Áo bào

     

Người xưa và bạn đời call áo vua mặc bằng nhiều tên không giống nhau như áo bào, hoàng bào, long bào… Được biết trong kho đồ vật vải ở kho lưu trữ bảo tàng Mỹ thuật cung đình Huế (BTMTCĐH) cơ mà tiền thân là điện Long An (xây dựng năm 1845 thời vua Thiệu Trị) có tầm khoảng 100 bộ trang phục của không chỉ các bậc mẫu mã nghi thiên hạ, thái tử, hoàng tử, công chúa, quan lại lại cùng bộ đội tráng… mà bao gồm cả áo bào của các vua.

Bạn đang xem: Áo bào

*

Ít ai biết phía sau các cái áo từng được thiên tử ngự này có không ít chuyện rạm cung túng bấn sử đính thêm với nàn tham tang của những thợ thêu, tính cách những vua, gần như trận đòn và rất nhiều cái bị tiêu diệt thảm khốc…

Bào vua dát vàng, ngọc

Theo tư liệu được ghi vào BĐMTCĐH, y phục công ty vua mặc trong lễ thiết đại triều và các dịp Tết call là long bào, thêu hình rồng cất cánh lên (rồng thăng), hai con rồng chầu mặt trời (lưỡng long chầu nhật), điểm xuyết các tầng mây, sóng nước (thủy ba). Vào lễ thiết thường xuyên triều, vua Nguyễn mang hoàng bào, thêu rồng quấn quanh tròn (viên long) bởi chuỗi ngọc, xen kẽ bát bửu, hoa lá, thủy ba, chữ thọ.

Ngoài long bào, áo quần đại lễ của vua Nguyễn còn có long cổn (y phục tế bầy Nam Giao) color đen, tay rộng, trang trí phong cách thức dragon thăng, dragon lượn. Trong khi còn có hồng bào (y phục cày ruộng tịch điền) màu gạch men non, trang trí dragon nhỏ, ẩn vào mây (long vân). “Với quan niệm hoàng đế là bậc anh minh, vắt trời trị dân, do đó trang trí hình long chỉ được miêu tả trên phục trang vua cùng thái tử. Mặc dù nếu trên long bào, hình rồng chân 5 móng được trình bày dưới các kiểu thức phi long (rồng bay) giỏi hồi long phía nhật (rồng quay đầu về phía phương diện trời) có kích cỡ cân đối, khía cạnh rộng oai nghi thì hình dragon trên long bào thái tử chỉ cần mặt nạ, chân bao gồm 4 móng, thân thu nhỏ. Còn hình rồng trang trí bên trên y phục hoàng tử chỉ là những loài giao, mãng, những biến chuyển thể thứ cung cấp của rồng, vì thế y phục hoàng tử được gọi là mãng bào tốt mãng lan”, nói về áo bào của người dân có chân mệnh thiên tử cùng những hoàng nam của bản thân mình là hoàng thái tử (người kế vị ngai rồng vàng) và hoàng tử, tin tức từ BTMTCĐH, cho biết thêm như thế.

Riêng chuyện về áo vua khoác mà fan viết tiếp cận được từ tài liệu cổ Khâm Định Đại nam hội điển sự lệ do nội những triều Nguyễn soạn thì bào vua được ghi chú với tương đối nhiều điểm khác biệt và chi tiết hơn. Theo đó, âu phục vua mặc dùng thiết triều bằng lụa quý được thêu rồng tinh xảo, thêm chỉ bằng vàng và nhiều châu ngọc quý báu. Ngoài hình tượng con rồng, áo vua còn có sự hiện diện của loại sừng loài kia giác hiện nay đã tuyệt chủng: “Hoàng bào may bởi sa đoạn sắc xoàn chính, thêu rồng to rồng nhỏ, mây, thủy ba và 4 chữ phúc thọ. Phương diện trước cùng sau từng mặt tất cả 2 chữ “vạn thọ”, 3 hình rồng. Mỗi tay áo hiện có 1 hình rồng, 2 cánh cùng san hô, hỏa lựu, xâu chuỗi bởi hạt ngọc châu nhỏ. Cổ áo bằng đoạn đậu 8 gai tơ bóng color tuyết trắng, 2 dải rủ xuống rất nhiều thêu rồng mây. Xiêm dùng sa mỏng manh trắng láng toàn tua tơ có hoa màu sắc đỏ, dệt loại rồng cuộn tròn, thủy ba, cổ đồ, chén bát bảo… bên dưới nối bởi đoạn gấm hoa hồi văn dây leo, lan can đỏ, vào lót lụa đỏ, gấm hạng duy nhất toàn hoa kim liên, màu sắc lục giỏi lam, áo nối bởi lụa mộc. Đai bởi vàng, đoạn đậu 8 gai tơ white bóng nhuộm màu đá quý chính, khâu chen kẽ tơ lông đổ, đính thêm sừng bé tê, dài, vuông, như hình loại mộc cộng 18 mảnh, quanh đó bọc đá quý tốt, cẩn 92 phân tử trân châu”.

Những cấm lệnh kỳ lạ kỳ…

Chiêm ngưỡng kỹ các chiếc áo vua còn được giữ gìn ở xứ khiếp kỳ một thuở đã thấy, khía cạnh trước và sau từng loại áo bào rất nhiều có hình tượng rồng 5 móng ẩn hiện một trong những tầng mây trên nền lụa quà quyền quý. Ít ai hiểu rằng rồng 5 móng thuộc sắc xoàn trên áo bào kia chỉ bao gồm một người trên muôn vạn tín đồ được “ngự”. đông đảo hành vi lấn dụng, bao gồm cả vô tình, bất kể quan tuyệt dân phần nhiều bị cách xử lý nghiêm, nhẹ thì bị nọc ra tấn công (phạt trượng) tuyệt tội xuy (vừa tiến công đòn vừa răn dạy, sỉ nhục), tịch kí tang vật có tác dụng của công. Ngôi trường hợp cực kỳ nghiêm trọng kẻ vi phạm sau khi ăn đòn sẽ ảnh hưởng lưu đày, quan liêu lại bị biện pháp chức.

Những hình phạt nghiêm ngặt như bên trên được qui định rõ trong cỗ hình triều Nguyễn. Theo đó, phần lớn thứ như đơn vị ở, xe cộ cáng, áo mặc, vật dụng của quan và dân đều phải sở hữu thứ bậc, trường hợp trái mẫu thức, lân dụng, người dân có chức sẽ ảnh hưởng phạt 100 trượng, cách chức không lưu lại dụng (không mang đến làm quan). Với hay dân phân phát xuy 50 roi nhưng mà chỉ bắt tội gia trưởng (chủ nhà), thợ có tác dụng đều nên phạt xuy 50 roi.

Xem thêm: Tag: Tiếng Việt Cải Cách Vuông Tròn Xd, Dịch Tiếng Việt Mới


Luật triều đình hình thức những thứ có tác dụng trái mẫu mã thức cần phải chữa lại. Những thợ làm cho tự thú được tha tội, tuy nhiên không được thưởng: “Nếu tín đồ nào lấn dụng gần như thứ trái cấm lệ như thêu vẽ nhỏ rồng nhỏ phượng, nhỏ giao long thì quan giỏi dân phần đa phạt 100 trượng, đày 3 năm, thợ làm đề nghị phạt 100 trượng. đầy đủ thứ làm trái lệ cấm đa số sung làm của công, kẻ thú cáo (thú tội và tố giác – PV) được thưởng 50 lạng ta bạc. Ví như thợ làm cơ mà thú cáo ra thì được tha tội, lại được thưởng nữa”.

Cũng theo hình thức của triều Nguyễn, triều đình cấm cả đàn bà, phụ nữ lạm dụng máy áo mang thêu dát rubi sắc lóng lánh, thứ cài đặt đầu, vòng xuyến bởi vàng dát châu báu (vàng ko dát châu báu thì ko cấm – PV) cùng sử dụng trân châu thêu thêm vào áo dày, vị đó là qui thức dành cho bậc mẫu mã nghi trần giới là bà xã hay bà mẹ của vua. Nếu ai đó vi phạm, việc phát giác ra cả thảy người phạm tội với người trực tiếp đều bị chiểu theo quy định để trị tội, các thứ áo mặc, vật dụng bị thu có tác dụng công. Phương pháp hình thời bấy giờ phân tích nếu lũ bà, phụ nữ phạm tội thì bắt tội.

“Ăn” sút bào vua: nhẹ đề nghị đòn, nặng… xử tử

Chuyện rằng từ lời tâu của bộ Hộ với nội các, phủ Nội vụ trong quy trình đốc suất thợ may triều đình thêu mới 4 cái áo vua phân phát hiện một số ngờ vực, nhà vua Minh Mạng đang giao đến hội đồng tính kỹ cùng phát hiện tại “trong 4 chiếc áo ấy chiếc nào thì cũng lấy thừa từ 1 tấc trở lên, ví dụ là thương hiệu thợ may thế ý lấy giảm đi”.

Việc thợ may chốn cấm cung xén bớt áo bào khiến hoàng đế Minh Mạng phẫn nộ bắt buộc đã thiết triều luận xử tội các thợ may tham lam và các quan lại đốc suất không làm tròn nhiệm vụ: “Niên cục chủ yếu Tư trượng là Lê Văn Sự chiểu cơ chế “bất kính” xử tội giảo giam hậu (giam chờ ngày treo cổ – PV), trước đem tiến công 40 côn sơn đỏ. Đốc công Lê Văn Thu có trọng trách đốc mức độ thợ, cơ mà dung bí cho thợ vậy ý làm cho hơn kém, chuẩn sai team Cẩm y đến bắt tên Lê Văn Thu xiềng khóa lại lấy giam cấm, hóng sau xuống chỉ theo núm mà xử trị. Hội đồng coi có tác dụng là Ngô Văn Địch, Lê Viết Trị, Nguyễn Khoa Dục, Ngô Ngọc cưng cửng lần này hãy tạm bợ theo mực nhẹ phần nhiều phạt lương 3 tháng để gia công răn”.

Năm 1841, vua Minh Mạng băng hà, nối nghiệp ông là hoàng đế Thiệu Trị. Tức thì năm trước tiên trị vì, vị nhà vua thứ 3 triều Nguyễn đã như vua phụ thân thiết triều xử một loạt quan chức vì chưng không trọn chức sự trong bài toán làm bào vua. Lời dụ rằng: “Lần này thêu bào rồng, xiêm tiến thưởng là câu hỏi quan trọng, những ngươi quá hành phải đề nghị mười phần cẩn thận, đề xuất thực khéo mới xứng đáng với chức sự của mình. Rứa mà các đốc công không để ý đốc suất thợ làm, mang lại nỗi áo xiêm ngắn sai mẫu mã mẫu, nơi thêu nối thêm color đậm, nhạt quan sát kỹ vị trí nọ khu vực kia ko được đúng theo nhau, trong những số ấy đường thêu lại có rất nhiều chỗ nhăn nhúm, dày thưa, nhiều chỗ ko đúng chủng loại thức, thực là sơ suất quá lắm. Những viên đốc công chăm ty là viên nước ngoài lang hồ Đình Hy, công ty sự là Hà Văn khô cứng đều giáng 1 cấp, được giữ dụng. Còn đàn thợ thêu là Nguyễn Chương, Phạm Đình Luân, Nguyễn Văn Đắc, Nguyễn Đắc Thông, Nguyễn tất Tố bao gồm tay thêu nhưng nhầm, chuẩn đem đánh 100 trượng thực đau, phó trị sự là Lê Văn Tuyển, tượng mục là Lê Văn Sự chuẩn chỉnh phạt từng tên 80 trượng để làm răn”.

Từ chuyện hai hoàng đế Minh Mạng, Thiệu Trị thiết triều, ban dụ rầy la trách, chỉ định xử phạt tiến công đòn, xử tử đa số can phạm ăn uống chặn, may xấu bào vua cho biết thêm sự chặt chẽ của quy định thời bấy giờ, bên cạnh đó cũng mang lại hậu gắng biết thêm 1 phần tính biện pháp của 2 vị nhà vua này: Minh Mạng ghét xự xảo trá, gian tham; còn đàn ông ông, nhà vua Thiệu Trị vào một chừng mực làm sao đó cho thấy ông khá kỹ tính… Đây hẳn là những tin tức thú vị nhằm ta biết rõ hơn về áo bào của vua, nó không chỉ là xa hoa mà còn ẩn phía sau đó tính khí của những vị nhà vua và cả những bi kịch tàn khốc.