Liễu Thăng bị giết, tuy nhiên với quyết tâm chiếm phần nước ta, Lương Minh cùng với Lý Khánh, Thôi Tụ vẫn ngoan cố ra lệnh chấn chỉnh lại đội hình vượt ải chi Lăng tiến về Cần Trạm. Lúc đội hình giặc lọt hoàn toàn vào các trận địa mai phục của ta trên phần đường dài gần 05 km, cùng với 03 vạn quân đang ém sẵn ở kia đồng loạt xông ra đánh vào hai bên sườn đội hình hành quân của chúng. Một vạn quân của Lê Sát, lưu lại Nhân Chú (sau chiến thắng đưa ra Lăng vẫn bám sát địch) xông lên công kích phía sau lưng. Sau khoản thời gian tiêu diệt sát 02 vạn quân giặc, thu được nhiều lương thảo, khí giới, ta chủ động mỗi bước hình thành cầm trận bao vây, nén chặt quân giặc, đẩy chúng nó vào thế teo cụm, xa lánh ở quanh vùng Xương Giang. Sau thời điểm vây chặt quân giặc, Bộ chỉ đạo nghĩa quân công ty trương chưa tiến công ngay, mà bao vây một thời hạn cho bọn chúng thật chảy rời, kiệt sức, cùng lúc ta tổ chức lực lượng tiến công đạo quân của Mộc Thạnh. Khi nhận thấy tin đạo quân của Liễu Thăng chiến bại nặng nề cùng bị giam chân sống Xương Giang, lại cảm nhận thư của Lê Lợi và ấn tín của Liễu Thăng, đạo quân của Mộc Thạnh đã khôn cùng khiếp sợ, đang đêm chóng vánh thu quân dỡ chạy về nước. Dự đoán trước tình hình, quân ta chuẩn bị sẵn sàng, truy sát quân giặc, khử trên 01 vạn tên, bắt sống 01 nghìn tên, 01 ngàn ngựa, thu các lương thảo, khí giới. Bài toán đánh tan nhì đạo viện binh tương hỗ của giặc tại đưa ra Lăng, phải Trạm, Xương Giang góp phần kết thúc thắng lợi cuộc binh lửa chống quân Minh xâm lược, đồng thời xác định sự vận dụng trí tuệ sáng tạo nghệ thuật “lấy ít địch nhiều”, “lấy đoản binh chế trường trận” của Bộ chỉ huy nghĩa quân Lam Sơn.

Nghệ thuật tạo thành lập thế trận đánh giặc vào trận bỏ ra Lăng - Xương Giang của nghĩa quân Lam sơn cách phía trên gần 600 năm vẫn còn đó nguyên giá chỉ trị, rất cần được vận dụng trí tuệ sáng tạo trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.