Di tích khảo cổ và kiến trúc nghệ thuật Óc Eo - cha Thê ở trên địa phận thị trấn Óc Eo, thuộc huyện Thoại Sơn, thức giấc An Giang, gồm tổng diện tích quy hoạch bảo tồn khoảng 433,1ha, vào đó, diện tích khu vực sườn và chân núi bố Thê (khu A) là 143,9ha, cánh đồng Óc Eo (khu B) là 289,3ha.

Bạn đang xem: Ai là người đầu tiên đã có công tổ chức khai quật văn hoá óc eo?


*

Trên nền tảng của không ít yếu tố nội sinh và ngoại sinh, văn hóa Óc Eo ra đời và cách tân và phát triển mạnh ở khu vực đồng bởi Nam Bộ trong tầm 10 cố kỉnh kỷ đầu Công nguyên. Năm 1879, đều cổ vật trước tiên của nền văn hóa truyền thống này sẽ được chưng sĩ A.Corre thông tin trong tập san “Excursions et Reconnaisances”. Từ thời điểm năm 1937, L.Malleret đã tiến hành khảo sát, nghiên cứu và phân tích một vài địa điểm văn hóa Óc Eo trong vùng ba Thê và ghi nhận một loạt di tích phân bổ trên những gò thấp, hệ thống kênh cổ. Nhờ phân tích không ảnh, ông đã xác minh được vết tích của thành phố cổ Óc Eo. Và, qua khai quật khảo cổ, L.Malleret cũng đã xác định được vòng thành cổ cùng nhận định, đấy là một thành phố cổ, hay còn gọi là thị cảng Óc Eo. Thương hiệu gọi văn hóa Óc Eo được đặt theo tên địa điểm gò Óc Eo, được phát hiện và công bố năm 1942.

Di tích khảo cổ và bản vẽ xây dựng nghệ thuật Óc Eo - cha Thê gồm các mô hình tiêu biểu sau:

Di tích con kiến trúc:thường cóniên đại kéo dãn từ quá trình tiền Óc Eo đến quy trình tiến độ hậu kỳ Óc Eo, phân bố ở xung quanh sườn và chân núi cha Thê, Linh đánh Nam, Linh tô Bắc, gò Danh Sang...

- Linh sơn tự (chùa Linh Sơn) được xây dựng bên trên nền móng của một dự án công trình kiến trúc cổ. Trong chùa hiện đang lưu duy trì tượng thần Vishnu, nhì bia đá và những hiện vật có giá trị. Chùa Linh Sơn đã được Bộ văn hóa truyền thống - thông tin (nay là bộ Văn hóa, Thể thao với Du lịch) xếp thứ hạng di tích kiến trúc nghệ thuật tổ quốc năm 1988.

- Tại địa điểm gò Út Trạnh, các nhà khảo cổ sẽ phát hiện nay một tổng thể kiến trúc gạch, gồm ba hạng mục chính, được xây thẳng sản phẩm và bí quyết đều nhau, giàn trải theo trục Bắc- Nam, cửa ngõ quay phía Đông... Phong cách xây dựng này nằm trong hệ thống tường bao hình chữ nhật, tất cả diện tích khoảng 500m2. Đây là một loại hình kiến trúc tôn giáo hoàn toàn mới tại khoanh vùng Óc Eo - bố Thê cùng miền tây nam Bộ, được xuất bản và áp dụng vào cầm cố kỷ VII và nạm kỷ VIII - IX sau Công nguyên.

- đụn Cây Trôm (Dwl Samron), ở trong địa phận ấp Trung Sơn, buôn bản Vọng Thê. Khi tiến hành khai quật tại đây, các nhà khảo cổ sẽ phát hiện nay được dấu vết một công trình kiến trúc cổ, xây bằng gạch và những hiện vật lắp với chuyển động tôn giáo, tín ngưỡng (con dấu, bùa đeo). Không tính ra, những nhà khảo cổ còn phát hiện tại được 01 linga bởi đá, cao 1,7m, niên đại nuốm kỷ V - VII.

Di chỉ cư trú: phân bổ trên địa phận rộng, tiêu biểu như ở các địa điểm: bố Thê, gò bốn Trâm, gò Cây Me 2, gò Cây Da... Những di chỉ này đều phải có tầng văn hóa truyền thống dày vừa đủ từ 1m trở lên, nằm dưới lớp đất màu xám đen chứa mảnh gốm, gạch ốp vỡ, xương đụng vật, công cụ bởi gỗ, chén gáo dừa, cọc gỗ, vò gốm thô, chum nhỏ, nồi đáy tròn. Đặc biệt, tại di tích lịch sử gò Cây Da vẫn phát hiện dấu tích của bản vẽ xây dựng nhà sàn (có thể được dựng cùng bề mặt đất hoặc cùng bề mặt nước), với hầu như cọc gỗ tập trung thành đội trên cánh đồng, ven chân gò với cả dưới lòng lung...

Xem thêm: Giá Vé Tham Quan Làng Cafe Trung Nguyên Buôn Ma Thuột Chi Tiết A

Di chỉ chiêu mộ táng gồm các mô hình sau:

-Mộ vò gốm:phát hiện ở khu vực Linh đánh Nam, cùng với miệng loe xiên, thành miệng rộng, có nắp đậy đậy, bên trong chứa năm phân tử chuỗi bằng vàng, một phân tử chuỗi mã não (bị vỡ), niên đại vào khoảng trong năm 40 - 70 sau Công nguyên.

-Mộ huyệt đất:mộ phát hiện tại ở khu vực gò tứ Trâm gồm hình chữ nhật, dọc theo hai bờ vách vẫn còn dấu vết của những thân mộc mục, in vệt tấm đệm đan bằng cỏ lác trải rộng khắp bề mặt; đáy mộ gồm dấu dấu xương cốt bị phân hủy. Gần như phát hiện trên đã chỉ ra rằng, ngôi mộ này còn có cùng niên đại cùng với tầng văn hóa cư trú nhanh nhất có thể ở bên trên gò.

- mộ hỏa táng:phát bây giờ các khu vực gò Cây Cóc, gò Ông Côn, gò Đôi, lô A7, hay có hình vuông hoặc hình chữ nhật, được xây bởi gạch, hoặc xếp đá, ở trung tâm để một lỗ vuông thông suốt, dưới lớp bờ cát trắng xóa chứa các lá vàng, chuỗi hạt bằng đá quý...

Di chỉ xưởng: đa số chuỗi phân tử thành phẩm và buôn bán thành phẩm, đá thủy tinh với đủ loại hình, màu sắc, làm từ chất liệu và kích thước không giống nhau phát bây giờ gò Óc Eo chứng minh nơi đây đã từng có lần tồn tại số đông xưởng bằng tay có đồ sộ lớn.

Hệ thống giao thông thủy:lung Giếng Đá còn có tên gọi không giống là lung khủng (Antun Bhtak Kay), nhiều năm 30km, chạy theo hướng Bắc - Đông Bắc, nam giới - Tây Nam, tự Tráp Đá qua vịnh Thái Lan, đến Nền miếu (Tà Kèv). Trong thâm tâm lung vẫn phát hiện được rất nhiều hiện vật dụng khảo cổ, như cọc gỗ, gốm cổ, trang bị dụng, đồ trang sức bằng đồng cùng gỗ…

Baray (hồ đựng nước):nằm trong khu đất nền nhà bà Út Nguyên, nằm trong ấp Trung Sơn, thị xã Óc Eo.Hồ có hình vuông, phủ quanh bởi bờ kè, phía 2 bên hồ nước tất cả hai dòng suối tan vào.