Afghanistan ở đâu

     


Great game (người Pháp hotline là Grand Jeu) có nghĩa là một trò chơi có tương đối nhiều rủi ro, tuy thế nếu win thì cũng nhiều lợi lộc. Có mang này mở ra ở châu Âu trường đoản cú lâu, có khi liên quan đến giới cờ bạc, tuy nhiên lần trước tiên áp dụng như là 1 thuật ngữ địa thiết yếu trị là do viên đại úy Arthur Conolly (1807-1842) của quân nhóm Anh, được phái cho Afghanistan như thể cố vấn thiết yếu trị. Ông Conolly chuyển ra vào thời điểm năm 1830 và kế tiếp từ này được người sáng tác người Anh Rudyard Kipling thi vị hóa nó lên trong số tiểu thuyết về thời nằm trong địa của ông.

Bạn đang xem: Afghanistan ở đâu


Khi người Anh tỉnh bình định được Ấn Độ vào vào đầu thế kỷ 19, thì đế quốc Nga hoàng cũng tràn xuống phía dưới Trung Á chinh phục, hấp dẫn các hãn quốc (khanat) Hồi giáo sống đây. Lo sợ trước tác động của fan Nga, tốt nhất là so với thuộc địa Ấn Độ (lúc ấy còn bao gồm cả Pakistan ngày nay) đế quốc Anh công ty trương yêu cầu biến Afghanistan, cùng cả vùng Trung Á sát gần đó như ba Tư, Tây Tạng, nằm bên dưới sự tác động của mình, hay tối thiểu trở thành vùng trái độn (buffer zone) trung lập.


*
Nguồn hình ảnh, AFP


Trước hiệp cầu Anh Nga 1907, quân đội Anh đã tiến hành 2 cuộc viễn chinh vào Afghanistan trong Trò chơi bự này, 1838-1842, 1878-1880 và phần đông thất bại với rất nhiều tổn thất. Sau hiệp ước và sau cuộc cách mạng Nga dẫn mang đến nội chiến tiếp đến vào năm 1917, Anh lại đưa quân vào Afghanistan vào khoảng thời gian 1919. Sau cuộc viễn chinh thứ bố này Anh mất quyền tài phán về nước ngoài giao đối với Afghanistan.


Trò chơi mập đã vẽ ra biên thuỳ Afghanistan một giải pháp nhân tạo, hệt như biên giới sinh hoạt châu Phi thời ở trong địa. Đường biên phía Bắc được một ủy ban tất cả hổn hợp Anh-Nga vén ra vào năm 1901, chia vùng hình ảnh hưởn của họ.


Các tộc fan Tajik, Uzbek sống nghỉ ngơi cả hai bên đường biên giới, và vai trò bao gồm trị của họ còn dư âm mang đến nay. Núm lãnh đạo liên minh phương Bắc (Northern Alliance), vị tướng nổi tiếng Ahmad Shah Massoud kháng cả Liên Xô lẫn Taliban sống Afghanistan là fan Tajik y hệt như đồng bào ông ngơi nghỉ nước Tajikistan từng thuộc Liên Xô. Nam nhi ông, Ahmad Massoud (sinh năm 1989, xuất sắc nghiệp King's College với Học viện quân sự chiến lược Sandhurst ở Anh), hiện đã là thủ lĩnh duy nhất gồm lực lượng vũ trang chống lại Taliban sau thời điểm Hoa Kỳ cùng Nato rút đi.


Đường biên thuỳ phía Nam thân Afghanistan cùng thuộc địa Ấn Độ được người Anh và một nhà kẻ thống trị Afghanistan vạch ra vào thời điểm năm 1893, cắt đôi một vùng to lớn của người dân sắc tộc Pashto. Hiệu quả là tộc Pashto vừa là cư dân phần lớn ở Afghanistan, và cũng chính là sắc tộc có hàng trăm triệu người, đứng số hai ở Pakistan hiện tại nay. Tộc Pashto là khu vực xuất thân của nhiều chiến binh Taliban và cũng là đồng bào của bà Benazir Butto, cựu thủ tướng Pakistan. Các lãnh đạo Afghanistan sát đây: Hamid Karzai, Ashraf Ghani; lãnh tụ Taliban Abdul Ghani Baradar với nhà thảo luận Mỹ thời Trump, Zalmay Khalilzad (người đại diện Hoa Kỳ ký kết thỏa thuận Doha), hầu như thuộc thuộc nhóm nhan sắc tộc Pashto.


Great Game dường như như quay trở về Afghanistan khi quân nhóm Soviet tràn vào giang sơn này để hậu thuẫn chính quyền cộng sản tại đây vào năm 1979.


100 nghìn quân Soviet gặp mặt sự phản kháng mãnh liệt của những bộ tộc, những nhóm dân cư thành thị theo Hồi giáo, được sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ với Pakistan. Những người này được hotline là những chiến binh thánh chiến mujahideen. Sau 10 năm cuộc chiến tranh đầy tốn kém, quân nhóm Soviet rút ra khỏi Afghanistan vào thời điểm năm 1989, 2 năm sau thì đế chế Soviet sụp đổ.


Nếu như Great game Anh Nga hồi thay kỷ 19 là cuộc cạnh tranh thế lực giữa hai đế quốc, thì Great trò chơi thời Liên Xô - Hoa Kỳ vào cầm kỷ 20 lại sở hữu thêm color ý thức hệ của trận đánh tranh Lạnh, và phía bên trong một khung cảnh toàn cầu rộng to hơn rất nhiều.


Tháng 1/1979 quân đội vn với sự hỗ trợ của Liên Xô, cùng dùng rất nhiều vũ khí VNCH còn lại ở miền nam đã vào truất truất phế Khmer Đỏ tại Campuchia. Mon 2/1979 quân Giải phóng dân chúng Trung Hoa tiến công sau sống lưng "người anh em" việt nam cộng sản. Mon 12/1979 quân team Liên Xô ban đầu cuộc chiến Afghanistan. Người việt nam nào có mặt ở Việt Nam một trong những năm 1980 hẳn yêu cầu nhớ bài bác hát hết sức đậm tính tuyên truyền tình hữu nghị cộng sản: "Afghanistan cửa hàng chúng tôi đứng bên bạn."


Quân team Liên Xô rút khỏi Afghanistan năm 1989, quân đội việt nam cũng rút khỏi Campuchia thuộc năm ấy.

Xem thêm: Chương 184: Lí Tự Thành Tại Sao Xưng Là Sấm Vương, Sấm Vương Lý Tự Thành Tân Truyền


*

Chụp lại hình ảnh, Số tín đồ thiệt mạng tại Afghanistan trường đoản cú 2001 - 2021. Đen là lính Mỹ và quân đồng minh, xanh lá là quân đội, cảnh sát Afghanistan, xanh lam là dân thường, với đỏ là những tay súng Taliban



Trong hai mươi năm đó nước Nga trở lại, tuy không đến mức như đế chế Liên Xô trước kia, dẫu vậy cũng bước đầu mạnh bạo rộng trên ngôi trường quốc tế, như thể hậu thuẫn cơ chế Assad sinh sống Syria, sát nhập bán đảo Crimea, ủng hộ nhóm ly khai thân Nga làm việc Ukraine. Cơ mà yếu tố đặc biệt quan trọng nhất là sự việc trỗi dậy của Trung Quốc, thách thức quyền lực tối cao của Hoa Kỳ về đầy đủ phương diện, bên trên phạm vi toàn cầu, cùng trước đôi mắt là châu Á tỉnh thái bình Dương. Ví dụ nhất của ước mơ Trung Hoa chính là đại dự án Vành đai & Con đường, hồi sinh con con đường tơ lụa trên bộ xuyên Trung Á sang nam giới Âu, với bành trướng về phía Nam trê tuyến phố biển nhằm tiến lịch sự Ấn Độ Dương, tới tận Đông Phi.


Nhiều tay chơi bắt đầu nổi lên như Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, và cả đầy đủ hệ phái Hồi giáo với tầm độ cực đoan khác nhau, đặt ra các thách thức quanh vùng cho đầy đủ cường quốc. Con đường Tơ lụa của Bắc gớm phải đoạt được tất cả phần đa tay chơi này.


*
Nguồn hình ảnh, Getty Images


Thế nhưng lại ta thấy ảnh hưởng của Bắc Kinh so với Đông nam giới Á sẽ tiện lợi hơn vì các nước ngơi nghỉ đây nhỏ tuổi yếu, ít nhiều cùng văn hóa với china so với vùng nam giới Á, với quan hệ kinh tế đã vô cùng sâu rộng với Trung Quốc.


Great Game có lẽ rằng không còn làm việc Afghanistan và Trung Á nữa nhưng mà nó gửi về châu Á tỉnh thái bình Dương. Quan tiền sát hành động của Hoa Kỳ vào 10 năm qua có thể thấy rõ điều này. Vào trong thời hạn cuối của chính quyền Obama, Mỹ quyết định chuyển trục (pivot) sang châu Á, tổ chức những cuộc tuần tra trên biển khơi Đông. Thời tổng thống Trump, mặt cho dù Mỹ rút ngoài Hiệp mong Đối tác xuyên tỉnh thái bình Dương, nhằm mục tiêu bao vây Trung Quốc, nhưng vẫn bảo trì các cuộc tuần tra biển Đông cùng phục hoạt khái niệm địa thiết yếu trị Ấn Độ-Thái tỉnh bình dương với tư cường quốc chính yếu là Mỹ, Ấn Độ, Nhật phiên bản và Úc. Chỉ trong vài năm mà có đến nhì lần hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ gạnh cảng Đà Nẵng của Việt Nam.


*
Nguồn hình ảnh, EPA


Chụp lại hình ảnh,

Giao tranh diễn ra liên miên xuyên suốt 40 năm, và phần nhiều không mấy ai tại Afghanistan có thể nhớ tới quy trình yên bình nào


Tháng 8/2021, cùng một lúc với cuộc rút quân gây những chỉ trích của Mỹ trên Afghanistan là chuyến thăm Singapore và việt nam của phó tổng thống Kamala Harris. Chuyến thăm này ra mắt chỉ vài ngày sau thời điểm tướng Lloyd Austin đứng đầu Ngũ Giác Đài thăm Hà Nội, còn chỉ vài tháng sau khi ông Anthony Blinken, ngoại trưởng, thuộc ông Lloyd Austin thăm Nhật phiên bản và Hàn Quốc.


Xâu chuỗi các sự kiện trong vài tháng của cơ quan ban ngành Biden, bạn ta thấy rõ một trục địa bao gồm trị kéo dãn nằm phía Đông Trung Quốc, Tokyo-Seoul-Hà Nội-Singapore, không kể Đài Bắc vẫn là điểm chiến lược không công khai với việc liên tiếp những vừa lòng đồng thiết bị trị giá hàng tỷ Mỹ kim.


Theo tôi, điều thú vị chắc hẳn rằng là trên bức tường chắn phía Đông đó, Tokyo-Seoul-Đài Bắc-Hà Nội-Singapore, thì điểm xung yếu hèn nhất so với người Mỹ là vị trí họ chưa hoàn toàn chinh phục, bởi vì những vương vít của ý thức hệ: Hà Nội.


Bài thể hiện ý kiến riêng của ông Joaquin Hoà Nguyễn, hiện sống tại San Jose, California, Hoa Kỳ